Zamknij

Poranne wstawanie może zrujnować zdrowie. Kogo lepiej nie budzić?

19.08.2021
Aktualizacja: 28.08.2021 09:21
Poranne wstawanie może zrujnować zdrowie
fot. Shutterstock

Poranne wstawanie nie wszystkim służy. Jest jedna grupa osób, którym poranna pobudka może zrujnować zdrowie. Dowiedz się, kogo lepiej nie budzić wcześnie rano.

Nasza aktywność w ciągu dnia uzależniona jest od naszego chronotypu, który najczęściej rozpatrywany jest w kontekście pory snu i czuwania człowieka. Naukowcy rozróżnili trzy podstawowe chronotypy:

  • chronotyp poranny (tzw. ranne ptaszki lub skowronki, czyli osoby, które są najbardziej aktywne rano),
  • chronotyp wieczorny (tzw. nocne marki lub sowy, czyli osoby, które są najbardziej aktywne wieczorem i w nocy),
  • chronotyp niezróżnicowany (tzw. gołębie, czyli osoby najbardziej aktywne w ciągu dnia).

Badanie przeprowadzone przez naukowców z University of Colorado Boulder (USA), we współpracy z innymi ośrodkami naukowymi, wykazało, że wczesne wstawanie może mieć negatywne konsekwencje zdrowotne... ale tylko dla jednej grupy osób. Chodzi o osoby mające chronotyp wieczorny, czyli sowy. Przyczyna tkwi w ich indywidualnym rytmie okołodobowym. Sowy zwykle są bardzo aktywne wieczorem oraz w nocy, natomiast rano wolą dłużej zostać w łóżku i pospać.

Naukowcy odkryli, że osoby z chronotypem wieczornym, które muszą wstawać wcześnie rano, o wiele częściej chorują na depresję niż osoby z chronotypem porannym (skowronki). Dlaczego tak się dzieje? Tego jeszcze dokładnie nie ustalono. Wiadomo jednak, że sowy, gdy muszą wstać rano, są rozdrażnione, czują się wyczerpane, bez energii, potrzebują sporo czasu na tzw. rozruch. Dzieje się tak m.in. dlatego, że w organizmie sów rano nadal aktywnie produkowana jest melatonina – hormon snu. Wczesne wstawanie, przez długi okres czasu, może prowadzić u sów do depresji, ale nie tylko. W ich organizmach może dojść również do zaburzeń hormonalnych i metabolicznych, co może prowadzić do otyłości i chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca.

Naukowcy zaapelowali, by nie walczyć z naturą i odpuścić sowom poranne budzenie. Pozwolenie osobom z tym rodzajem chronotypu na rozpoczęcie nauki lub pracy w późniejszych godzinach będzie z korzyścią nie tylko dla ich zdrowia, ale również dla ich wyników w szkole lub pracy.

Źródło: colorado.edu