Zamknij

Życie pośród sobowtórów. Na czym polega zespół Capgrasa?

06.10.2022
Aktualizacja: 06.10.2022 08:00

Osoba cierpiąca na zespół Capgrasa uważa, że bliscy zostali podmienieni, nie ufa im, a w skrajnych przypadkach próbuje się ich pozbyć. Jak rozpoznać to zaburzenie? 

Zespół Capgrasa: przyczyny, objawy leczenie
fot. Shutterstock
  1. Syndrom Capgrasa: jak rozpoznać zaburzenie? Najważniejsze objawy
  2. Jak leczyć zespół Capgrasa?

Zespół Capgrasa zaliczany jest do zaburzeń psychicznych, tzw. urojeniowego zespołu błędnej identyfikacji (delusional misidentification syndrome – DMS). W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 nie zostały one wyszczególnione jako samodzielna jednostka chorobowa. Zwykle towarzyszą chorobom psychicznym lub problemom neurologicznym. Zespół Capgrasa może być konsekwencją krwotoku mózgowego udaru czy pęknięcia tętniaka.  Zaburzenie to zostało po raz pierwszy opisane w 1923 r. jako przez francuskiego psychiatrę Josepha Capgrasa.

Zaburzenia powodują, że u  pacjenta pojawiają się iluzje dotyczące jego otoczenia. Chory żyje w przekonaniu, że jego bliscy zmienili tożsamość, nie rozpoznaje ich. Innymi słowy: jest pewny, że żyje wśród sobowtórów. Takie iluzje dotyczą nie tylko członków rodziny, ale i zwierząt czy przedmiotów znajdujących się w domu. Chory nigdzie nie czuje się bezpiecznie. To dramatyczna sytuacja, nie tylko dla samego pacjenta, ale i jego rodziny.  Choć wszystkie przyczyny rozwoju zaburzeń nie są znane, niektóre badania wskazują, że  mogą za to odpowiadać uszkodzenia struktur neuronalnych w określonych obszarach mózgu. Struktury neuronalne łączą ośrodek rozpoznawania twarzy czy przedmiotów z układem limbicznym. W ten sposób przypisujemy określonym rzeczom odpowiednie emocje.

Syndrom Capgrasa: jak rozpoznać zaburzenie? Najważniejsze objawy

Osoby zmagające się z syndromem Capgrasa żyją w przekonaniu, że bliscy, choć wyglądają tak samo, jak wcześniej, tak naprawdę mają inną tożsamość niż wcześniej. Zdarza się, że chory uważa, że bliski jest istotą pozaziemską. Zaburzenie osłabia więź emocjonalną z bliskimi, pacjent cały czas czuje się zagrożony. Najważniejsze objawy syndromu Capgrasa, to:

  • zachowania lękowe
  • agresja (wobec „podmienionej” osoby)
  • wątpliwości co do własnej tożsamości (np. problem z rozpoznaniem siebie samego w lustrze)
  • chorobliwa zazdrość (nawet wobec samego siebie, gdy pojawiają się wątpliwości co do własnej tożsamości)
  • urojenia, omamy pojawiające się w dowolnej chwili
  • przestawianie, wyrzucanie rzeczy
  • podejmowanie działań, które mają na celu zdemaskowanie sobowtóra
  • ataki paniki

Co ciekawe, zespół Capgrasa może pojawić się u niewidomych. Wtedy wrażenie iluzji dotyczy słuchu, polega na tym, że znajomy głos odbierany jest jako podmieniony.

Jak leczyć zespół Capgrasa?

Zespół Capgrasa jest skomplikowanym zaburzeniem, przebiega bardzo indywidualnie, dlatego metody leczenia będą się różniły u każdego pacjenta. Ze względu na to, że zespół Capgrasa towarzyszy zwykle innym chorobom (np. schizofrenii), leczy się przede wszystkim główne schorzenie. Stosuje się indywidualnie dobraną terapię oraz leki.

Źródło: medycynaholistyczna.com, psychiatria.pl, gemini.pl