Zespół Munchhausena to ekstremalna hipochondria

25.04.2019
Aktualizacja: 01.10.2019 08:36
Zespół Münchhausena to choroba z grupy zaburzeń pozorowanych
fot. Shutterstock

Zespół Münchhausena występuje rzadko, ale to groźne zaburzenie psychiczne. Zespół ten polega na pozorowaniu objawów chorób w celu uzyskania pomocy medycznej. Osoby dotknięte zespołem Münchhausena nie zdają sobie sprawy z wewnętrznej motywacji własnych czynów, wymyślają lub wywołują u siebie groźne objawy, chcąc poddawać się badaniom, a także operacjom. 

Zespół Münchhausena to choroba z grupy zaburzeń pozorowanych, która polega na wywoływaniu u siebie objawów chorób w celu wymuszenia pomocy, współczucia, a także leczenia.  

Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10, zespół Münchhausena określa się jako „Zamierzone wytwarzanie lub naśladowanie objawów czy niewydolności fizycznych, lub psychicznych (zaburzenia pozorowane)”.

Chorzy na zespół Münchhausena wciąż symulują objawy i zgłaszają się po pomoc do placówek medycznych, są świadomi, że objawy są zmyślone, ale nie są świadomi swoich wewnętrznych motywów (dlaczego to robią). Narażają siebie tym samym na cały proces diagnostyczny, a często również bolesne zabiegi operacyjne. 

Jest to rzadkie zaburzenie psychiczne, stosunkowo trudne do zdiagnozowania, nie wiadomo, ile osób ujawnia objawy zespołu Münchhausena. Pacjenci wywołują u siebie objawy choroby somatycznej lub psychicznej w celu wstąpienia w rolę chorego i uzyskania społecznej gratyfikacji, współczucia, wsparcia, pomocy i podziwu, a także z potrzeby kontroli swojego życia i otoczeniu, również z powodu wysokiego poziomu autoagresji (agresji zwróconej przeciw własnemu ciału).

Warto wiedzieć

Słynny baron Münchhausen

O zespole Münchhausena napisał pierwszy raz brytyjski lekarz hematolog i endokrynolog Richard Asher w publikacji: Munchausen’s syndrome (Lancet, luty 1951). Do określenia te specyficznego zespołu, Asher użył nazwiska żyjącego w XVIII w. barona Karla von Münchhausena, który zasłynął ze swoich umiejętności opowiadania o wyimaginowanych przygodach.

Przyczyny zespołu Münchhausena

Dokładna przyczyna choroby nie jest znana. Uważa się jednak, że w powstawaniu zaburzeń biorą udział zarówno czynniki somatyczne, jak i psychiczne. Diagnostyka zespołu Münchhausena opiera się na wywiadzie i obserwacji pacjenta oraz współpracy specjalistów wielu dziedzin medycyny. 

Przypuszcza się, że osoby z zespołem Münchhausena były w dzieciństwie maltretowane, doświadczyły traumy lub z jakiegoś powodu miały deficyt uwagi, a ich potrzeby emocjonalne nie były realizowane. Z tego powodu w życiu dorosłym nie potrafią nawiązać z innymi ludźmi poprawnej relacji, a jedynym sposobem na przyciągniecie cudzej uwagi i podziwu, jest symulowanie chorób. 

Przeniesiony zespół Münchhausena

Zastępczy (przeniesiony) zespół Münchhausena jest zaburzeniem psychicznym, formą maltretowania dzieci lub dorosłych, pozostających pod opieką osoby z opisywanym zespołem. Matka lub inny opiekun dziecka wyzwala u niego objawy chorób, nasila je lub celowo doprowadza do rozwoju stanów chorobowych w celu uzyskania współczucia, atencji i gratyfikacji społecznej.

Ostatnie badania wskazują jednak, że wiele osób dorosłych z zespołem Münchhausena to dzieci matek z tzw. przeniesionym  zespołem Münchhausena. 

Typy zespołu Münchhausena

Każda osoba z zespołem Münchhausena może prezentować inne zachowanie, inne objawy, które mogą być całkowicie zmyślone lub sztucznie powodowane. Częstymi sposobami wywoływania objawów są: wstrzykiwanie lub połykanie substancji toksycznych, nieuzasadnione zażywanie leków, jątrzenie ran i manipulacje związane z układem moczowym, usilne wywoływanie wymiotów.

Istotnym przejawem syndromu Münchhausena są nie tylko pojedyncze objawy, ale cały styl życia nastawiony na ,,bycie chorym''. Charakterystyczne jest korzystanie ze służby zdrowia w różnych rejonach kraju, szczególnie gdy któryś z lekarzy zorientuje się, że objawy są pozorowane. Chorzy nieustannie dążą to poszerzania diagnostyki, uzupełniania historii swojej ,,choroby''. Niektóre osoby dotknięte tym zespołem potrafią przemierzać wiele kilometrów w poszukiwaniu lekarza lub szpitala, który zgodzi się zrealizować jego potrzeby: przeprowadzić badania lub operację. Nie jest rzadkie fałszowanie dokumentacji medycznej. 

  • Typ krwotoczny, czyli histeria krwotoczna: objawy prezentowane przez pacjentów to najczęściej wymioty krwią, krwotok z płuc lub objawy hemofilii. Osoby dotknięte tą formą zaburzenia same prowokują krwotoki z nosa, połykają krew zwierzęcą, prowokują wymioty. 
  • Typ brzuszny, inaczej wędrująca operacja jamy brzusznej:  chorzy symulują lub wywołują u siebie objawy chorób jelit i żołądka, mają zwykle dużą wiedzę na temat objawów poszczególnych chorób i ich leczenia, są ,,doświadczonymi'' pacjentami. Celem ich działań jest operacja chirurgiczna, która często przeprowadzana jest przy podejrzeniu niedrożności jelit, spowodowanym połknięciem ostrego przedmiotu lub przewlekłymi wymiotami, silnymi bólami żołądka. 
  • Typ neurologiczny, czyli neurologiczny zespół diabelski: symulowane objawy to napady silnych bólów głowy, utraty świadomości, objawy padaczkopochodzne, które skłaniają lekarzy do podejrzewania u pacjenta choroby neurologicznej.
  • Typ skórny: chorzy symulują choroby skóry.

Leczenie zespołu Münchhausena

Leczenie zespołu Münchhausena przysparza wielu trudności i wiąże się zwykle ze złym rokowaniem co do sukcesu terapii. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: online.synapsis.pl