Zamknij

Przełomowe odkrycie pomoże w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej

05.11.2021 13:44
Przełomowe odkrycie pomoże w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej
fot. Shutterstock

Na chorobę afektywną dwubiegunową chorują zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Może nas spotkać w każdym momencie życia, a diagnoza i leczenie choroby są bardzo trudne. Nadzieję dla chorych stanowi najnowsze odkrycie naukowców. Dzięki nowym badaniom zrozumienie i leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej stanie się dużo łatwiejsze niż wcześniej.

Choroba afektywna dwubiegunowa to tak naprawdę szereg nawracających zaburzeń psychicznych, takich jak epizody depresyjne i maniakalne o różnym nasileniu. Chorobę afektywną dwubiegunową bardzo trudno zdiagnozować, a nieleczona prowadzi do dramatycznych konsekwencji. Brak odpowiedniej terapii sprawia, że epizody depresyjne i maniakalne zaczynają się nasilać, przy czym stany depresyjne trwają zazwyczaj dłużej niż maniakalne. Według statystyk, od wystąpienia pierwszych objawów choroby do jej zdiagnozowania mija zazwyczaj 10 lat. Dlatego każde nowe odkrycie dotyczące schorzenia jest tak ważne dla chorych.

Leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej litem: nowe spostrzeżenia badaczy

Jak informuje pismo “ASS Central Sciencce”, metoda obrazowania i pomiaru stężenia litu w żywych komórkach może pomóc w zrozumieniu zarówno samej choroby afektywnej dwubiegunowej, jak i jej leczeniu.
Od 1949 związki litu, lekkiego pierwiastka metalicznego obecnego na przykład w skałach, wodzie morskiej i niektórych wodach mineralnych są podstawą leczenia choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD). Mimo że terapia z użyciem litu jest stosowana od wielu lat, naukowcy nadal nie całkiem rozumieją, w jaki sposób pomaga to pacjentom, ani dlaczego niektórzy z nich reagują na leczenie lepiej niż inni.
Według National Institutes of Health około 4,4 procent dorosłych mieszkańców USA doświadcza ChAD w pewnym momencie swojego życia. Badania wykazały, że leki na bazie litu mogą pomóc ustabilizować nastrój i zmniejszyć ryzyko samobójstwa w tej grupie. Jednak tylko około jedna trzecia pacjentów z ChAD w pełni reaguje na leczenie litem, a reszta jedynie częściowo.

Jednym z powodów może być to, że lek ma wyjątkowo wąski zakres terapeutyczny: poniżej pewnego poziomu litu w surowicy krwi większość pacjentów nie reaguje, jednak przy nieco wyższym poziomie mogą doświadczyć poważnych skutków ubocznych (zaburzenia żołądkowo-jelitowe, osłabienie siły mięśniowej, uczucie znużenia, zawroty głowy, senność, biegunka, nudności, wymioty, nadmierne oddawanie moczu i pragnienie, metaliczny smak w ustach, drżenie, drgawki, przyrost masy ciała).

Naukowcy:  w leczeniu choroby pomoże mierzenie stężenia litu bezpośrednio w neuronach

Możliwość pomiaru stężenia litu bezpośrednio w neuronach pacjenta mogłaby pomóc naukowcom zrozumieć, jak działa lit jako lek oraz zoptymalizować jego dawkowanie.
Naukowcy z University of Illinois w Urbana-Champaign oraz University of Michigan opracowali metodę obrazowania stężenia litu w żywych komórkach. Okazuje się, że neurony pacjentów z ChAD akumulują wyższy poziom litu niż komórki nerwowe zdrowych osób z grupy kontrolnej.
Naukowcy zidentyfikowali enzym, który katalizuje uwalnianie cząsteczki fluorescencyjnej z sondy RNA, wytwarzając w ten sposób sygnał tylko wtedy, gdy obecny jest lit. Enzym był 100 razy bardziej selektywny dla litu w porównaniu z innymi jonami metali, takimi jak sód i potas, które są obecne w znacznie wyższych stężeniach w komórkach ludzkich, i był wystarczająco czuły, aby wykryć lit w stężeniach mieszczących się w zakresie terapeutycznym.
Aby sprawdzić swoją koncepcję, badacze zebrali komórki skóry od pacjentów z ChAD i zdrowych dawców, przeprogramowali je na komórki macierzyste, a następnie zróżnicowali w neurony. Zespół potraktował neurony czujnikiem opartym na enzymie i odpowiednią terapeutycznie dawką litu. Korzystając z mikroskopii fluorescencyjnej, naukowcy odkryli, że niedojrzałe neurony od pacjentów z ChAD i zdrowych osób kontrolnych gromadziły podobne poziomy litu, ale dojrzałe neurony od pacjentów z ChAD akumulowały wyższy poziom litu niż dojrzałe neurony kontrolne.
Naukowcy podkreślają, że nowo odkryta metoda to obiecujące narzędzie do lepszego rozumienia wpływu litu na leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej.

Źródło: PAP