Otyłość patologiczna – kiedy mamy z nią do czynienia?

04.06.2019
Aktualizacja: 13.06.2019 10:48
Otyłość patologiczna - jak wygląda leczenie?

Osoby z otyłością patologiczną wymagają specjalistycznego leczenia, wymagającego wsparcia lekarzy, dietetyków i psychologów. Zobacz, kiedy mamy do czynienia z otyłością patologiczną i jak się ją leczy?

Spis treści:

Otyłość patologiczna (stosuje się również określenie śmiertelna) to stan wymagający intensywnego leczenia. Mówimy o niej, gdy wskaźnik masy ciała BMI przekracza 40 punktów. Szacuje się, że w Polsce na tego typu otyłość cierpi prawie 700 tys. osób. Dla porównania w Stanach Zjednoczonych takich osób jest około 9 mln, a na całym świecie około 400 mln.

Otyłość, czyli patologiczne i nadmierne gromadzenie się tłuszczu w organizmie, to problem znany i podnoszony od wielu lat. Śmiertelność na skutek powikłań z powodu otyłości jest znacząca i wymusza na lekarzach opracowywanie coraz to lepszych i skuteczniejszych strategii profilaktycznych i terapeutycznych.

Osoby z otyłością patologiczną o wiele częściej chorują na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, zespół bezdechu sennego. O wiele częściej występują u nich: udar mózgowy, zespół metaboliczny. Mają problemy ze stawami kończyn dolnych, kręgosłupem. O wiele częściej w tej grupie pojawiają się nowotwory złośliwe, zwłaszcza pęcherzyka żółciowego, jelita grubego czy jajników. Pojawiają się też zaburzenia emocjonalne, które mogą prowadzić nawet do samobójstw.

Przeżycie w tej grupie jest o kilkanaście lat krótsze w porównaniu z osobami w podobnym wieku z prawidłowym BMI.

Oblicz wskaźnik BMI - sprawdź nasz kalkulator BMI

Rozpoznanie otyłości patologicznej

Otyłość patologiczną widać gołym okiem, więc lekarz pierwszego kontaktu nie powinien mieć problemu z jej rozpoznaniem. Do jego zadań należy jednak ustalenie, czy jest ona wynikiem nieodpowiedniego stylu życia (np. nadmiernego spożywania pokarmów) – mowa tu o otyłości patologicznej pierwotnej, czy jest ona objawem wtórnym (mogą ją wywoływać choroby, takie jak zespoły endokrynne, niektóre leki, czy rzadkie wady genetyczne). Aby to ustalić, powinien przeprowadzić wywiad, badanie fizykalne oraz zlecić badania biochemiczne, w tym hormonalne.

Jak się leczy otyłość patologiczną?

Gdy lekarz wykluczy przyczyny wtórne otyłości, powinien wdrożyć leczenie zachowawcze. Jego celem jest:

  1. Redukcja masy ciała, a tym samym zmniejszenie ryzyka chorób towarzyszących,
  2. Utrzymanie zredukowanej masy ciała,
  3. Zapobieganie ponownemu tyciu.

Aby zrealizować pierwszy punkt z tej listy, konieczne jest zmniejszenie ilości spożywanych pokarmów oraz zwiększenie aktywności fizycznej (co najmniej 30 min przez 6 dni w tygodniu). Aby zrealizować kolejne dwa punkty, chory powinien trafić pod opiekę psychologa i/lub psychiatry. Jest to ważne, bo utrzymanie zredukowanej masy ciała (bez efektu jo-jo) wymaga od chorego cierpliwości i wielu wyrzeczeń. Czasem też potrzebne jest wdrożenie leczenia farmakologicznego.

Jeśli dieta, ćwiczenia oraz leczenie farmakologiczne nie przynoszą efektów, należy rozważyć leczenie chirurgiczne.

Operacje bariatryczne to szansa dla chorych z otyłością patologiczną

Osoby z tak dużą masą ciała wymagają specjalistycznej pomocy. U wielu z nich konieczne jest operacyjne leczenie, polegające np. na zmniejszeniu objętości żołądka. Są to tzw. zabiegi bariatryczne. Niestety wielu lekarzy nie kieruje na nie swoich pacjentów, obawiając się ciężkich powikłań okołooperacyjnych. Z danych przedstawionych przez Prezesa Towarzystwa Chirurgów Polskich - prof. Krzysztofa Paśnika wynika, że w naszym kraju przeprowadzono takie zabiegi tylko u 3,8 tys. chorych, a według wskazań powinno być zoperowanych 700 tys. osób. Średnia wieku operowanych to około 43 lata, najmłodsi pacjenci byli wieku 14-16 lat, a najstarsi mieli od 70 do 77 lat. Te operacje są jedynym sposobem na uniknięcie powikłań spowodowanych nadmierną masą ciała, a także skutecznym sposobem na odchudzanie.

- Liczba wykonywanych u nas operacji to kropla w morzu potrzeb. Tymczasem badania naukowe wykazują, że chronią one przed wieloma powikłaniami i przedłużają życie osobom z otyłością – uważa prof. Krzysztof Paśnik, który od wielu lat specjalizuje się w operacjach bariatrycznych.

Opieka nad chorym z otyłością wymaga kompleksowego działania

Specjaliści od lat przekonują, że należy zwiększyć liczbę operacji bariatrycznych, a jednocześnie wprowadzić kompleksową i skoordynowaną opiekę nad pacjentami poddawanymi tym zabiegom. Sama operacja nie gwarantuje, że chory utrzyma właściwą wagę. Szacuje się, że po 10 latach 20-30 proc. operowanych wraca do poprzedniej masy ciała. Dlatego tak ważne jest wsparcie chorego nie tylko przez bliskich, ale również przez lekarza prowadzącego oraz psychologa i dietetyka.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.