Chirurgiczne leczenie otyłości. Dla kogo są operacje bariatryczne?

27.02.2019
Aktualizacja: 25.04.2019 08:43
Operacje bariatryczne to zabiegi ratujące życie
fot. Shutterstock

Gdy otyłość zmienia się w otyłość olbrzymią, a pacjentowi zaczynają doskwierać choroby towarzyszące, lekarz bariatra może skierować chorego na operację. Dowiedz się, jakie są rodzaje zabiegów i jak wygląda życie po operacji bariatrycznej. 

Aktor i reżyser Olaf Lubaszenko w audycji Michała Figurskiego „NieZŁY pacjent w Radiu ZET” zdradził, że na wieść o grożącej mu operacji zgubił niemal 40 kilogramów. Jednak nie u każdego zadziała ten mechanizm. Operacja bariatryczna to ostateczność, ale i zabieg ratujący życie. Sprawdź, jak przebiega takie leczenie.

Chirurgiczne leczenie otyłości – rodzaje operacji

Do chirurgicznego leczenia otyłości kwalifikowane są osoby w wieku 18-60 lat z otyłością olbrzymią (wskaźnik masy ciała BMI ≥40) lub z otyłością II stopnia (BMI ≥35) z chorobami współistniejącymi. Choroby, które wpływają na kwalifikację do zabiegu, to m.in.: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe oraz zwyrodnienie stawów.

Wątpliwości przy kwalifikacji dotyczą osób, u których istnieje podejrzenie występowania zaburzeń odżywiania o charakterze kompulsywnym (np. heavy sweeters, czyli osoby bez opamiętania objadające się słodyczami). Istnieje bowiem ryzyko, że nie będą one w stanie przestrzegać diety, bardzo restrykcyjnej po zabiegach bariatrycznych.

Przygotowanie do zabiegu polega przede wszystkim na uświadomieniu choremu, jaka rewolucja w życiu go czeka. Przez pierwszy tydzień po operacji pacjent będzie pozostawał wyłącznie na diecie płynnej, a około trzech tygodni po operacji wielkość jego porcji wciąż będzie nie większa niż… ćwierć filiżanki.

Dieta wdrażana jest zresztą już przed zabiegiem – utrata masy ciała w okresie przedoperacyjnym zmniejsza bowiem ryzyko krwotoku, skraca czas trwania zabiegu oraz zmniejsza ryzyko występowania komplikacji pooperacyjnych.

Zobacz także: Rentgen u osób otyłych zwiększa ryzyko raka

Rodzaje operacji bariatrycznych:

  • zabiegi restrykcyjne (zmniejszenie pojemności żołądka): regulowana opaska żołądkowa (adjustable gastric banding – AGB), pionowa opaskowa plastyka żołądka (vertical banded gastroplasty – VBG), rękawowa resekcja żołądka (sleeve gastrectomy – SG);
  • zabiegi wyłączające (zmniejszenie powierzchni wchłaniania): wyłączenie żółciowo-trzustkowe (bilio-pancreatic diversion – BPD) oraz wyłączenie dwunastnicy (duodenal swich – DS);
  • zabiegi skojarzone: przede wszystkim zespolenie omijające żołądkowo-jelitowe z pętlą Roux-en-Y (Rouxen-Y gastric bypass – RYGB).

Rodzaj zabiegu dobierany jest indywidualnie do pacjenta.

Życie po operacji bariatrycznej

Pierwsze dni po zabiegu do najłatwiejszych nie należą. Po założeniu opaski (AGB) bezkaloryczne napoje (woda przegotowana, niegazowana woda mineralna, słaba herbata bez cukru) wprowadzane są w 1.-2. dniu po operacji, ale już po rękawowej resekcji żołądka (SG) czy bypassie (RYGP) – dopiero w 3.-4. Jednorazowo wypić można 15 ml płynu. Niezalecane jest picie przez słomkę, ponieważ może to spowodować wzdęcia.

Pod koniec pierwszego tygodnia wprowadzane są napoje odżywcze, takie jak: odtłuszczone mleko lub jogurt naturalny, mleko roślinne, lekki bulionu na chudym mięsie drobiowym i delikatnych warzywach. Dopuszczalne jest spożywanie bardzo rozcieńczonych kleików z ryżu, kaszy manny lub kaszy jęczmiennej oraz płatków owsianych przygotowanych na wodzie.

Po tygodniu od zabiegu (lub dwóch, w zależności od samopoczucia) można zaszaleć z papkami. W menu pojawiają się zmielone jaja, ryby i chude mięso oraz niewielkie ilości gotowanych i rozdrobnionych warzyw. Rarytasem jest zupa krem z dodatkiem ugotowanego mięsa.

Po miesiącu od zabiegu można spożywać miękkie, niskotłuszczowe i bogatobiałkowe produkty spożywcze gotowane w wodzie lub na parze, pieczone, grillowane lub duszone.

W pierwszych miesiącach po operacji bariatrycznej dieta zawiera 700–900 kcal na dobę. Docelowa wartość energetyczna z reguły waha się w przedziale 1000–1200 kcal. Po operacji bariatrycznej zmienia się również sama technika jedzenia. Posiłek staje się prawdziwą celebracją chwili. Zgodnie z zaleceniami ekspertów najlepiej jeść samotnie, w ciszy i spokoju, tak aby każdy kęs został starannie przeżuty. Po każdym kęsie zaś należy zrobić przerwę. Rekomendowany czas spożycia posiłku o wielkości 100-150 g to 30 min.

Powikłania po operacji bariatrycznej

Operacje bariatryczne należą do zabiegów, które ze względu na swój charakter, ingerencję w przewód pokarmowy, w dużej mierze są zagrożone powikłaniami.

Najczęstsze powikłania po operacjach bariatrycznych to:

  • nudności,
  • wymioty,
  • wzdęcia,
  • biegunki,
  • bóle w klatce piersiowej.

U około 1/4 chorych w okresie pooperacyjnym dochodzi do rozwoju kamieni żółciowych, które mogą spowodować konieczność operacyjnego usunięcia pęcherzyka żółciowego. Zdarzają się refluks oraz przepukliny wewnątrzbrzuszne. W przypadku zabiegów wyłączających istnieje ryzyko rozwoju niedoborów, anemii i osteoporozy. Aby temu zapobiec, lekarz zaleca odpowiednią suplementację.

Na koniec ważna informacja: zabiegi z zakresu chirurgii bariatrycznej są refundowane przez NFZ. Co więcej, kryterium kwalifikacji dotyczy nie tylko aktualnego BMI, ale także wyników z przeszłości. Dotyczy to m.in. chorych, którzy w wyniku intensywnego leczenia przed zabiegiem, tak jak Olaf Lubaszenko, zeszli poniżej poziomu wymaganego do operacji.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl, bariatria-wejcherowo.pl