Słuchaj
Michał Korościel, Damian Michałowski
Marcin Sońta , Mateusz Ptaszyński
Kamil Nosel, Marcin Łukasik
Hubert Radzikowski
Redakcja Radia ZET
Sprawdź co graliśmy

Teraz gramy

Bulimia, czyli żarłoczność psychiczna. Na czym polega to zaburzenie odżywiania?

06.12.2018 15:47

Bulimia, czyli żarłoczność psychiczna, to zaburzenie odżywiania polegające na obsesyjnym koncentrowaniu życia wokół jedzenia. Chorzy wciąż kontrolują masę ciała, choć okresowo doznają napadów żarłoczności, po których podejmują czynności mające na celu minimalizowanie skutków obżarstwa, w tym wymioty czy głodówki. Termin bulimia został wprowadzony przez Galena i oznaczał „byczy głód”. Dowiedz się, na czym polega to zaburzenia i jak je rozpoznać.

Problemy z odżywianiem fot. Shutterstock

Bulimia (żarłoczność psychiczna) to zaburzenie odżywiania, polegające na koncentrowaniu całego swojego życia wokół jedzenia, kontrolowania masy ciała, z występującymi okresowo napadami głodu i obżarstwa, po których chorzy podejmują działania mające na celu odwrócenie sytuacji. Z powodu narastających wyrzutów sumienia prowokują wymioty, by pozbyć się przyjętego wcześniej pokarmu.

Bulimicy mogą podczas napadu obżarstwa objadać się aż do uczucia osłabienia, a następnie, nękani ogromnymi wyrzutami sumienia i poczuciem winy, starają się sytuacją odwrócić i nie dopuścić do skutków obżarstwa. Z tego powodu prowokują wymioty, zażywają środki przeczyszczające czy stosują drastyczne głodówki. 

Spis treści:

Kto choruje na bulimię? Zazwyczaj kobiety. Szacuje się, że wśród chorych na bulimię nawet 90 proc. stanowią kobiety. Przyczyny choroby są bardzo różne, każdy przypadek inny. Uważa się jednak, że początek choroby może mieć źródło w dramatycznych, przykrych przeżyciach, jak niepowodzenia życiowe, śmierć bliskich, ciągły stres, problemy zawodowe i rodzinne. U wielu chorych przyczyną są niepowodzenia w życiu rodzinnym, brak zrozumienia i akceptacji, chorobliwa nadopiekuńczość rodziców lub przeciwnie, niezaspokajanie potrzeb emocjonalnych dziecka. U podstaw bulimii leży także nieprawidłowy osąd dotyczący własnego ciała. Niezdrowa chęć odchudzania się lub utrzymywania sylwetki w określonej formie, poprzez wprowadzanie żywieniowego reżimu.

Wśród bulimiczek często wyróżnia się perfekcjonistki, osoby dobrze uczące się, chcące sprostać wygórowanym wymaganiom. Za parawanem osoby pewnej siebie, zgrabnej, dbającej o wygląd, pozornie idealnej, często kryje się człowiek z kompleksami, wątpiący w siebie, dużo wymagający od siebie, osamotniony, żyjący w nieustannym lęku i poczuciu niższej wartości. 

Rozpoznanie (objawy) bulimii 

Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10, bulimię można rozpoznać, gdy występują wszystkie z wymienionych grup objawów:

  • całkowita koncentracja uwagi wokół odżywiania się, które staje się najistotniejszym obszarem życia. Okresowo występują niedające się powstrzymać napady głodu i żarłoczności, nadmiernego jedzenia bardzo dużych ilości pokarmu, czasami nawet kilka razy przekraczających odpowiednią dla danej osoby porcję;
  • podejmowanie wielu działań, które mają na celu „zapobieganie tuczącym skutkom” spożytego pokarmu, między innymi prowokowanie wymiotów po jedzeniu, stosowanie środków hamujących apetyt, środków przeczyszczających (często w dawkach przekraczających zalecane normy), środków moczopędnych, preparatów hormonów tarczycy. Podejmowanie tzw. głodówki, która zazwyczaj kończy się ponownymi napadami żarłoczności;
  • stałe chorobliwe poczucie obawy przed otyłością, ciągła ocena swojej aktualnej masy ciała i ustanawianie limitów swojej wagi znacznie poniżej odpowiedniej normy.

Natomiast według klasyfikacji DSM-4, by stwierdzić bulimię, epizody objadania się i towarzyszące zachowania kompensacyjne muszą występować w okresie ostatnich 3 miesięcy, co najmniej 2 razy w tygodniu.

Wyróżnia się dwa typy bulimii:

  • typ przeczyszczający: po każdym epizodzie przejadania się, prowokuje wymioty, stosuje środki przeczyszczające lub moczopędne;
  • typ nieprzeczyszczający: kompensuje epizody żarłoczności głodówkami lub ścisłymi dietami.
"

Żarłoczność psychiczną (bulimia) atypową rozpoznaje się wtedy, gdy występują objawy bulimii, ale nie spełnia ona wszystkich kryteriów rozpoznania tego zaburzenia. "

Ataki żarłoczności przebiegają różnie. Niektóre osoby skrupulatnie planują uczty i przygotowują się ukradkiem do obżarstwa, inne w chwilach zwątpienia, obniżenia nastroju decydują się na nagłe obżarstwo, a jeszcze inni otwarcie objadają się w barach szybkiej obsługi, restauracjach, wędrują od sklepu do sklepu. 

Indywidualny jest także sposób jedzenia. Niektórzy chorzy jedzą w ukryciu, powoli i uważnie, by nie pozostawić po sobie śladów, inni konsumują w pośpiechu i niepohamowanie, zostawiając przy tym spory bałagan. Napady żarłocznością mogą dopadać o każdej porze dnia i nocy. Osoby zdolne kontrolować swoje emocje, przeważnie planują z pewnym wyprzedzeniem epizody obżarstwa i są w stanie ukrywać swój stan przed otoczeniem. 

Wyrzuty sumienia u chorych na bulimię o tyle większe, że cały swój czas skupiają wokół jedzenia. Ustalają diety i sztywno trzymają się reguł, mogą stosować głodówki, drastyczne odchudzanie, ale w czasie ataków obżarstwa konsumują ogromne ilości jedzenia. Po ataku przychodzi zatem chęć ,,zgubienia'' skutków obżarstwa poprzez zwracanie pokarmu, czy też wdrażanie kolejnej restrykcyjnej diety. Tu koło się zamyka, a chorzy stają się bezradni wobec swojego stanu.

Ataki żarłoczności poprzedzone są silnym napięciem emocjonalnym. Wcześniej chorzy odczuwają lęk, napięcie, zwiększona pobudliwości. Następnie przychodzi atak, wyładowanie emocjonalne, po czym odczuwają chwilowe spełnienie. To niestety tylko początek dramatu. Szybko przychodzi bowiem poczucie winy, a w żołądku zaczyna doskwierać przepełnienie. Pojawia się także katastroficzna wizja przybrania na wadze, dlatego chorzy szukają szybkiego sposobu na odwrócenie sytuacji. Z tego powodu prowokują wymioty, a także często obiecują sobie poprawę, powrót do drakońskiej diety.  

Bulimicy bardzo często szukają również innych sposobów na utratę wagi. Piją zioła przeczyszczające, dużo ćwiczą i mocno interesują się dietami, żywieniem, co często tłumaczą prowadzeniem zdrowego trybu życia. Bulimia może występować naprzemiennie z objawami anoreksji (bulimareksja).

Leczenie bulimii

Bulimia jest zaburzeniem, które należy leczyć, a jest to proces złożony i często długotrwały. Nie ma jednego, znanego remedium na bulimię i każdy chory inaczej reaguje na leczenie. Jednak podstawą w każdym przypadku jest kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych i odpowiednie spożywanie posiłków. To niezwykle ważne, by osoba chora zaczęła odpowiednio się odżywiać, ponieważ w wielu przypadkach jest to podstawowe kryterium przyjęcia na terapię i rozpoczęcia leczenia.

Ważne jest odpowiednie zdiagnozowanie zaburzeń bulimicznych: określenie stopnia ich rozwoju, nasilenia, czasu trwania. Diagnoza jest zazwyczaj stawiana przez lekarza psychiatrę. Psychoterapia może być prowadzona indywidualnie lub grupowo, także w ramach szpitalnych oddziałów dziennych lub na oddziałach całodobowych. 

Psychiatra i psycholog nie tylko diagnozują, pomagają również uporać z demonami. Leczenie obejmuje bowiem, oprócz kształtowania prawidłowych nawyków żywieniowych, również psychoedukację, psychoterapię, a czasami także farmakoterapię. W terapię powinni zaangażować się nie tylko chorzy, ale również och bliscy, bo to często nieodpowiednie relacje z rodziną lub partnerami przyczyniają się do pogłębiania problemu. 

Specjalista do spraw odżywiania odgrywa ogromną rolę w leczeniu bulimii. Ponieważ jest to zaburzenie odżywiania się, konieczne jest ukształtowanie określonych postaw wobec jedzenia. W przypadku osób chorych na bulimię nie mówi się o stosowaniu konkretnej diety, a o  sposobach prawidłowego odżywiania się. Nie chodzi tu tylko o rodzaj, ale także formę i cel jedzenia. Najczęściej zaleca się spożywanie małych, ale częstych posiłków o określonych porach, pozwalających na utrzymanie prawidłowej masy ciała. Przeważnie praca z chorymi na bulimię sprowadza się do kompromisów i stopniowego wprowadzania innych zasad żywieniowych. 

W przypadku bulimii ważne jest również zwrócenie uwagi na ewentualne współwystępujące uzależnienia - od alkoholu lub narkotyków. Osoby chore na bulimię powinny być również pod opieką lekarza rodzinnego lub lekarzy specjalistów. Ponieważ choroba wpływa na funkcjonowanie organizmu, może okazać się, że konieczne będzie wsparcie diabetologa, endokrynologa, kardiologa, gastrologa czy stomatologa.

"

Bliscy chorych na bulimię najczęściej długo nie zdają sobie sprawy z problemu, bo chorzy potrafią dobrze ukrywać zarówno napady żarłoczności, jak i czynności kompensacyjne. Często bliscy zauważają problem w momencie, gdy dochodzi do pogorszenia się nastroju i stanu zdrowia chorych. "

Konsekwencje (skutki) bulimii

Bulimia jest zaburzeniem, które nie pozostaje obojętne dla organizmu. W zależności od czasu trwania i nasilenia objawów może prowadzić do zaburzeń zdrowotnych. Bulimia jest chorobą ciężką, nie fanaberią. Jej konsekwencje mogą być drastyczne i obejmują zarówno utratę zdrowia psychicznego, fizycznego, jak i możliwość śmierci z powodu zaburzeń sercowo-naczyniowych, rozległych infekcji czy samobójstw.

Konsekwencją bulimii mogą być:

  • zaburzenia wodno-elektrolitowe (w tym niebezpieczne dla życia zmniejszenie stężenia potasu);
  • niedobory witaminowe;
  • zaburzenia ze strony układu krążenia;
  • zaburzenia ze strony układu neuroendokrynnego;
  • zaburzenia ze strony układu pokarmowego np. uszkodzenie lub stany zapalne gardła i przełyku oraz jamy ustnej, porażenie jelit i niedrożność przewodu pokarmowego;
  • zaburzenia neurologiczne np. napady drgawek.

Zaawansowanej bulimii towarzyszą także:

Źródło: mp.pl; zaburzeniabehawioralne.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń