Jaki wpływ na nasze samopoczucie ma kolor oczu? Zaskakujące wyniki badań

Monika Piorun
04.05.2018 18:55
Kolor oczu, samopoczucie, depresja sezonowa, brązowookie kobiety są bardziej narażone na sezonowe zaburzenia nastroju
Fot. Shutterstock

Przez zielone oczy można oszaleć — jak śpiewał Zenek Martyniuk. W czarnych zaś tylko się zakochać — jak Ivan Komarenko. Naukowcy dowodzą jednak, że tylko w przypadku brązowookich kobiet można znaleźć wyraźny związek pomiędzy nastrojem a kolorem tęczówki i to tylko podczas niektórych pór roku. Od czego to zależy?

Dlaczego brązowookie kobiety są dwa razy bardziej narażone na depresję sezonową?

Kiedy wraz ze zmianą pór roku zmienia się ilość promieni słonecznych, które do nas docierają, najbardziej przeszkadza to paniom o brązowych oczach. Dlaczego? Okazuje się, że tęczówki w tym kolorze "przepuszczają" mniej światła, co powoduje obniżenie poziomu melatoniny i może mieć wpływ na nasz nastrój w ponure dni.

Naukowcy z University of South Wales podczas dorocznej konferencji British Psychological Socitety w Nottingham przedstawili wyniki badań, przeprowadzonych przez prof. Lance'a Workmana, Nathalie Akcay i Michaella Reevsa, które wskazują, że brązowookie panie (zwłaszcza w okresie reprodukcyjnym) w porównaniu do niebieskookich mężczyzn są dwukrotnie bardziej narażone na zaburzenia afektywne związane z sezonową depresją i pogorszeniem samopoczucia podczas zmiany pór roku.

Badacze przebadali ponad 175 studentów z University of South Wales oraz Girne American University na Cyprze. Na podstawie wypełnionych przez nich ankiet naukowcom udało się wykazać, że w niektóre miesiące roku nastrój osób o brązowych oczach znacznie różnił się od samopoczucia ludzi niebieskookich.

Na kolejnym etapie badań sprawdzono, w jaki sposób reagują poszczególne półkule mózgu uczestników podczas rozpoznawania twarzy o różnej ekspresji emocjonalnej. Osoby cierpiące na sezonowe zaburzenie afektywne (SAD) częściej faworyzowały używały w tym celu tzw. lewego pola wzrokowego (położonego w kierunku bocznym dla lewego oka oraz kierunku nosowym dla oka prawego), do czego wykorzystywały prawą półkulę mózgu.

Brązowe oczy "przepuszczają" mniej światła, co ma wpływ na nasz nastrój

Zrzut ekranu 2018-05-04 o 11.15.35

fot. Shutterstock

Jak wyjaśnia prof. Workman: "Tendencja do stosowania lewego pola widzenia i prawej półkuli mózgu do identyfikacji mimiki twarzy występuje w populacji ogólnej niezależnie od tego, czy cierpimy na sezonowe zaburzenie afektywne (SAD), czy nie. W przypadku ludzi z bardziej konwencjonalnymi postaciami depresji, na ogół dochodzi do utraty tej zalety. W przypadku osób cierpiących na SAD stwierdziliśmy, że doszło do wyraźnej przewagi lewego pola wzrokowego, co może sugerować, że sezonowa depresja ma inne przyczyny niż depresja dwubiegunowa (cyklofrenia)".

Wyniki badań przeprowadzonych za pomocą ankiet potwierdziły z kolei, że sezonowe zaburzenia afektywne (SAD) aż o 40 proc. częściej diagnozowane są u kobiet niż u mężczyzn. Najbardziej narażone są na nie panie w okresie reprodukcyjnym. W porównaniu do niebieskookich mężczyzn płeć piękna obdarzona brązowym kolorem oczu jest aż dwa razy bardziej narażona na sezonową depresję.

Niebieskoocy są mniej podatni na pogorszenie samopoczucia podczas zmiany pór roku

Pierwotnie wszyscy ludzie na Ziemi mieli brązowe oczy. Inne barwy tęczówki są wynikiem mutacji genetycznych. Jedną z najrzadszych z nich jest ta, która odpowiada za niebieski kolor oczu (OCA2), wykształcona u mieszkańców północnej półkuli około 10 tys. lat temu. Jak udowodnili naukowcy z Uniwersytetu w Kopenhadze, wszyscy niebieskoocy ludzie na świecie są ze sobą spokrewnieni a ich wspólny prapraprzodek pochodził z okolic gór Hindukusz (obecnie teren ten leży na pograniczu Afganistanu i Pakistanu a w języku paszto nazwa Hindukusz oznacza dosłownie "zabójców Hindusów).

Mutacja OCA2, dzięki której wykształcił się niebieski kolor oczu u ludzi, miała także dodatkowe zalety w postaci ochrony przed utratą energii i zmianą nastroju spowodowaną mniejszą ilością promieni słonecznych.

Prof. Workman sugeruje natomiast, że większe ryzyko depresji sezonowej wśród brązowookich kobiet w okresie rozrodczym może w pewnym sensie pełnić funkcję ochronną. Dlaczego?

Jesienią i zimą mamy większy apetyt na węglowodany. Objawy depresji sezonowej, które możemy doświadczać w tym okresie, wiążą się również ze zwiększeniem zapotrzebowania na wysokokaloryczne potrawy (oraz słodycze).

Brązowookie kobiety, zwłaszcza te w okresie rozrodczym, mogą zatem naturalnie dążyć do tego, by podczas mrozów (i zmniejszenia ilości promieni słonecznych) potencjalne potomstwo miało więcej szans na przetrwanie w ich organizmie jeszcze na etapie płodowym, co może tłumaczyć dlaczego to właśnie one są w większym stopniu narażone na sezonową depresję.

Czy jesteś zagrożony depresją? TEST online

Rozwiąż quiz

Czy masz depresję?

Czy wieczorem łatwo jest Ci zasnąć?

Pytanie 1.

TO CIĘ ZAINTERESUJE:

źródło: University of South Wales/British Psychological Society in Nottingham

___

zdrowie.radiozet.pl/π