Istnieje rodzaj stresu i niepokoju, który działa na nas pozytywnie

22.08.2019
Aktualizacja: 22.08.2019 16:25
Jak radzić sobie ze stresem?
fot. Shutterstock

Nie da się przejść przez życie bez radzenia sobie ze stresem i niepokojem. Okazuje się, że stres wyrządza krzywdę tylko wtedy, gdy przekracza określony poziom przyswajalności danej osoby. Jeśli jest jednak jest krótkotrwały, może działać korzystnie!

Stres może działać na nas pozytywnie 

Wielu może zaskoczyć fakt, że krótkotrwały stres i lęk może wpływać na nas korzystnie. Wzmacniają układ odpornościowy i ostrzegają przed niebezpieczeństwem. To nie jedyne argumenty przedstawiane przez naukowców. 

Kevon Owen, psychoterapeuta kliniczny, porównuje lęk do kofeiny, która zwiększa energię oraz poprawia czujność, a nawet czas reakcji. Ważne jest, aby znać różnicę między uzasadnionym stresem a lękiem, kiedy te emocje nie są uzasadnione.

Lęk może być przydatny, gdy zmusza nas do ukończenia zadania lub ostrzega przed niebezpieczeństwem. Wraz ze stresem dostarcza adrenaliny do układu krążenia, która pogłębia oddech, spowalnia trawienie.

Poziomy stresu 

Choroby serca, cukrzyca, obniżone libido, problemy żołądkowo-jelitowe oraz zakłócenia snu i apetytu znajdują się na liście problemów zdrowotnych związanych z podwyższonym stresem przez długi czas.To pokazuje, że wszystko zależy od poziomu stresu, którego doświadczamy. W 2018 r. Naukowcy z Harvardu dowiedli, że osoby, które w badaniach wykazywały wysoki poziom hormonu stresu, kortyzolu, osiągały gorsze wyniki w testach pamięci.

„Głównym powodem, dla którego tak negatywnie postrzegamy stres, jest dominująca narracja przedstawiona w badaniach stresu. To koncentruje się na negatywnych skutkach stresu, takich jak przewlekłe i osłabiające choroby, takie jak nadciśnienie, otyłość i cukrzyca typu 2" - powiedziała Jennifer Wegmann, która uczy zarządzania stresem na Uniwersytecie Binghamton.

Jeśli ludzie nauczą się zarządzać stresem w pozytywny sposób, może to pomóc złagodzić negatywne wyniki, których doświadczają ludzie, ale także poprawić samopoczucie, zwiększyć produktywność i rozwój osobisty. „Stres wyrządza szkodę, gdy przekracza poziom, który dana osoba może racjonalnie przyswoić lub wykorzystać do budowy siły psychologicznej”, twierdzi dr Lisa Damour , autorka książki „Pod presją: konfrontacja z epidemią stresu i lęku u dziewcząt”.

Ważne jest, aby psychologowie dzielili się wiedzą na temat stresu z szerokim gronem odbiorców: ten stres jest codziennością. Praca na granicy naszych umiejętności często buduje te zdolności, a umiarkowany poziom stresu może nas wzmocnić, uodpornić.

Lęk ma swój cel

Damour porównał lęk do „wewnętrznego systemu alarmowego, prawdopodobnie przekazanego przez ewolucję, który ostrzega nas przed zagrożeniami zarówno zewnętrznymi, jaki i wewnętrznymi. Podobnie lęk staje się niezdrowy, gdy jego alarm nie ma sensu. Czasami ludzie czują się rutynowo niespokojni bez żadnego powodu. W innych przypadkach alarm jest całkowicie nieproporcjonalny do zagrożenia, na przykład gdy uczeń ma atak paniki z powodu niewielkiego quizu".

Stres stawia ciała w stanie wysokiej gotowości

Charley Melson, dyrektor leczenia uzależnień Praxis firmy Landmark Recovery w Louisville, Kentucky, oraz licencjonowany profesjonalny doradca kliniczny, podkreśla, że ciało dodaje adrenaliny do krwiobiegu pod wpływem stresu. To powoduje reakcje fizjologiczne, które obejmują zwiększone oddychanie i przepływ krwi, wolniejsze trawienie i poprawę widzenia.

„Stres jest sposobem na ustalenie priorytetów i organizację zadań, które należy wykonać” – powiedziała. „Te rzeczy nie są negatywne, dopóki nie zakłócają motywatorów lub nie zaczynają powodować negatywnych udręk psychicznych lub fizycznych”.

Stres i lęk motywują

Umiarkowany, normalny stres psychiczny może być wykorzystywany jako forma motywacji do osiągania celów i dotrzymywania terminów. Może pomóc też zachować czujność i koncentrację, działając prawie jak przypływ adrenaliny. Poprawia nawet pamięć w niektórych sytuacjach. Podobnie lęk jest czymś w rodzaju cudownego śmigła, który rozbudza do działań. Jest to dobre dla uzyskania przewagi w sporcie i rozrywce. Pomaga ćwiczyć, uczyć się i ogólnie motywować cię do bycia osobistym.

Inna Leiter, licencjonowany psycholog kliniczny w Centre for Cognitive Behavioural Therapy in Media, Pennsylvania, zgadza się. Zauważa, że prawo psychologii Yerkesa-Dodsona „dyktuje, że wydajność poprawi się wraz z pobudzeniem fizjologicznym lub psychicznym, ale tylko do pewnego stopnia”.

Ważna informacja

Prawo Yerkesa-Dodsona – teoria twierdząca, że dla każdego efektywnego zachowania istnieje optymalny poziom pobudzenia fizjologicznego, przy czym dla wykonania zadań trudnych jest on mniejszy, a dla zadań łatwych – większy.

„Kiedy poziomy podniecenia staje się zbyt wysoki, wydajność zaczyna spadać”, podkreśla psycholog. Dodaje, że badania pokazują, że różne zadania wymagają różnych poziomów pobudzenia dla optymalnej wydajności.

Na przykład zadania intensywne intelektualnie często wymagają niższego poziomu stresu w celu uzyskania optymalnej wydajności ze względu na konkurencyjną potrzebę skupienia i dobrej oceny, podczas gdy zadania wymagające dużej wytrwałości (takie jak bieganie w maratonie) można najlepiej wykonywać na wyższych poziomach stymulacji.

Czy doświadczasz „eustress”?

Jest nawet termin kliniczny na pozytywny stres: eustress. „Kiedy ludzie widzą różnicę między pozytywnym eustressem a negatywnym stresem, mogą zacząć wykorzystywać swój stres i niepokój na swoją korzyść”, powiedziała Kristen Fescoe, kierownik programu klinicznego Resility Health w Jacksonville na Florydzie. 

„Świadomość tego jest pomocna, ponieważ wiele osób odczuwa niepokój, zakładając, że zaszkodzi ich występowi, a następnie zacznie się martwić, że jest niespokojny, a teraz są zbyt niespokojni” – zgodził się dr Gail Saltz, profesor psychiatrii w Nowojorski Presbyterian Hospital Weill – Cornell School of Medicine , który zaleca postrzeganie lęku jako formy podniecenia, a nie źródła zmartwień.

Sheila Tucker, licencjonowana terapeutka małżeńska i terapeutka rodzinna oraz właścicielka Heart Mind & Soul Counselling w Hilton Head Island w Południowej Karolinie, mówi, że doświadczanie stresu może mieć pozytywne korzyści psychologiczne. „Objawy stresu i niepokoju mogą pojawić się, gdy czegoś brakuje w twoim życiu, na przykład w czasie wolnym lub gdy coś jest dla ciebie ważne”, powiedziała Tucker. „To świetna okazja, aby cofnąć się o krok i spojrzeć na sytuację. Zmieniając perspektywę doświadczenia, zmniejsza się uścisk stresu i lęku. Nie wspominając o tym, że zyskujesz cenny wgląd w to, co naprawdę dzieje się w twoim życiu" – dodała.

Jak radzić sobie ze stresem?

Każdy, kto czuje się przytłoczony stresem, powinien, o ile to możliwe, podjąć środki w celu zmniejszenia swojego stresu lub szukać pomocy u profesjonalisty, aby nauczyć się strategii radzenia sobie ze stresem. 

„W radzeniu sobie z niepokojem niektóre osoby znajdują ulgę w skoroszytach, które pomagają im oceniać i kwestionować własne irracjonalne myśli. Jeśli takie podejście nie jest skuteczne lub preferowane, należy skonsultować się z przeszkolonym specjalistą. W ostatnich latach techniki uważności stały się również skutecznym podejściem do radzenia sobie ze stresem i lękiem" – kontynuowała.

Damour apelowała w książce również do psychologów, aby przeciwstawiali się poglądowi, że ludzie powinni czuć się spokojni i zrelaksowani przez większość czasu. „Chcemy wspierać dobre samopoczucie, ale nie stawiajmy sobie zbyt wysoko poprzeczki w byciu szczęśliwym przez prawie cały czas. To niebezpieczny pomysł, ponieważ jest niepotrzebny i nieosiągalny" –  podkreśliła. 

Przeczytaj: Stresu nie da się uniknąć. Jak możemy sobie z nim radzić?

Źródło: healthline.com