Samotność osób starszych - czy można temu przeciwdziałać?

21.05.2018 13:45

Osoby starsze bardzo często czują się samotne - tracą poczucie sensu życia, dopada je apatia i strach przed jutrzejszym dniem. Niestety nie istnieją rozwiązania systemowe, które poprawiłyby ich komfort życia. Zmianę możemy zainicjować sami - wystarczy, że otworzymy się na osoby starsze i ich potrzeby.

Starsza kobieta - samotność fot. Shutterstock

Wiele osób po 80. czy 90. roku życia nie ma ani rodziny, ani przyjaciół. Skazani na samotność tracą sens życia. Nie wychodzą z domu, nie mają z kim porozmawiać, ani do kogo zadzwonić. Dopada ich apatia, brak apetytu oraz strach przed jutrzejszym dniem - wynika z badania "Sytuacja społeczna osób w wieku 65+", przeprowadzonego przez ARC Rynek i Opinia dla Stowarzyszenia mali bracia Ubogich.

Do problemów, z jakimi muszą się borykać należą również problemy zdrowotne (u 55%), utrata bliskich (46%), zakończenie życia zawodowego (28%), brak pieniędzy (14%), utrata samodzielności (13%), brak poczucia bezpieczeństwa (12%) czy poczucie bycia niepotrzebnym (10%).

problemy doświadczane przez osoby starsze

Na utratę pracy, bliskich czy problemy zdrowotne mamy niewielki wpływ, ale poczuciu osamotnienia, izolacji czy poczuciu bycia niepotrzebnym możemy skutecznie przeciwdziałać. Życie starszego człowieka może się diametralnie zmienić, gdy w jego otoczeniu pojawi się przyjazna, troskliwa osoba, która z uwagą go wysłucha, przynajmniej raz w tygodniu odwiedzi oraz będzie systematycznie dzwonić, by spytać o samopoczucie.

Oczywiście najlepiej byłoby, gdyby była to osoba z najbliższego otoczenia - ktoś z rodziny lub z sąsiedztwa. Niestety nie zawsze jest to możliwe.

- Rodziny wielopokoleniowe są już w naszym kraju rzadkością, wiele osób emigruje, czy to do innych miast, czy za granicę, osoby starsze, zwłaszcza po 80. roku życia często pozostawione są same sobie lub opieka nad nimi ogranicza się do podstawowych czynności, typu zakupy, sprzątanie. Dzieci osób starszych, same będące często też tuż przed emeryturą, wspomagają swoje dzieci (np. opiekując się wnukami), dlatego nie starcza im już ani sił ani czasu, by towarzyszyć w codzienności i angażować się w życie emocjonalne osoby najstarszej w rodzie - mówi Joanna Mielczarek, dyrektor Stowarzyszenia mali bracia Ubogich. I dodaje: - Taką rolę mogą pełnić nasi wolontariusze.

- Niestety nie istnieją rozwiązania systemowe, które właśnie w tej sferze społecznej byłyby wsparciem dla najstarszych, a to znacząco poprawiłoby ich komfort życia. Często osoby te bardzo pragną kontaktu z drugim człowiekiem – komentuje Sonia Łoszewska z ARC Rynek i Opinia.

duza rola kontaktu telefonicznego

Jak osoby starsze walczą z samotnością?

Każdego roku rośnie odsetek osób po 65. roku życia  - szacuje się, że do 2035 r. będą one stanowić 1/4 społeczeństwa (dane GUS). Do najważniejszych przyczyn tego zjawiska należą: wydłużenie czasu życia osób starszych oraz spadek liczby urodzeń.

Jak wynika z badań, największym problemem osób starszych jest samotność, z którą mierzą się na co dzień (niemal co piąta osoba po 65. roku życia czuje się samotna, odsetek ten rośnie wśród osób powyżej 80. roku życia). Tego uczucia doświadczają najczęściej osoby mieszkające w jednoosobowych gospodarstwach domowych, przede wszystkim owdowiałe kobiety.     

Aby zmniejszyć poczucie osamotnienia i wypełnić czas, osoby starsze angażują się w działania, które mogą wykonywać w pojedynkę, np.:

  • oglądają przez cały dzień telewizję,
  • czytają książki lub gazety,
  • rozwiązują krzyżówki.

Niewiele z tych osób próbuje nawiązać kontakty z innymi ludźmi - tylko co czwarty badany, przy czym w większości są to osoby poniżej 79. roku życia.

samotność osób starszych

Wyniki badań są bardzo smutne: aż 5% osób starszych po 80. roku życia w ogóle nie wychodzi z domu, 25% osób robi to sporadycznie, w celach towarzyskich, rodzinnych - zwykle raz na pół roku lub rzadziej. Aż 3 na 10 badanych nie ma bliskich relacji w żadnym z kręgów społecznych, zaś 1 na 20 w ogóle nie ma dobrych bądź bliskich relacji z osobami ze swojego otoczenia. Wśród tych ostatnich dominują osoby owdowiałe, mieszkające samotnie, nieposiadające dzieci, a także mężczyźni.
Aż 5% osób mieszkających samotnie zupełnie nie ma od kogo uzyskać pomocy i nie ma komu powierzyć swoich trosk. Jeszcze wyższy odsetek osób mieszkających samotnie (1 na 10), nie ma nikogo, komu może zaufać, np. pozostawić klucze od mieszkania, a 1 na 5 osób powyżej 80. roku życia nie ma osoby, z którą może miło spędzić wolny czas (np. pójść na spacer czy choćby zjeść posiłek).

TO CIĘ MOŻE ZAINTERESOWAĆ:

"Głodny" mózg nie jest towarzyski, dlatego anoreksja oznacza samotność
Samotność w Wigilię boli bardziej... Nie zapominajmy o tych, którzy są sami!
Samotni są bardziej kreatywni! Nowe odkrycie psychologów z USA
Czujesz się samotny? Bycie singlem to nie koniec świata!

Źródło: Badanie "Sytuacja społeczna osób w wieku 65+" przeprowadzone przez ARC Rynek i Opinia dla Stowarzyszenia mali bracia Ubogich
---------------------------
zdrowie.radiozet.pl/ mk

Oceń