Zamknij

Związek z psychopatą. 3 sygnały ostrzegawcze. Nie przegap ich

30.12.2021 12:25
Związek z psychopatą. Jak to rozpoznać?
fot. Shutterstock

Psychopaci szukają partnera/ partnerki, którymi będą mogli bez przeszkód manipulować. Jak sprawdzić, czy jesteś w związku z psychopatą? Poznaj 3 sygnały ostrzegawcze.

Jak rozpoznać psychopatę? 5 najważniejszych cech

Psychopata to – według medycznej klasyfikacji chorób i zaburzeń psychicznych DSM – osoba mająca cechy psychopatyczne (psychopatic traits), takie jak:

  • egocentryzm,
  • niska empatia,
  • podstępność,
  • zdolność do manipulacji,
  • nieumiejętność tworzenia bliskich więzi z innymi przy braku problemów z nawiązywaniem kontaktów społecznych.

Szacuje się, że aż 10 proc. osób na świecie może mieć takie cechy psychopatyczne. Nie wszystkie – wbrew obiegowej opinii – muszą być wyrachowanymi przestępcami, jednak wszystkie mogą nas zranić, skrzywdzić.

Psychopaci ciepli i zimni. Jaka jest różnica?

Franco Scarpa, włoski profesor psychiatrii i kryminologii, który w Toskanii kieruje ośrodkiem rehabilitacji dla pacjentów, którzy w stanie niepoczytalności popełnili przestępstwa, wyjaśnił w wywiadzie udzielonym zdrowie.pap.pl, że eksperci dzielą psychopatów na "ciepłych" i "zimnych".

Psychopata "ciepły" bardzo często przejawia zachowania antyspołeczne, ma chaotyczny styl życia, wchodzi w kolizje z prawem, popełnia przestępstwa, przekracza granice wyznaczone przez społeczeństwo. Natomiast psychopata "zimny" potrafi być uprzejmy i miły, na pozór nie łamie żadnych norm. Stosuje jednak manipulację w celu osiągnięcia swoich ukrytych celów i nakłonienia swoich ofiar do zachowania i działania wbrew ich interesom.

– Taka postawa jest, moim zdaniem, najbardziej niebezpieczna, bo często trudno dostrzec niebezpieczeństwo (...). O takich osobach mówimy, że nie odczuwają empatii, nie czują żalu czy współczucia, nie mają poczucia winy, kiedy wyrządzą komuś krzywdę. Czasami mogą przejawiać cechy sadystyczne – czują satysfakcję czy przyjemność z tego, że osoba znajdująca się pod ich wpływem cierpi – tłumaczy prof. Franco Scarpa i dodaje: – Związanie się z człowiekiem o takich cechach psychopatycznych to przepis na cierpienie, bo osoba z cechami psychopatycznymi zawsze będzie starała się zaspokajać swoje ukryte, często nawet nieuświadomione cele podporządkowania sobie tej drugiej osoby.

Związek z psychopatą. Co nas powinno zaalarmować?

  1. Psychopata może być miły, kulturalny, spełniający potrzeby drugiej strony, ale jego działania nie mają na celu poznanie tej drugiej osoby, tylko przywiązanie jej do siebie, by nie chciała odejść. Chce stworzyć pozory, że partner/ partnerka jest dla niego kimś wyjątkowym, że tylko on ją lub jego dobrze rozumie.
  2. Psychopata będzie próbował izolować swojego partnera. W delikatny, ale stanowczy sposób będzie chciał odizolować partnera/ partnerkę od przyjaciół, rodziców, znajomych. Będzie próbował zrobić z nich wrogów. Psychopata manipuluje partnerem tak, by w ramach łączącego go uczucia był gotów poświęcić swoje relacje z przyjaciółmi i rodziną.
  3. Psychopata będzie próbował swojego partnera/ partnerkę odciągnąć od bliskich mu osób, ale również od jego dotychczasowych aktywności czy zainteresowań. Nie będzie partnera wspierał w takich aktywnościach, ale będzie w rozmaity sposób starał się, aby z nich zrezygnował.

Jakich partnerów szukają psychopaci?

Prof. Franco Scarpa nie ma wątpliwości, że psychopaci szukają słabszych partnerów, osób, które mają jakieś złe doświadczenia z przeszłości, są nadwrażliwe, niepewne siebie, swojej wartości.

– Generalna zasada jest taka, jak w świecie drapieżników. Lew czy tygrys nie będzie rzucał się na najsilniejszego osobnika w stadzie antylop – postara się wyizolować jakieś słabsze zwierzę i doprowadzić do tego, żeby je odseparować od reszty stada, żeby nie mogło mu pomóc – tłumaczy prof. Scarpa i dodaje: – Psychopaci generalnie będą starali się znaleźć jakąś słabą stronę osoby, z którą się wiążą, jej wrażliwy punkt i na tym będą się ogniskować ich działania. Jednocześnie będą budować przekonanie w swojej ofierze, że są dla niej niezbędni, że są dla niej jedyną bezpieczną przystanią („ze mną jesteś bezpieczna", "z nikim innym nie będzie ci tak dobrze, jak ze mną", "zadbam o ciebie jak nikt inny”).

Osoba, która wiąże się z kimś o dominacji cech osobowości antyspołecznej, nie zauważa, kiedy wpada w sidła – bo jej partner jest charyzmatyczny, uwodzicielski, inteligentny. A to tylko maska, za którą czai się drapieżca.

Oczywiście zdarza się, że psychopaci tworzą stabilną, satysfakcjonującą relację, ale wiele zależy od partnera osoby z cechami psychopatycznymi, czy sam jest stabilny i potrafi nie ulec manipulacji.

– W sytuacji, kiedy dwie osoby są razem i mają zbieżne interesy i potrzeby, jeśli chodzi o zamknięty charakter relacji, mogą ze sobą być, choć zwykle są to bardzo intensywne i zamknięte związki – tłumaczy proc. Scarpa i dodaje: – Mogę dać tylko taką radę: bądź ostrożna, jeśli masz z kimś takim do czynienia. I nigdy nie pozwól na to, by zrezygnować dla drugiej osoby ze swoich zainteresowań, dbaj o siebie, utrzymuj relacje ze swoimi przyjaciółmi i bliskimi. Nie pozwalaj, by ktoś zmieniał twoje życie bez twojej pełnej niewymuszonej zgody. I jeszcze jedno: często, jeśli psychopata spotyka się ze stanowczą reakcją niezgody na manipulację, na podporządkowanie się, odpuszcza. Przy czym zwykle szuka wtedy innej ofiary.

Źródło: Justyna Wojteczek, zdrowie.pap.pl