Zamknij

Człowiek ma trzy mózgi, a nie jeden. To stąd się biorą konflikty

30.06.2021
Aktualizacja: 30.06.2021 19:59
Trzy mózgi człowieka - powodują konfikty
fot. Shutterstock

Mózg to najbardziej skomplikowany organ ludzkiego ciała. Jednak nie chodzi o jego fizjologię, którą badają medycy, ale o sposób, w jaki działa, kierując zachowaniem człowieka. To w nim zachodzą procesy, dzięki którym analizujemy rzeczywistość i podejmujemy codzienne decyzje. Na to, jak działa mózg, nie zawsze mamy wpływ. Stąd biorą się konflikty.

Czasem trudno jest nam podjąć decyzję i dokonać wyboru, innym razem po czasie dziwimy się, że zachowaliśmy się w jakiś konkretny sposób – to wszystko dzieje się za sprawą procesów zachodzących w mózgu. A właściwie w trzech mózgach. Choć jest wiele teorii na temat tego, jak działa mózg człowieka, to teoria stworzona w 1990 roku przez Paula MacLeana, lekarza zajmującego się neurobiologią, psychologią i psychiatrią, wydaje się ciekawa.

Teoria trzech mózgów: gadzi, małpi i ludzki

MacLean zaproponował podział struktury mózgu na trzy systemy mózgowe, czyli niejako trzy mózgi, które są ze sobą połączone. Opisał każdą strukturę i stworzył tzw. teorię trójjedynego / trójdzielnego mózgu. Czym charakteryzują się poszczególne trzy struktury mózgu?

  • Mózg gadzi – zwany też instynktownym. To najstarsza ewolucyjnie część mózgu, która pobudzana jest w sytuacji zagrożenia życia – odpowiada za przetrwanie. Uruchamiane są wtedy ogromne pokłady siły, wytrzymałości, odporności na ból – niestety, kosztem racjonalnego myślenia, planowania oraz systemu wartości. Rolą gadziego mózgu jest działać szybko i instynktownie, aby zapewnić sobie przetrwanie.
  • Mózg małpi – zwany też emocjonalnym. Pojawił się wraz z pierwszymi ssakami i rozwinął się później niż mózg gadzi. Jest uważany za centrum emocji – generuje je w naszym układzie nerwowym. Małpi mózg odpowiada za przetrwanie społeczne – przejmuje kontrolę, gdy zagrożony jest status człowieka w grupie. Choć sprawia pozory racjonalnego jest niezwykle emocjonalny. Działa zazwyczaj podświadomie. Większość konfliktów międzyludzkich pojawia się właśnie na poziomie małpiego mózgu.
  • Mózg ludzki – zwany też racjonalnym. Odpowiada za racjonalne myślenie, rozwiązywanie konkretnych problemów w sposób strategiczny, łączy inteligencję, doświadczenie i mądrość. Jest, niestety, podległy dwóm starszym strukturom – w sytuacji zagrożenia życia włącza się mózg gadzi, a w sytuacji zagrożenia statusu w grupie mózg małpi.

Choć model MacLeana był krytykowany za zbytnie uproszczenia, jest on w stanie wyjaśnić nam wiele zachowań, które mają miejsce w przestrzeni społecznej.

Jak teoria trzech mózgów działa na poziomie społecznym?

Okazuje się, że to małpi mózg najczęściej wpędza nas w kłopoty i  konflikty w domu, w pracy, w grupie przyjaciół. Żeby uniknąć wielu skomplikowanych sytuacji w życiu społecznym, warto dobrze poznać swój małpi mózg, by w konkretnej sytuacji nie wyparł on logicznie myślącego mózgu ludzkiego. Psychiatra Lech Dębski uważa, że kluczowe jest zrozumienie, że mózg małpi nie odróżnia poniżenia od śmierci. I jest gotów zrobić wszystko, by go uniknąć. – Aby zachować swój status w grupie innych małp, twoja wewnętrzna małpa może działać wbrew twoim interesom. I zamiast skupić się na rozwiązaniu problemu, skupisz się na tym, by udowodnić, że to ty masz rację, lub angażujesz się w rozgrywki mające uchronić twój status – pisze lekarz na swoim blogu.

Dodaje też, że zazwyczaj zupełnie podświadomie dajemy się wciągnąć w małpie gry. Oznaką, że daliśmy się wciągnąć w małpią grę jest to, że:

  • czujemy silne emocje, najczęściej złość
  • za wszelką cenę chcemy udowodnić swoją rację, zamiast rozwiązać problem
  • szukamy wymówki, by zaprzeczyć słowom innej osoby
  • szukamy usprawiedliwień, że to my jesteśmy w porządku, a inni nie
  • uważamy, że jesteśmy racjonalni i lepsi od innych.

Jeśli zauważysz, że małpi mózg przejął nad tobą kontrolę: skup się na zadaniu, zajmuj się problemem, a nie osobą, zaś przyłapany na małpiej grze nie wypieraj się jej, zwłaszcza przed samym sobą. Można też „rzucić banana małpie drugiej osoby, żebyście mogli porozmawiać jak człowiek z człowiekiem” – radzi Lech Dębski, certyfikowany Trener NLP (programowania neurolingwistycznego).

Czy przypomina wam to jakieś sytuacje konfliktowe z własnego życia? Z pewnością. Łatwo można je też zaobserwować w życiu społecznym i politycznym.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: nlp.pl