„Zdrowa” zazdrość w związku: czy taka istnieje?

09.12.2019
Aktualizacja: 09.12.2019 16:07
Jak ważna w związku jest zazdrość?
fot. Shutterstock

Mówi się, że w związku potrzebna jest szczypta zazdrości. W pewnym stopniu wprowadza do niego dreszczyk emocji, kto jednak potrafi wyznaczyć im granicę? Jak ważna w związku jest zazdrość? Kiedy możemy uznać, że zazdrość ma pozytywny wpływ na związek? Jak rozpoznać, czy zazdrość w związku jest rzeczywiście zdrowa?

Zazdrość: jak ważna jest w związku?

Zazdrość w związku jest bardzo powszechna. Normalne jest, że czasem zastanawiamy się, czy partner jest wobec nas uczciwy. Czasami pojawiają się niepokoje, podejrzenia, czy możemy partnerowi zaufać. Czy nie jest przypadkiem tak, że flirtuje z innymi, gdy nie ma nas w pobliżu?

Zazdrość, mimo że jest reakcją bardzo ludzką, może być też bardzo destrukcyjna. Prawdopodobnie, jeśli intensywnie i często czujesz zazdrość, mówi to coś więcej o tobie lub (i) związku. Zazwyczaj zazdrość jest odpowiedzią na to, że ktoś czuje się zagrożony. Może wynikać z poczucia niepewności co do siebie lub związku. Niektórzy, pomimo zapewnień partnera, nie potrafią zaufać i budować satysfakcjonujący związek.

Najprostszym sposobem na ustalenie, czy zazdrość stała się niezdrowa, jest ocena stopnia, w jakim pochłania nas myśl o niej. Jeśli często jesteś podejrzliwy wobec swojego partnera (bez prawdziwego powodu) i szybko dochodzisz do negatywnych wniosków, są to pierwsze oznaki niezdrowej zazdrości. Jeśli już zdasz sobie sprawę, że zazdrość, która pojawiła się w twoim związku, jest niezdrowa, masz jeszcze możliwość jej powstrzymania. Szczególnie ważne jest, aby uznać to uczucia przed podjęciem jakichkolwiek działań.

Przeczytaj: Zespół Otella, czyli chorobliwa zazdrość w związku 

Zazdrość w związku: jak zwalczyć w sobie to uczucie?

Warto się zastanowić nad źródłem ‒ skąd to się u mnie bierze? Jakie zdarzenia, sytuacje spowodowały, że mam obsesję na punkcie zazdrości? Konieczna może być rozmowa z partnerem lub partnerką, ale ludzie często tego unikają. Zazdrosne osoby ciągle prowadzą ze sobą wewnętrzny dialog, a nie mówią o problemie głośno.

Co wywołuje podejrzenia o zdradę? Jakie są przyczyny problemów w związku? Najczęściej są to nieadaptacyjne strategie radzenia sobie. Należą do nich:

  • Atakowanie – należą do nich: ataki słowne, surowe oceny, brak zrozumienia i dialogu.
  • Wycofanie – dana osoba wycofuje się z sytuacji i relacji, po prostu ignorując krytykę, odmawiając rozmowy, zmieniając temat lub wychodząc z pomieszczenia.
  • Uczepianie się – to kolejna strategia stosowana przez niektórych ludzi do radzenia sobie ze stresem w relacjach międzyludzkich. Dana osoba nadmiernie uzależnia się od tego, kogo kocha, i twierdzi, że nie można bez niego żyć. Jest to swego rodzaju szantaż emocjonalny, komunikat w rodzaju: „Jeżeli mnie opuścisz, to się załamię”.
  • Obwinianie – szukanie w drugiej osobie winy, a także brak chęci wyjaśnienia sytuacji.

Skąd się biorą tego rodzaju nieadaptacyjne strategie radzenia sobie? Wielu z nich uczymy się w dzieciństwie – pomagają nam przetrwać różnego rodzaju sytuacje rodzinne. Na przykład dziecko, dla własnego bezpieczeństwa, poddaje się woli dominującego rodzica. Niekiedy dzieci uczą się strategii radzenia sobie, poprzez naśladowanie postaw zaobserwowanych u rodziców. Atakują, gdy czują strach, lub obwiniają innych, gdy czują się skrzywdzone.

Niektórych strategii radzenia sobie uczymy się na późniejszych etapach życia – ponieważ określone zachowanie sprawdziło się w jakieś sytuacji, zaczynamy je powtarzać.
„To, jak czujemy się w relacjach, w dużej mierze zależy od wcześniejszych schematów, będących odzwierciedleniem trudnych doświadczeń z naszego dzieciństwa. W dorosłości te emocjonalne ślady przeszłości są jak ruchome piaski – wciągają coraz głębiej, aż w końcu możemy w nich utonąć” – podkreśla Przemysław Mućko, współzałożyciel Centrum Terapii Schematów.

Oto kilka typowych schematów myślenia, które mogą prowadzić do wybuchów zazdrości w związku:

„Ludzie zawsze mnie opuszczają”.
„Niebezpieczne jest za bardzo wierzyć innym”.
„Co jest we mnie nie w porządku”.
„Nigdzie nie przynależę”.

Być może, nauczeni życiem, trwamy w błędnym przekonaniu, że na miłość trzeba zasłużyć. Podczas gdy ona jest za darmo – kocha się przecież nie za cokolwiek, ale pomimo wszystko. Taki sposób myślenia niepotrzebnie tworzy często zupełnie nierealne scenariusze. 

Aby poradzić sobie z nadmierną zazdrością, warto odwrócić sytuację. Załóżmy, że teraz ktoś jest o nas irracjonalnie zazdrosny. Kontroluje nas, podejrzewa, ma pretensje, coś sugeruje. Jakbyś się z tym czuł/a?

W dojrzałym związku jedynym rozsądnym rozwiązaniem jest szczera rozmowa o zachowaniu drugiej osoby i uczuciach, które w nas wywołuje. Wbrew pozorom dialog jest lekiem na wiele trudności w relacji. Jeśli zatem czujesz się trochę zazdrosny o partnera, musisz komunikować się w sposób, który będzie pomocny w związku. Kluczową sprawą jest zwrócenie uwagi na to, co się dzieje. Ważne jest, żeby nie dyskutować o tym w sposób, który będzie destrukcyjny. Można zacząć od powiedzenia  – „Nie wiem, skąd to się bierze, ale kiedy byliśmy tamtej nocy, a ty rozmawiałeś z tą kobietą/mężczyzną, poczułem/am się trochę zazdrosny, a ja nie wiem, dlaczego”.

Jeśli uważasz, że to partner jest stale zazdrosny o ciebie lub o rzeczy, które robisz, musisz z nim usiąść i porozmawiać. Omówić, co musi się wydarzyć, żeby było lepiej i co jest rozsądne dla obu stron. Jeśli nie dochodzicie do porozumienia, zaciągnij porady u specjalisty.

Przeczytaj: 5 toksycznych zachowań, którymi odpychamy innych 

Źródło: Relacje na huśtawce. Jak uwolnić się od negatywnych wzorców zachowań? Avigail Lev , Matthew McKay , Michelle Skeen , Patrick Fannin, www.cosmopolitan.com