Test skojarzeń słownych pozwala dowiedzieć się, co skrywa człowiek

02.09.2019
Aktualizacja: 02.09.2019 14:16
Test Utajonych Skojarzeń.
fot. Shutterstock

Wiadomo, że ludzie nie zawsze mówią to, co myślą. Co więcej, prawdopodobnie nie zawsze są świadomi swoich myśli. Zrozumienie tych myśli jest ważne dla zdrowia psychicznego człowieka.

Test Utajonych Skojarzeń: podstawowe informacje

Test utajonych skojarzeń (Implicit Asscitation Test) w skrócie IAT bada różnicę między świadomością a nieświadomością. Psychologowie wiedzą, że ludzie czasami nie ujawniają swoich myśli, bo np.: nie potrafią tego zrobić albo uważają jakąś sprawę za zbyt osobistą.

Na przykład, jeśli profesor zapyta “czy lubisz nowele telewizyjne”, to student, pomimo iż ogląda je około 4 godzin dziennie, poda odpowiedź przeczącą, gdyż byłoby dla niego krępujące przyznanie się do upodobania sobie telewizyjnych seriali.

Niektórzy nieświadome podają nieprawdziwą informację, co czasami jest nazywane samooszukiwaniem. Rozróżnienie pomiędzy niechęcią i niemożnością jest podobne do różnicy pomiędzy celowym ukrywaniem czegoś przed innymi, a nieświadomym ukrywaniem czegoś przed samym sobą. Test Junga pozwala na zbadanie obu tych sposobów ukrywania informacji. Mierzy ukryte postawy i przekonania, których ludzie nie chcą lub nie mogą ujawnić.

„Każdy człowiek ma wspomnienia, których nie ujawniłby nikomu oprócz własnych przyjaciół. Ma on także inne myśli, których nie ujawniłby nawet swoim przyjaciołom, aby pozostały sekretem dostępnym tylko dla niego. Ale istnieją także inne kwestie, których człowiek boi się oznajmić nawet samemu sobie. Każdy porządny człowiek ma kilka takich myśli, które są gdzieś ukryte w głowie.”

Fiodor Dostojewski

Po pierwsze, nie zawsze chcemy dzielić się naszymi prywatnymi poglądami z innymi. Po drugie, możemy być nieświadomi niektórych naszych własnych postaw. Sekcja często zadawanych pytań dostarcza odpowiedzi na wiele typowych i ważnych kwestii. 

Przeczytaj: Jak podjąć dobrą decyzję? 5 rad psychologa 

Test skojarzeń słownych polega na przedstawieniu pacjentowi 100 słów pobudzających. Po ujawnieniu każdego słowa osoba testująca musi głośno wypowiedzieć pierwszą rzecz, która pojawiła się w jej umyśle. Należy to robić szybko i niemal odruchowo.

Jest to tak zwany tekst projekcyjny. Zjawisko projekcyjne, czyli dostrzeganie w drugiej osobie własnych nierozwiniętych aspektów osobowości. Istotą rzeczą jest doświadczenie archetypowe, czyli nawiązanie osobistej i pełnej znaczenia relacji z własną nieświadomością. Kiedy człowiek przeżywa w ten sposób swoje życie wewnętrzne, zyskuje solidny grunt poczucia własnej wartości. Przestaje pytać innych o to, kim jest, bo odpowiedź znajduje w sobie.

Przeczytaj: Kochają za bardzo. Syndrom osobowości zależnych – na czym polega?

Test Junga – w jaki sposób mierzy postawy utajone?

Sam test jest bardzo prosty do przeprowadzenia. Prowadzący wypowiada słowo do pacjenta, który natychmiast musi odpowiedzieć pierwszym słowem, przychodzącym mu na myśl. Terapeuta powinien analizować też reakcje fizyczne i emocjonalne. Postawa, milczenie i powtarzanie słowa stymulującego mogą również mieć znaczenie.

W teście utajonych postaw łączone dwa obiekty, np.: młodość i przyjemność, starość i przyjemność. Kiedy nie są one tak silnie powiązane, odpowiedzi będą wymagały więcej czasu. Czas odpowiedzi jest ważnym wskaźnikiem.

Mimo że test skojarzeń słownych liczy już ponad sto lat, nadal jest uważany za cenne źródło wiedzy. Profesjonaliści używali tego testu do 2005 roku. Teraz jest on stosowany tylko w terapii jungowskiej lub jako uzupełniająca technika projekcyjna.

Źródło: implicit.harvard.edu, Piękno Umysłu