Przyczyny gniewu u dzieci. Agresywne dzieci to najczęściej dzieci krzywdzone

06.11.2019
Aktualizacja: 06.11.2019 23:32
Przyczyny gniewu u dzieci. Agresywne dzieci to najczęściej dzieci krzywdzone
fot. Shutterstock98

Złość jest uczuciem, które doświadcza każdy człowiek. Wszyscy znamy to rosnące napięcie, przyśpieszone tętno, wypieki na twarzy, kołatanie serca, chęć kopnięcia czegoś czy wykrzyczenia. Uczucie to jest bardzo silne i może przyjąć formę ataku wściekłości. O ile dorośli potrafią dojrzale radzić sobie z trudnymi emocjami, dzieci nie mają jeszcze w tym takiego doświadczenia. Ich wzburzenie najczęściej przybiera niewłaściwą formę. Jest to kluczowe w rozumieniu pojawiającej się u dzieci agresji.

Przyczyny agresji u dzieci

Czasami wrogość dziecka jest tak silna, że przejawia się jako nieposłuszeństwo, zaburzenia zachowania z agresją. Co dzieje się z dzieckiem, które jest agresywne, wzburzone, rozzłoszczone, oraz jakie metody wychowawcze będą tu najskuteczniejsze?

Bez umiejętności odczuwania i okazywania gniewu nie bylibyśmy w stanie przetrwać. Musimy umieć zawalczyć, gdy coś nam grozi, wydaje niesprawiedliwe sądu, krzywdzi. W mózgu posiadamy struktury, które w sytuacji zagrożenia wydzielają adrenalinę, powodującą z kolei procesy znane nam jako wzburzenie: zaciskanie zębów, napięcie mięśni, wyższe ciśnienie krwi. Wszystkie te procesy czynią nas bardziej czujnymi.

Gdy ktoś wyrządza nam krzywdę, z oczywistych powodów czujemy złość. Zagniewane dziecko, tak samo, jak dorosłego człowieka nie kończy się na wewnętrznym wrzeniu, czasami doprowadza do krzyku czy bicia.
Musimy akceptować u dzieci gniew jako jedno z uczuć – oznakę nieszczęścia, potrzeby, która nie została zaspokojona.

Jakie są konsekwencje nieokazywania złości?

- wzmaga stres u rozgniewanej osoby,
- osoba rozzłoszczona wpada w pułapkę własnych silnych emocji,
- zakłócona zostaje zdolność do szukania rozwiązania sytuacji. Sfrustrowane dziecko, które nie potrafi zawiązać sobie bucika, denerwuje się tak bardzo, że w końcu zrywa sznurówki.
- dziecięca złość często maskuje ogrom krzyw, obaw, uniemożliwiając innym przyjść z pomocą.
- niepohamowane wyrażanie gniewu staje się przyczyną przemocy.

W Warszawie, podczas Ogólnopolskiej Konferencji Dziecko Pokrzywdzone Przestępstwem, dr Szwajca podczas swojego wykładu mówił na temat kryzysu psychicznego u dzieci jako konsekwencji doświadczania przemocy.
Tłumaczył, że dzieci krzywdzone są najczęściej samotnikami, są odrzucone, smutne i mają problemy z samooceną. "To także dzieci wycofane, z trudnościami z utrzymywaniem relacji. Dzieci krzywdzone oscylują między apatią a wybuchami gniewu, są nieufne, nie umieją dobrze o sobie opowiadać" – powiedział Szwajca.

Szwajca podkreślił, że trudne doświadczenia z dzieciństwa wpływają na dorosłe życie człowieka. "Nie ma jednego uniwersalnego modelu dzieciństwa, jest wiele dzieciństw, które tworzą różnych dorosłych. Dorosłych plastycznych, dobrze osadzonych w świecie, przyjaźniących się, lubianych, kreatywnych albo dorosłych sztywnych, samotnych, nieufnych, wrażliwych na przeciwności losu i skłonnych do kryzysów psychicznych" – powiedział.

Zaznaczył, że psychoterapeuci, którzy pracują z dorosłymi, często wracają z nimi do ich dzieciństwa. "Już od Freuda wiemy, że dzieciństwo to w życiu człowieka kluczowy etap, który będzie miał kluczowy wpływ na przyszłość jednostki. To czas największych formacyjnych procesów" – powiedział.