Najbardziej obiecująca forma terapii. Na czym polega?

27.05.2019
Aktualizacja: 27.05.2019 17:05
Na czym polega psychoterapia?

Wiele stanów emocjonalnych i zachowań na daną sytuację prowadzi do nieadekwatnych reakcji, które w konsekwencji ranią nas i naszych bliskich. Dlaczego ciągle wybuchasz, wybierasz nieodpowiednich partnerów, nie potrafisz zintegrować tego, co czujesz z tym, co robisz? Pomóc ci może terapia schematów, która ostatnimi czasy cieszy się bardzo dużą popularnością na świecie. 

Terapia schematu to podejście, które integruje nurt poznawczo-behawioralny, psychodynamiczny oraz Gestalt. Podejście ma korzenie w teorii przywiązania Bowbly`ego, która zakłada, że niezaspokojone potrzeby mają negatywny wpływ na rozwój człowieka. Ojcem terapii schematu jest Jeffrey Young, dyrektor Centrum Terapii Poznawczej w Nowym Jorku i Instytutu Terapii Schematu.

Leczy przewlekłe stany

Pomaga w przypadku wielu problemów emocjonalnych, zaburzeń osobowości, osób cierpiących na depresję, nerwicę, zaburzenia odżywiania, niską samoocenę, mają trudności w relacji z innymi. Terapia schematów służy zidentyfikowaniu dysfunkcjonalnych schematów i “uzdrowieniu ich”. Oznacza to zamianę starych schematów na nowe, bardziej adaptacyjne. Wraz z terapeutą pacjent uczy się sposobów radzenia z różnymi sytuacjami, które nie będą wynikać z dziecięcych schematów.

Potrzeby emocjonalne są w każdym z nas, bardzo ważne jest ich zaspokojenie. Moment, w którym dochodzi do niezaspokojenie potrzeb w życiu dziecka i nastolatka, powoduje, że tworzą się schematy, np.: dziecko, które doświadcza poczucie opuszczenia ze strony rodzica, wtedy może stać się superposłuszne. To też moment, kiedy mogą zacząć kiełkować się schematy relacji-dziecka. Z czasem ta esencja działa w dorosłym życiu. Kolejnym przykładem może być nieufność. W dorosłości może ujawniać się dużą dozą podejrzliwości, unikaniu i niedowierzaniu. W terapii chodzi o nauczenie rozpoznawania tych schematów i potrzeb.

Cele terapii schematów

Jednym z celów terapii jest zaspokojenie podstawowych potrzeb emocjonalnych. Kolejne to:

Zatrzymanie błędnych stylów radzenia sobie i trybów, które blokują kontakt z uczuciami.

Ważna informacja

Tryby - to stan emocjonalny i reakcje na dane sytuacje. Ma on na celu poradzenie sobie. Tryb jest aktywowany przez daną sytuację, która z kolei aktywuje nasz schemat wywołujący określoną reakcję. Wiele trybów prowadzi do nieadekwatnych reakcji.

„Uzdrowienie” schematów i podatnych na zranienie trybów poprzez zaspokojenie potrzeb emocjonalnych w relacji terapeutycznej i poza nią.

Włączenie rozsądnych granic dla złości, impulsywnych lub nadkompensujących schematów i trybów.

Walka ze zbyt krytycznymi lub wymagającymi schematami i trybami.

Budowanie zdrowych schematów i trybów.

Schematy w naszym życiu

Ciągle przyciągasz podobnych partnerów? Szybko tracisz pieniądze? Nie potrafisz zawalczyć o lepszą pracę, więc od lat tkwisz na tym samym stanowisku? Schematy powtarzamy podświadomie, nie wynika to z tego, że z osobą jest “coś nie tak”, robimy to, bo tak się nauczyliśmy, ale jednocześnie szukamy drogi wyjścia. Aby to zrobić musimy zajrzeć do źródła schematu.

Pojęcie „schematu” jest już od bardzo dawna stosowane w psychologii. Historycznie termin schemat, chyba najbardziej kojarzony był z Jeanem Piagetem i jego schematami rozwojowymi u dziecka. W psychologii poznawczej schemat można by określić jako wzorzec, który człowiek nakłada na swoje doświadczenia i przeżycia, aby ułatwić sobie ich rozumienie.

Young schematem nazwał ogólny, wszechogarniający motyw, wzorzec, na który składać się mogą przekonania, emocje, wspomnienia, doznania cielesne, który dotyczy człowieka w kontekście jego relacji z innymi. Wzorzec może się wykształcić zarówno w dzieciństwie jak i w dorosłym życiu i rozwija się przez cały czas i bardzo często jest dysfunkcyjny

Przyciągamy albo te same sytuacje, których doświadczyliśmy w dzieciństwie, albo odwrotne. Aby to sprawdzić można przeprowadzić ćwiczenie, które polega na wypisaniu na kartce to, czego nam zabrakło w dzieciństwie, a w drugiej kolumnie to, czego oczekujemy od partnera. Jeśli to zrobisz, porównaj te dwie listy. Uświadomienie sobie tego, jest bardzo ważnym krokiem.

Innym ćwiczenie w kontekście odkrywania schematów jest wypisanie najtrudniejszych sytuacji w życiu, może to być problem w pracy, rozstanie, kłótnia z ważna osobę. Przy tych rzeczach wypisz, jakie emocje to wywołało, co czuliście w stosunku do tej osoby i co myśleliście na swój temat. Co jest wspólnym mianownikiem tych sytuacji? Może to być niesamowitym odkryciem.