Kiedy warto zgłosić się z dzieckiem po pomoc do psychologa?

27.05.2019
Aktualizacja: 27.05.2019 14:57
Kiedy iść z dzieckiem do psychologa?

Rodzice często mają opór przed sięgnięciem po pomoc psychologa. Z różnych powodów, czasem nie mają odwagi, czują się bezradni, nie chcą odkrywać swoich rodzinnych problemów, nie wiedzą, czy dana sytuacja to wystarczający powód do sięgnięcia po pomoc specjalistów.

Zacznijmy od tego, że wizyta u psychologa to żaden wstyd. Choć rodzice czują różnego rodzaju opory, czują się w jakiś sposób oceniani, to skorzystanie z fachowej pomocy w żaden sposób nie ujmuje im jako wartościowym rodzicom.

1. Zaobserwowane odchylenia od normy rozwojowej 

Dziecko ma objawy nerwicowe, kłopoty zdrowotne, których lekarze nie potrafią wyjaśnić, np.: tajemnicze alergie, wysypki, kłopoty z żołądkiem, kiedy ma tiki, jąka się albo moczy w nocy.

2. Lęki

Lęk staje się patologiczny, gdy stale występuje w zachowaniu, gdy nie pozwala na swobodne zachowanie. W konsekwencji prowadzi do zaburzeń. Lęk może przybierać postać nieokreślonego niepokoju, napadów lękowych, zlokalizowaną, czyli dotyczącą określonej części ciała lub sytuacji. Lękowi towarzyszą najczęściej objawy somatyczne, takie jak: pocenie się, drżenie dłoni, swędzenie skóry. 

3. Niezrozumiałe zachowania dziecka

Jeśli dziecko zachowuje się irracjonalnie, dostrzegamy, że jest czasem bardziej wycofane, innym razem pobudzone i emocjonalne, czasem strachliwe, innym razem bardzo ryzykujące, powinniśmy poszukać wsparcia psychologa. Niekiedy budzi dopiero obserwacja wychowawcy  w przedszkolu, szkole, bo rodzice z czasem akceptują "inność" dziecka. 

4. Sytuacje kryzysowe w życiu dziecka

Może to być np.: niezrozumienie ze strony rówieśników. Nie chodzi tu o pojedyncze, ale o powtarzające się sytuacje, kiedy dziecko jest obrażane, przeżywane, nieakceptowane. Rodzice powinni zwrócić uwagę na „dziecko idealne”, ciche, bezproblemowe, które też może mieć problemy, a o których po prostu nie mówi. Jeśli unika innych dzieci, ma opory przed zabawą, trudno mu wyrażać to, co czuje, trzeba interweniować.  

5. Fobie

Fobia jest zaburzeniem nerwicowym, które objawia się lękiem przed danymi sytuacjami, przedmiotami lub zjawiskami. Dziecko, które cierpi na fobię, unika tego, co wywołuje u niego przerażający lęk. Często jest to np.: lęk przed ciemnością i lęk separacyjny.

6. Sytuacje okołorozwojowe 

Szczególnie trudnym okresem dla rodzica i dziecka jest moment dojrzewania. Rodzice mogą zauważyć, że dziecko ma problem, który ich niepokoi, np.: nagle pogorszyły się wyniki w nauce, zaczyna pić, zażywać narkotyki, a samo temu zaprzecza. Jeśli dziecko nie chce pójść do psychologa, rodzic powinien sam zgłosić się na konsultację. 

7. Objawy chorobowe – somatyczne, bóle głowy, brzucha

Objawy somatyczne idą w parze w psychicznymi. Specyficzną cechą zaburzenia somatycznego jest ciągłe uskarżanie się na dolegliwości fizyczne. Bardzo często dziecku trudno określić źródło objawów, mogą to być bóle brzucha, nudności, zaparcia, bóle głowy, kręgosłupa, zespół jelita drażliwego, bóle stawów. 

8. Utrzymujące się napady złości/agresji

Z dzieckiem trzeba iść koniecznie do psychologa, gdy ma objawy nerwicowe – napady lęku, bulimię, anoreksję. 

9. Trudności w adaptacji do szkoły

Na czym polegają trudności adaptacyjne do przedszkola, bądź szkoły? Chodzi o występowanie stresu, w związku z trafieniem do zupełnie nowego otoczenia. W okresie adaptacyjnym taka trudność z adaptacją może przejawiać się lękiem separacyjnym ujawniającym się przy rozstaniu z rodzicami. Kiedy  należy martwić się trudnościami adaptacyjnymi?

  • Gdy objawy są bardzo nasilone nie zmniejszają się z upływem czasu.
  • Gdy objawy nasilają się i do dotychczasowych dołączają się kolejne problemy.
  • Gdy dziecko ma duże trudności w kontaktach z rówieśnikami.
  • Gdy dziecko nie radzi sobie z adaptacją do zasad społecznych.
  • Gdy występują i utrzymują się objawy psychosomatyczne: zaburzenia apetytu, problemy z wypróżnianiem się, snem, wymioty i bóle brzuszka.
  • Gdy pojawiają się informacje z przedszkola, że na tle rówieśników dziecko radzi sobie słabiej niż inne dzieci.

10. Długotrwałe problemy ze snem, zasypianiem, koszmary nocne

Koszmary nocne u dzieci mogą być wynikiem chaotycznego planu dnia, niezachowanie rutyny wieczornej, przemęczenie lub choroba. Częstość ich występowania mogą sygnalizować wrażliwość dziecka. 

11. Zasadnicze, duże zmiany w codzienności rodziny 

Im dziecko jest młodsze, tym bardziej jego problem jest odbiciem problemu rodziców. Może występować kłopot ze zrozumieniem jakiejś sfery przeżyć dziecka.