Elastyczność psychiczna: bez niej ryzyko depresji jest bardzo duże

30.08.2019
Aktualizacja: 30.08.2019 20:43
Elastyczność psychiczna: bez niej ryzyko depresji jest bardzo duże

Znasz takie osoby, które na pierwszy rzut oka są bardzo pewne siebie, ale przy bliższym poznaniu okazuje się, że walczą z kompleksami i niskim poczuciem wartości? Tak naprawdę brakuje im elastyczności psychicznej, która umożliwia normalne funkcjonowanie. Na szczęście są sposoby na rozwijanie w sobie tej cechy. 

Elastyczność psychiczna: czy może uchronić przed depresją?

Ludzie wpadają w depresję, bo czują się bezradni wobec zmian. Paraliżuje ich strach przed nowym i nieznanym. To oczywiście niejedyne przyczyny tak poważnego zaburzenia psychicznego, jakim jest depresja, ale bardzo częsta. Specjaliści zwracają uwagę na pojęcie elastyczności psychicznej, jej brak stwarza większe ryzyko przewlekłych chorób. 

Osoby, które nie potrafią w żaden sposób zmienić swojego toku myślenia ani otworzyć umysłu na nowe rozwiązania, dużo częściej zapadają na depresję. Taki sztywny mechanizm działania bardzo często prowadzi do stanów depresyjnych lub pogłębia istniejącą już chorobę.

Ci, którzy nie posiadają elastyczności psychicznej, odmawiają wprowadzania jakichkolwiek zmian w myśleniu, to tylko pogarsza stan, bo nie potrafią  myśleć inaczej niż negatywnie. 

Depresja i elastyczność psychiczna 

Elastyczność psychologiczna jest również narzędziem, które pomaga żyć w zgodzie ze swoimi przekonaniami, myślami i emocjami. Jeśli osoba jest gotowa na radzenie sobie z każdą sytuacją, dostosowuje się do świata niczym woda. Oznacza to, że potrafisz pokonać każdą przeciwność losu i wyzwanie, dzięki własnym zdolnościom adaptacyjnym.

Istotą elastyczności umysłowej jest umiejętność radzenia sobie z różnymi sytuacjami na różne sposoby, szczególnie w celu skutecznego reagowania na nowe, złożone i problematyczne sytuacje. Osoba elastyczna psychicznie:

  • widzi rzeczy z kilku różnych perspektyw,
  • toleruje dwuznaczności i niepewność,
  • chętnie podejmuj ryzyko,
  • adaptuje się do zmiany,
  • uczy się na błędach,
  • rozwiązuje problemy na nowe sposoby,
  • przełącza się między myśleniem praktycznym a niepraktycznym.

5 sposobów na zwiększenie swojej elastyczności psychicznej 

Umiejętność „płynięcia z prądem” i elastyczności w myśleniu jest umiejętnością niezbędną do radzenia sobie z nieuniknionymi zmianami w życiu. Jest to cecha, która pomaga nam łatwiej dostosować się do nowych okoliczności, wyzwań i sytuacji, gdy się pojawiają. Niezależnie od tego, czy rozpoczyna nową pracę, bierzesz kredyt, czy bierze ślub, elastyczność poznawcza pomaga nam się rozwijać i lepiej dogadywać z innymi.

Przeczytaj: Kiedy do psychologa, a kiedy do psychiatry? 

Jednak dla wielu ludzi jest to o wiele łatwiej powiedzieć niż zrobić, szczególnie dla tych, którzy mają tendencję do „utknięcia” w pewnych wzorcach myśli i zachowań. Mogą również być upartymi, kłótliwymi lub opozycyjnymi, stale się martwić, denerwować się, gdy coś nie idzie po ich myśli, być niechętnym do współpracy (automatycznie mówić „nie” ), lub mieć problemy psychiczne takie jak: uzależnienia, obsesyjno-kompulsyjne zachowania, zaburzenia odżywiania. Ich wspólną cechą jest trudność w odejściu od starych myśli i zachowań.

Biologiczne podstawy elastyczności psychicznej 

Obszar mózgu zwany przednim zakręcie obręczy jest zwykle nadmiernie aktywny u osób, które mają trudności z elastycznością poznawczą. Zakręt obręczy umieszczony w przedniej części mózgu zajmuje się przenoszeniem uwagi. Jeśli działa dobrze, pozwala nam skupić się na czymś, puścić, a następnie przejść do skupienia się na czymś innym. 

Dobrą wiadomością jest to, że istnieje kilka prostych strategii, które można zastosować w swoim życiu, aby pomóc stać się bardziej elastycznym i łatwiej dostosować się do zmian. Terapeuci proponują: zmianę odżywiania, ćwiczenia i pracą nad zatrzymaniem / zmianą myślenia.

Odżywianie - zwiększ serotoninę

Zauważono, że zakręt obręczy ma wiele „serotonergicznych” włókien i że ludzie, którzy są sztywni w swoim myśleniu lub zachowaniu, mogą mieć deficyt serotoniny. Dla wielu może być pomocna dieta z wyższym stosunkiem złożonych węglowodanów do białka. Zaleca się dodanie do diety ciecierzycy, słodkich ziemniaków, ponieważ te pokarmy pomagają zwiększyć serotoninę, są bogate w błonnik i mają niższy indeks glikemiczny. Poziom serotoniny można również podnieść, spożywając pokarmy bogate w L-tryptofan, który jest budulcem serotoniny. Takie produkty obejmują kurczaka, indyka, łososia, wołowinę, masło orzechowe, jajka i zielony groszek.

Aktywność fizyczna 
Innym sposobem na zwiększenie L-tryptofanu są ćwiczenia fizyczne. Zwiększają również poziom energii, a zmniejszają zmartwienia, mogą odwracać uwagę od powtarzających się wzorców myślenia, które utknęły w głowie.

Zatrzymywanie strumieni myśli 
Ważną częścią zdobywania kontroli nad powtarzającymi się myślami jest uświadomienie sobie ich, gdy się pojawią, a następnie ćwiczenie prostej techniki zatrzymywania myśli. Specjaliści radzą pacjentom, aby wyobrazili sobie czerwony znak stop i mówili do siebie: STOP! Im częściej to praktykują, tym bardziej kontrolują swoje myśli. Można również użyć gumki na nadgarstku i trzasnąć ją, gdy osoba złapie się na pętli negatywnego myślenia.

Technika "Stop!": jak ją stosować?

Zapisanie myśli pomaga „wydobyć je z głowy” i pozwala na bardziej racjonalne spojrzenie na nie. W tym celu:

  • wypisz opcje i rozwiązania,
  • zapisz, co można zrobić, aby zrównoważyć myśl,
  • zapisz rzeczy, nad którymi nie masz kontroli w odniesieniu do myśli.

Pomyśl, zanim automatycznie powie „nie”
Niektórzy ludzie mają tendencję do automatycznego mówienia „nie”, nawet zanim pomyślą o tym, o co zostali poproszeni. Może to być szczególnie problematyczne w relacjach. Ograniczanie i niepotrzebne jest zawsze odrzucanie pomysłów lub odrzucanie próśb partnera. Aby temu zaradzić, zaleca się, aby przed odpowiedzią wziąć głęboki oddech, wstrzymać go na trzy sekundy, a następnie wydychać przez pięć sekund, jednocześnie zastanawiając się, jaki byłby najlepszy sposób odpowiedzi.

Przeczytaj: Techniki oddychania w terapii. 5 ćwiczeń, które zajmują 60 sekund 

Korzystanie z tych technik może poprawić elastyczność umysłu, co z kolei może zmniejszyć tendencję do zamartwienia, poprawić relacje i zmniejszyć cierpienie, gdy utknie się w niezdrowych lub negatywnych myślach i zachowaniach.

Przeczytaj: Jak podjąć dobrą decyzję? 5 rad psychologa

Źródło: Piękno Umysłu, mentalflexibility.com, verywellmind.com