Anoreksja jako maska depresji. Jak leczyć oba zaburzenia?

03.06.2019
Aktualizacja: 03.06.2019 10:50
Anoreksja jako maska depresji. Jak leczyć oba zaburzenia?
fot. Objawy anoreksji i depresji u dzieci i młodzieży.

Za anoreksją często stoi depresja. Zależność między tymi dwiema chorobami może być dwukierunkowa: anoreksja może być maską depresji, obniżenie nastroju zaś jest typowe dla osób z jadłowstrętem. 

Objawy anoreksji 

Istotą jadłowstrętu psychicznego są: lęk przed przytyciem, zaabsorbowanie własnym wyglądem, przykładanie dużej uwagi do szczupłej sylwetki. Objawom tym towarzyszą restrykcyjna dieta i nadmierny wysiłek fizyczny, które służą redukcji wagi. W zaburzeniu odżywania myślenie młodej osoby jest skoncentrowane na własnym wyglądzie oraz na kontrolowaniu jakości i liczby zjadanych posiłków. Obniżenie nastroju w przypadku anoreksji jest konsekwencją nadmiernego wychudzenia i wyczerpania organizmu. 

Niekiedy zaburzenia odżywiania są sposobem radzenia sobie z trudnościami przez osobę w złym stanie psychicznym. Skupienie się na jedzeniu, wadze czy sylwetce stanowi formę ucieczki od innych, być może dużo trudniejszych, doświadczeń, jak poczucie osamotnienia, poczucie bezwartościowości, smutek, frustracja. Osobom postronnym zachowania typowe dla anoreksji wydają się autodestrukcyjne, podczas gdy dla nastolatków jest to środek umożliwiający przeżycie. Zmaganie się z konsekwencjami utraty uwagi i zaabsorbowanie kontrolowaniem jedzenia jest bowiem emocjonalne łatwiejsze niż długotrwałe znoszenie cierpienie wywołane innymi czynnikami. 

Ważna informacja

Utrata wagi i odmowa lub ograniczenia przyjmowanie posiłków nie zawsze świadczą o zaburzeniu odżywiania.

Należy pamiętać, że utrata łaknienia i będący jej konsekwencją spadek wagi są objawami depresji. W takim stanie jednak młodej osobie nie towarzyszą myśli związane z odchudzaniem i potrzeba kontrolowania jedzenia. Utrata wagi spowodowana jest wtedy spadkiem nastroju, brakiem siły, gorszym apetytem,  czyli typowymi objawami depresji. 

Ważna informacja

Na anoreksję chorują głównie kobiety, najczęściej przed 25. rokiem życia. Jednak okres adolescencji (14-18 r. ż) jest tym, w którym istnieje największe ryzyko zachorowalności.

Leczenie anoreksji 

Osoby, u których zostanie zdiagnozowana anoreksja wymagają wielokierunkowej pomocy. Istnieje potrzeba wzajemnej współpracy psychiatry, psychologa, specjalisty do spraw odżywiania, ale także nieprofesjonalistów jak rodzina czy znajomi. Pomoc osobie chorej może wymagać, w zależności od stopnia zaawansowania choroby, także hospitalizacji. Podstawowym celem pomocy jest zapobieganie wyniszczeniu organizmu poprzez uregulowanie działania poszczególnych narządów oraz układów i stopniowe zwiększanie masy jej ciała. Dopiero po ustabilizowaniu fizycznego stanu chorej, specjaliści mogą rozpocząć pracę nad jej funkcjonowaniem psychicznym i wprowadzić terapię. U dziewcząt, które nie ukończyły 18. r. ż. wskazuje się jako niezbędne włącznie do leczenia terapii rodzinnej. Gdy pojawiają się współwystępujące objawy jak np. depresja, możliwe jest zastosowanie leczenia farmakologicznego. 

Źródło: Instytut Psychologii Zdrowia, Depresja nastolatków