Zamknij

Objawy uzależnienia od seksu. 10 pytań, które warto sobie zadać

23.11.2022
Aktualizacja: 23.11.2022 15:53

Zainteresowanie seksem i sam seks jest czymś normalnym w życiu każdego człowieka. Zdarza się jednak, że u niektórych osób ta sfera życia zaczyna dominować nad innymi, stanowiąc o sensie codziennego funkcjonowania. Seks staje się nałogiem, podobnie jak może nim być alkohol czy nikotyna.

Objawy uzależnienia od seksu
fot. Shutterstock
  1. Czym jest uzależnienie od seksu?
  2. Jakie są objawy seksoholizmu?
  3. Czy uzależnienie od seksu można leczyć?
  4. 10 pytań, które warto sobie zadać, by wykryć uzależnienie od seksu

Seks jest nieodłączną częścią życia, a normalne zainteresowanie nim objawem zdrowia. Jest źródłem przyjemności oraz ważnym elementem budowania relacji z bliską osobą. Przynosi również rozluźnienie i ukojenie. Dzieje się tak dzięki wydzielanych podczas stosunku endorfin, czyli „hormonów szczęścia”. Właśnie to może leżeć u podstaw uzależnienia (oprócz nadmiernego popędu seksualnego). Diagnoza i leczenie seksoholizmu (nazywanego też erotomanią) nie jest łatwe. Jak rozpoznać, co jest normą i radością, czerpaną z przynależnej każdemu człowiekowi sfery życia, a co uzależnieniem, które może się okazać niebezpieczne?

Czym jest uzależnienie od seksu?

Do nazywania nadmiernego zainteresowania erotyką i nadmiernej aktywności seksualnej używa się różnych słów: erotomania, seksoholizm, hiperlibidemia, hiperseksualność, hiperfilia, donżuanizm, uzależnienie od seksu czy kompulsywne zachowania seksualne.

Według prof. Zbigniewa Lwa-Starowicza, psychiatry i seksuologa, „seksoholizm to stan patologicznego nasilenia erotycznych zainteresowań i aktywności seksualnej, w którym te potrzeby dominują nad innymi, stanowiąc o sensie życia". Z kolei dr n. med. Bohdan Woronowicz, psychiatra, seksuolog i specjalista terapii uzależnień, podaje następującą definicję: „Seksoholizm to stan psychiczny charakteryzujący się przede wszystkim stałym, wewnętrznym przymusem (silną potrzebą) realizowania w warunkach realnych bądź wirtualnych, z przedmiotami lub osobami, czynności/zachowań o charakterze erotycznym lub seksualnym” . Może to objawiać się nie tylko uwodzeniem czy kontaktami fizycznymi, ale również fantazjowaniem na tematy erotyczne, cyberseksem czy oglądaniem pornografii. Osoby uzależnione od seksu odczuwają też przymus myślenia o czynnościach związanych z seksem i mają poczucie dyskomforu (złe samopoczucie, rozdrażnienie, złość, agresja) w sytuacjach, kiedy realizowanie ich jest utrudnione lub niemożliwe.

Co ważne, jednorazowe lub incydentalne wystąpienie takich objawów nie świadczy jeszcze o uzależnieniu od seksu. Niepokojące jest dopiero to, jeśli „czynności lub zachowania utrwalają się po wielokrotnym ich powtarzaniu, wykonywane są pomimo szkodliwych następstw, przedkładane ponad inne zajęcia i zachowania, a okresowo mogą stanowić nawet o sensie życia”. Dla seksoholików „charakterystyczne są też nieudane próby kontrolowania lub zaprzestania takich zachowań” .

Jakie są objawy seksoholizmu?

Specjaliści wymieniają 6 objawów, które świadczą o uzależnieniu lub zagrożeniu uzależnieniem od seksu (występowanie co najmniej dwóch powinno wzbudzić czujność):

  1. poczucie przymusu
  2. brak kontroli nad zachowaniem
  3. potrzeba coraz silniejszych doznań
  4. zaniedbywanie obowiązków
  5. ograniczenie innych przyjemności
  6. kontynuowanie zachowania mimo jego szkodliwości.

U podłoża seksoholizmu, oprócz nadmiernie silnego popędu seksualnego, mogą leżeć m.in. poczucie niższości, nieśmiałość, niepewność i niewiara we własne możliwości seksualne, które wymuszają potrzebę stałego sprawdzania się.

Czy uzależnienie od seksu można leczyć?

Choć to trudne, seksoholizm można leczyć – z problemem warto zgłosić się do specjalisty, bo szanse, by samodzielne wyleczyć się z uzależnienia od seksu, są minimalne. Ze trudnościami można zgłosić się do terapeuty uzależnień, psychoterapeuty, psychiatry, seksuologa, a nawet skorzystać z grupy wsparcia. Najważniejsze, by forma terapii była dostosowana do indywidualnych potrzeb. Dzięki leczeniu jest szansa, by wyjść z błędnego koła uzależnienia i przestać sobie powtarzać: „więcej nie będę” i „to był ostatni raz”.

10 pytań, które warto sobie zadać, by wykryć uzależnienie od seksu

Aby dowiedzieć się, czy uzależnienie od seksu może być problemem, warto zadać sobie 10 pytań.

1. Czy czujesz, że nie masz nad sobą kontroli?

Osoby uzależnione od seksu często nie są w stanie kontrolować swoich zachowań seksualnych: myślą o seksie w nieodpowiednich momentach, angażują się w zachowania seksualne, przed którymi chciałyby się powstrzymać.

2. Czy czujesz się winny po seksie?

Negatywne odczucia wobec siebie, czyli poczucie winy, zawstydzenia czy wyrzuty sumienia po seksie, masturbacji, cyberseksie, seksie przez telefon czy oglądaniu pornografii, mogą świadczyć o uzależnieniu od seksu.

3. Czy masz tajemnice związane z seksem?

Choć trzymanie swojego życia seksualnego w tajemnicy jest normalne, to ukrywanie swoich zachowań seksualnych z powodu poczucia winy lub wstydu już nie. Sekrety mogą dotyczyć intensywności, częstotliwości czy fantazji seksualnych.

4. Czy używasz seksu, by odreagować?

Jeśli regularnie angażujesz się w zachowania seksualne, aby odreagować negatywne uczucia, może to być oznaką uzależnienia. Wielu seksoholików używa seksu do tłumienia depresyjnych uczuć, niepokoju, radzenia sobie z niską samooceną lub jako ucieczki przed traumatycznymi wspomnieniami.

5. Czy wydajesz na seks za dużo pieniędzy?

Wydawanie nadmiernej ilości pieniędzy na pornografię, czaty i inne produkty czy usługi seksualne, co może prowadzić do długów, to oznaka seksoholizmu.

6. Czy seks powoduje problemy w relacjach?

Uzależnienie od seksu może powodować poważne problemy w relacjach rodzinnych, w pracy i w kontaktach z przyjaciółmi. Seksoholicy zaniedbują swoje obowiązki w pracy i oddalają się od rodziny i przyjaciół.

7. Czy zachowania seksualne są przyczyną kłopotów z prawem?

Osoby uzależnione od seksu angażują się w seks bez względu na to, jak poważne mogą być tego konsekwencje, np. uprawiają seks w miejscach publicznych czy korzystają z usług seksualnych tam, gdzie jest to nielegalne.

8. Czy uprawiasz ryzykowny seks?

Osoby uzależnione często uprawiają ryzykowny seks, czyli w niebezpiecznych miejscach, z niebezpiecznymi partnerami lub bez środków ostrożności, takich jak prezerwatywy, a także wtedy, gdy wiedzą, że byli narażeni na zakażenie wirusem HIV lub chorobami wenerycznymi.

9. Czy ciągle myślisz o seksie?

Choć myśli i fantazje seksualne to rzecz powszechna, to seksoholicy czują, że nie mogą myśleć o niczym innym. Powoduje to zaniedbywanie obowiązków w pracy i niemożność skupienia się na tym, co dawniej sprawiało przyjemność.

10. Czy potrzebujesz wciąż nowych i mocniejszych doznań?

Eksperymentowanie jest normalne, ale ciągłe niezaspokojenie i potrzeba nowych intensywnych doznań, w tym agresji czy częstszych lub ryzykownych zachowań, może świadczyć o uzależnieniu. Seksoholicy z czasem potrzebują więcej, by czuć zadowolenie.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródła: Marta Kołacka, Gdy seks staje się problemem. Czy jestem uzależniony, wyd. Fundacja Etoh, Warszawa 2013 (broszura finansowana ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych będących w dyspozycji Ministra Zdrowia) / Bohdan T. Woronowicz, Seksoholizm (uzależnienie od seksu), Medycyna Praktyczna [dostęp: 23.11.2022]