Tanoreksja, czyli uzależnienie od opalania. Skąd się bierze?

29.06.2020
Aktualizacja: 29.06.2020 15:23
Uzależnienie od opalania, czyli tanoreksja
fot. Shutterstock

Uzależnienie od opalania się, czyli tanoreksja, to stan fizycznej i psychicznej zależność od opalania na słońcu lub korzystania z łóżek opalających. Jest to nałóg bardzo szkodliwy, bo nadmierna ekspozycja skóry na promieniowanie UV znacznie zwiększa ryzyko rozwoju raka. Dowiedz się, jakie są przyczyny uzależnienia od opalania się i jak można leczyć tanoreksję.

Opalone ciało to dla wielu osób synonim zdrowia, młodości, piękna, aktywnego spędzania czasu. Niektórzy z bladą cerą czują się jak bez ubrań, mają z tego powodu złe samopoczucie. To niebezpieczne, bo ciągła potrzeba ''brązowienia'' skóry może uzależniać, a to pierwszy krok do utraty zdrowia.

Kiedy można mówić o uzależnieniu od opalania? Tanorektyk wciąż myśli i mówi o kolorze swojej skóry. Wciąż ma poczucie, że skóra jest blada, choć wcale taka nie jest. Stara się zatem opalać częściej i mocniej uzyskując tym samym zupełnie nienaturalną opaleniznę nieadekwatną, chociażby do pory roku. Tanorekstycy chcą być opaleni przez cały rok, dlatego wiosną, jesienią, zimą korzystają z łóżek opalających lub samoopalaczy. Mają ciągłe poczucie, że brak opalenizny wpłynie negatywnie na ich atrakcyjność. Bez opalania czują się źle, mają obniżony nastrój. 

Na rozwój uzależnienia od opalania się narażone są przede wszystkim młode kobiety, również nastolatki, dla których często wygląd zewnętrzny odgrywa w życiu dużą rolę i bardzo się nim przejmują, co nie znaczy, że mężczyzn ten typ uzależnienia nie dotyczy.

Uzależnienie od opalania się: przyczyny

Tanoreksja, bo pod taką nazwą kryje się uzależnienie od opalania, zaliczana jest do uzależnień behawioralnych i związana z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała. Podobnie, jak w anoreksji, w przypadku tanoreksji mówi się o zaburzeniach dysmorficznych ciała, czyli zaburzeniach psychicznych, których objawem jest niezwykle krytyczny obraz własnego ciała i własnego wizerunku w stopniu wręcz obsesyjnym i kompulsywnym. Osoba cierpiąca na tanoreksję może wierzyć, że ma znacznie jaśniejszą - nawet bladą - cerę, podczas gdy w rzeczywistości ma ciemną karnację.

Uważa się również, że samo opalanie, nie tylko opalenizna na skórze, działa jak narkotyk. Słońce uwalnia endorfiny, a te neuroprzekaźniki chemiczne wywołują dobre samopoczucie i działają jak naturalny opioid. Osoby uzależnione od opalania, jeśli nie mogą tego robić, doświadczają poważnych objawów odstawienia.

Uzależnienie od opalania się: skutki

Nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV jest niezdrowa i prowadzi do uszkodzenia DNA komórek skóry.

Skutkami uzależnienia od opalania mogą być: rak skóry, oparzenia skóry, przedwczesne starzenie się skóry, powstawanie przebarwień na skórze i uszkodzenie oczu.

Uzależnienie od opalania może być tak silne, że pomimo rozwoju raka, wymagającego leczenia farmakologicznego i operacji, tanorektycy nie potrafią zrezygnować z opalania się. 

Tanoreksja niesie za sobą również skutki psychiczne i społeczne. Osoby uzależnione od opalania się planują swój czas wokół wypadów na plażę lub do salonów opalania. Złoszczą się lub smucą, gdy bliscy zwracają im uwagę na nadmierne opalanie. Ich myśli i poczynania wciąż związane są z opalaniem, kolorem ciała, wyglądem i doświadczają z tego powodu skrajnych emocji.

Uzależnienie od opalania się: leczenie

Jak każde inne uzależnienie, również tanoreksję należy leczyć z pomocą psychologa i psychiatry. Często osoby cierpiące na tanoreksję cierpią również na zaburzenia lękowe, obsesyjno-kompulsyjne, depresję i zaburzenia odżywiania.

Ponieważ u źródła tanoreksji leży zazwyczaj nieprawidłowy obraz własnego ciała, kompleksy lub brak akceptacji, terapia może pomóc wyzwolić się z błędnego postrzegania siebie, pomaga również zbudować samoocenę, wiarę w siebie, a czasami przestawić priorytety -  w tym przypadku na pierwszym miejscu powinno być zdrowie, nie opalenizna.

W zależności od przyczyny problemów i zaawansowania uzależnienia można zastosować różne terapie, a nawet leczenie farmakologiczne. O tym, jak będzie przebiegać leczenie uzależnienia od opalania się zawsze decyduje lekarz.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.