Pozytywne uzależnienia: czym są?

06.12.2019
Aktualizacja: 06.12.2019 13:52
Pozytywne uzależnienia: czym są?
fot. Shutterstock

W potocznym języku zdarza się nam powiedzieć, że jesteśmy uzależni od zielonej herbaty albo od kawy. Nie ma w tym nic złego, póki kontekst i sens tego stwierdzenia jest dla każdego zrozumiały. Nie zawsze słowo "uzależnienie" wiąże się z destrukcyjnymi zachowaniami. Funkcjonuje takie słowo, jak "uzależnienie pozytywne". Poznaj wskazówki, które pomagają zrozumieć różnicę między negatywnym a pozytywnym uzależnieniem. 

Uzależnienie pozytywne: czym jest?

Wiele osób uwielbia gotować, grać lub wykonywać muzykę, medytować, tańczyć i robić na drutach. Mówią, że te zajęcia to zdrowy, skuteczny i przyjemny sposób na uspokojenie po długim, ciężkim dniu. Niektórym zdarza się powiedzieć, że są to przyjemne zajęcia, które pozytywne uzależniają. Jak to rozumieć?  

Termin pozytywne uzależnienie został rozwinięty przez Williama Glassera w książce o tym samym tytule. W wyjaśnianiu koncentruje się przede wszystkim na bieganiu i medytacji, choć opisuje wiele innych przykładów. Glasser twierdzi, że pozytywne uzależnienia wzmacniają nas i sprawiają, że nasze życie jest bardziej satysfakcjonujące. Pozwalają nam również żyć z większą pewnością siebie, kreatywnością i szczęściem. Zwykle też w znacznie lepszym zdrowiu. Pozytywne uzależnienia, w przeciwieństwie do negatywnych, poprawiają życie. 

Przeczytaj: Na czym polega uzależnienie od sportu?

Uzależnienie pozytywne: kryteria Glasser

Glasser zapewnia sześć kryteriów, które muszą być spełnione, aby osoba mogła pozytywnie uzależnić się od jakiejś czynności.

  1. Decydujesz się to robić bez wewnętrznego przymusu i poświęcasz tej czynności  około godziny dziennie.
  2. Czynność ta nie wymaga zbyt dużo wysiłku umysłowego.
  3. Możesz to zrobić sam lub z innymi, ale nie zależy to od decyzji kogokolwiek.
  4. Wierzysz, że ma dla ciebie jakąś wartość (fizyczną, umysłową lub duchową).
  5. Wierzysz, że jeśli będziesz to robił, uduchowi cię to.
  6. Działanie musi mieć taką jakość, że można to zrobić bez krytykowania samego siebie. 

Pozytywne uzależnienie nie dominuje w życiu; pozostaje ograniczone w czasie. Korzystne konsekwencje działania mogą przełożyć się na całe życie. Kluczowe jest podejście do aktywności.  Negatywne nastawienie wyklucza pozytywne uzależnienie. 

Uzależnienie: jak rozumieć?

Słowo „uzależnienie” jest zwykle używane do odróżnienia normalnych zachowań od tych, które nie są normalne. Przynoszą negatywne konsekwencje fizyczne i psychiczne. Połączenie słów „pozytywne” i „uzależnienie” może rodzić wewnętrznie sprzeczność.

Czasami te dwa rodzaje uzależnień – negatywne i pozytywne – łączą się. Ludzie, którzy zmagają się z chorobą alkoholową, mówią tak w swoim programie zdrowienia – 12 krokach. Niektórzy nawet twierdzą, że odczuwają rodzaj bólu lub braku przyjemności, gdy nie są zaangażowani w swój program. Pokazują, w jaki sposób zmienili nawyki. Można mieć głębokie przywiązanie do czegoś, co napędza i poprawia życie, ale to nie czyni z tego uzależnienia. 

Problem pojawia się jednak, gdy nasz nawyk, przyzwyczajenie czy po prostu regularnie wykonywana czynność zaczyna negatywnie wpływać na nasze zdrowie psychiczne lub fizyczne, a my tracimy nad tym kontrolę. 

Przeczytaj: Jak zmienia się twarz narkomana przez lata?

Źródło: Psychology Today