Alkohol sieje spustoszenie w organizmie. Jakie narządy niszczy?

22.01.2020
Aktualizacja: 22.01.2020 16:17
Alkohol sieje spustoszenie w organizmie. Jakie narządy niszczy?
fot. Shutterstock

Alkohol jest dla organizmu substancją wysoce toksyczną. Jego umiarkowane picie, choć szkodzi, nie stanowi dużego problemu. Jednak jego nadużywanie wywołuję lawinę konsekwencji – alkohol i produkty jego przemiany niszczą m.in. serce, mózg, trzustkę, wątrobę, układ pokarmowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Dlaczego się tak dzieje?

Ściany przewodu pokarmowego, żołądek i wątrobę – marskość wątroby jest najbardziej znanym skutkiem spożywania alkoholu. W tej chorobie komórki wątroby obumierają i zostają zastąpione przez twardą tkankę łączną. Te zmiany nie są – wbrew powszechnej opinii – spowodowane bezpośrednim działaniem alkoholu, ale konsekwencją jego dewastującego wpływu na ściany układu pokarmowego oraz żołądka. Alkohol niszczy ochronną warstwę jelit. W konsekwencji wszelkie toksyczne substancje wyprodukowane przez bakterie bytujące w jelitach przenikają do krwiobiegu. Krew z jelit najpierw trafia do wątroby. W normalnych warunkach narząd ten jest przygotowany na usuwanie toksyn z krwi (tę pracę wykonują białe krwinki). Jednak, gdy tych toksyn jest zbyt dużo, białe krwinki znajdujące się w wątrobie zostają poddane nadmiernej stymulacji i rozpoczynają produkcję substancji prozapalnych. Mogą one prowadzić do uszkodzenia komórek wątroby i stymulować komórki tkanki łącznej do produkcji nowych komórek. Nadmiar tkanki łącznej sprawia, że dochodzi do marskości wątroby, która jest stanem nieodwracalnym.

Trzustkę – ze statystyk wynika, że chorzy na przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki bardzo często są uzależnieni od alkoholu (szacuje się, że około 60%). Ryzyko rozwoju tej choroby jest zależne od intensywności picia i rośnie wraz ze średnią ilością wypijanego alkoholu. Ostre zapalenie trzustki to stan zagrażający życiu. Enzymy produkowane przez trzustkę przeciekają do jej miąższu i okolicznych tkanek, w wyniku czego dochodzi do samotrawienia trzustki i jej otoczenia. Konsekwencją jest martwica i nieodwracalne uszkodzenie znacznej części tego narządu, perforacja naczyń krwionośnych oraz sąsiadujących ścian przewodu pokarmowego.

Serce – alkohol oraz produkty jego przemiany niszczą również komórki serca, zmniejszają zdolność lewej komory do skurczów i dlatego osoby nadużywające go są w grupie podwyższonego ryzyka rozwoju niewydolności serca i jego powikłań, np. zawału serca czy udaru krwotocznego mózgu. Alkohol, zwłaszcza ten spożywany w nadmiarze, ma działanie aterogenne (przyczynia się do powstawania blaszek miażdżycowych w tętnicach) i hipertensyjne (wzrost ciśnienia tętniczego). Następstwem toksycznego działania alkoholu na serce jest arytmia nadkomorowa (zaburzenia rytmu serca) oraz tzw. kardiomiopatia rozstrzeniowa.

Mózg i ośrodkowy układ nerwowy – alkohol niszczy również komórki mózgu. Alkohol spożywany w nadmiernych ilościach prowadzi do zespołu Wernickiego-Korsakowa, chorób, które charakteryzują się permanentną utratą pamięci, przytępieniem zmysłów i niekontrolowanymi ruchami gałki ocznej. Duże dawki alkoholu, mogą powodować utratę świadomości lub niemożność przypomnienia sobie kluczowych szczegółów, lub nawet całych zdarzeń z okresu odurzania.

Ważne!

Wypicie pięciu kieliszków wina nie sprawi, że wątroba wypełni się tkanką łączną, a serce przestanie pracować, ale mogą pojawić się uszkodzenia na poziomie molekularnym, co może prowadzić m.in. do przyspieszenia starzenia się organizmu.

Większość uszkodzeń w organizmie powoduje aldehyd octowy, produkt rozpadu alkoholu i wysoce toksyczna substancja. Związek ten przyczepia się do białek i ścian komórkowych, uniemożliwiając im prawidłowe funkcjonowanie. W konsekwencji komórki  ulegają uszkodzeniom i szybciej się starzeją. To właśnie ta substancja odpowiada za kaca, nudności, zmęczenie i apatię, pojawiające się wtedy, gdy przesadzasz z alkoholem.

Źródło: "Klepsydra żywienia" Kris Verburgh, Wydawnictwo Galaktyka 2012