Jak nadmierne picie alkoholu wpływa na nasz organizm?

28.12.2019
Aktualizacja: 28.12.2019 08:53
Jak nadmierne picie alkoholu wpływa na nasz organizm?
fot. Shutterstock

Nadmierne picie alkoholu ma negatywny wpływ na nasze zdrowie. Skąd się bierze uczucie bycia pijanym? Co powoduje kaca? Od czego zależy stężenie alkoholu we krwi? Czy jest bezpieczna dla organizmy dawka alkoholu? Jak twój organizm przetwarza alkohol?

Wchłanianie alkoholu rozpoczyna się już w jamie ustnej, skąd następnie trunek trafia do żołądka. Również stąd jest on wchłaniany do krwioobiegu. Jeśli pijesz na pusty żołądek, alkohol prawdopodobnie szybko dostanie się do jelita cienkiego. Jelito cienkie ma znacznie większą powierzchnię wchłaniania, co oznacza, że alkohol jeszcze szybciej dostanie się do krwi. Natomiast jeśli już zjadłeś, żołądek skoncentruje się na trawieniu posiłku. Dlatego alkohol wolniej przedostanie się do jelita, a ty poczujesz skutki jego działania po dłuższym czasie. Po dostaniu się do krwiobiegu alkohol trafia do wątroby. Ta jest odpowiedzialna za rozkład większości spożywanego trunku, czyli jego metabolizm. Przebiega to w dwuetapowym procesie:

  • enzym zwany dehydrogenazą alkoholową rozkłada alkohol na związek chemiczny zwany aldehydem octowym,
  • kolejny enzym wątrobowy zwany dehydrogenazą acetaldehydową rozkłada alkohol na kwas octowy.

Komórki twojego organizmu rozkładają kwas octowy dalej na dwutlenek węgla i wodę. Związki te można łatwo usunąć z organizmu poprzez procesy, takie jak oddawanie moczu i oddychanie. Warto wiedzieć, że aldehyd octowy jest dla naszego organizmu bardziej toksyczny niż sam etanol (alkohol).

Co oznacza "bycie wstawionym"?

Skąd dokładnie bierze się uczucie bycia pijanym? Twoja wątroba może metabolizować tylko określoną ilość alkoholu na raz. Oznacza to, że alkohol może przenikać przez krew również do innych narządów, takich jak mózg. Alkohol ma działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Oznacza to, że działa spowalniająco na mózg. Może to prowadzić do pogorszenia koordynacji i ogólnego spowolnienia. Alkohol może również stymulować uwalnianie neuroprzekaźników, takich jak serotonina i dopamina. Te neuroprzekaźniki kojarzą się z przyjemnością i nagrodą i mogą prowadzić do uczuć, takich jak szczęście lub relaks. Stąd, po wypiciu kieliszka wina, czujesz się rozluźniony i łatwiej jest ci nawiązywać kontakt z nowo poznanymi osobami. Jeżeli jednak przesadzisz z ilością alkoholu, uczuciom tym towarzyszą dodatkowe fizyczne objawy zatrucia i przyspieszenia krążenia, takie jak uderzenia gorąca, pocenie się i mdłości. W przypadkach silnego zatrucia dochodzi także do ostrego nieżytu żołądka czy zaników pamięci.

Co powoduje kaca?

Kac występuje po wypiciu zbyt dużej ilości alkoholu. Objawy mogą być nieprzyjemne i mogą się różnić w zależności od osoby. Wskazanie jednej konkretnej fizjologicznej przyczyny kaca jest trudne. Składa się na niego wiele czynników:

  1. Odwodnienie. Spożywanie alkoholu powoduje zwiększenie oddawania moczu, co prowadzi do utraty płynów. Może to prowadzić do bólu głowy, zmęczenia i wzmożonego pragnienia.
  2. Podrażnienie przewodu pokarmowego. Alkohol podrażnia błonę śluzową żołądka, prowadząc do mdłości i bólu brzucha.
  3. Zakłócenia rytmu snu. Picie często prowadzi do pogorszenia jakości snu, co może zwiększyć uczucie zmęczenia lub znużenia.
  4. Niski poziom cukru we krwi. Alkohol może prowadzić do spadku glikemii, co może powodować uczucie zmęczenia, osłabienia lub rozdrażnienia.
  5. Aldehyd octowy. Ta substancja chemiczna powstająca z alkoholu metabolizowanego w organizmie jest toksyczna i jej duże stężenia dają objawy zatrucia organizmu.

Stężenie alkoholu we krwi – od czego zależy?

Ilość alkoholu etylowego we krwi, najczęściej określana jest w promilach. Wiele czynników wpływa na wchłanianie i metabolizm alkoholu. Należą do nich:

  • Płeć. Ze względu na różnice w metabolizmie alkoholu kobiety zwykle mają wyższe stężenie alkoholu we krwi niż mężczyźni po takiej samej ilości napojów.
  • Masa ciała. Po wypiciu takiej samej ilości alkoholu, osoby o wyższej masie ciała częściej mają niższe stężenie alkoholu we krwi, niż osoby o niższej masie ciała
  • Wiek. Młodsi ludzie mogą być mniej wrażliwi na niektóre działania alkoholu
  • Ogólny stan zdrowia i ewentualne dolegliwości zdrowotne. Niektóre warunki mogą wpływać na zdolność organizmu do metabolizowania alkoholu.
  • Poziom metabolizmu i tolerancji alkoholu. Tempo metabolizmu alkoholu i poziom tolerancji alkoholu mogą być różne u poszczególnych osób.

Kilka czynników zewnętrznych może również wpływać na poziom alkoholu we krwi. Obejmują one:

  • rodzaj i moc alkoholu, który pijesz,
  • tempo, w jakim spożyłeś alkohol,
  • ilość wypitego alkoholu,
  • czy już jadłeś,
  • jeśli spożywasz alkohol z lekami.

Czym jest standardowy drink?

Zgodnie z amerykańskimi wytycznymi, standardowy drink definiuje się jako 14 gramów czystego alkoholu. Jest to:

  • 350 ml piwa 5%,
  • 240-270 ml piwa 6-7%,
  • 150 ml wina 12%,
  • 50 ml alkoholu destylowanego (40%).

Jakie są zatem wytyczne dotyczące umiarkowanego poziomu picia? Umiarkowane picie zdefiniowane jest jako maksymalnie 1 drink dziennie dla kobiet i 2 drinki dziennie dla mężczyzn.

Podsumowując, imprezy i spotkania towarzyskie (w tym np. zabawa sylwestrowa) często związane są z dużymi ilościami wypijanego alkoholu. Dlatego rób to w bezpieczny sposób:

  1. Pamiętaj, aby nie pić na czczo. Jedzenie posiłku przed zakrapianą imprezą może spowolnić wchłanianie alkoholu.
  2. Pamiętaj, aby pozostać nawodnionym. Spróbuj wypić pełną szklankę wody między każdym kolejnym drinkiem.
  3. Pij powoli. Spróbuj ograniczyć spożycie alkoholu do jednego drinka na godzinę.
  4. Znaj swoje granice. Zdecyduj, ile napojów planujesz spożyć przed rozpoczęciem zabawy. 
  5. Nie pozwól innym naciskać, abyś pił więcej.