Zamknij

Zaburzenia lękowe potrafią zamienić życie w piekło. Jak sobie z nimi radzić?

14.12.2020 21:21
kobieta przeżywająca lęk
fot. Shutterstock

Zaburzenia lękowe to reakcja organizmu na określoną sytuację. Czasem wiadomo, czego się boimy, czasem jednak lęk przyjmuje postać nieuświadomioną. Zobacz, jakie są rodzaje zaburzeń lękowych i jak sobie z nimi radzić.

Lęk od czasu do czasu odczuwa każdy z nas. Rozmowa z szefem, egzamin, pobyt w szpitalu mogą sprawić, że będzie nam towarzyszył stres. Zazwyczaj jednak nieprzyjemny stan emocjonalny mija, kiedy uporamy się kłopotliwą sytuacją. Niestety, nie zawsze tak się dzieje. Jeśli lęk towarzyszy nam stale i utrudnia codzienne funkcjonowanie, mówimy o zaburzeniach lękowych.

To najbardziej powszechne  choroby psychiczne. Dotykają jedną na dziesięć osób, częściej spotykane są wśród kobiet.

Przedłużający się niepokój i lęk, który paraliżuje, to pierwsza oznaka, że coś jest nie tak. U chorego znacznie obniża się jakość życia i towarzyszy mu cierpienie. Aby odzyskać kontrolę nad swoim życiem, konieczna jest wizyta u specjalisty, który na podstawie wywiadu z pacjentem postawi trafną diagnozę. 

Zaburzenia lękowe - rodzaje i ich objawy

Zaburzenia lękowe należą do grupy nerwic. Ludzie mogą cierpieć na więcej niż jedną dolegliwość - lęk może towarzyszyć im stale lub pojawiać się nagle, np. w określonych sytuacjach. Do najczęstszych zaburzeń lękowych należą: 

Pojawia się nagle, w określonych sytuacjach. Może przypominać zawał. Chory nie wie często, co się nim dzieje. Może mu towarzyszyć lęk przed śmiercią utratą zmysłów. Może pojawić się uczucie odrealnienia. Osoba dotknięta atakiem paniki często boi się kolejnego napadu, przeżywając tzw. lęk antycypacyjny (lęk przed lękiem)

Silny, nieuzasadniony strach, który pojawia się każdego dnia, tzw. lęk wolno płynący. Chory nieustannie się zamartwia, zwiastując nieszczęście lub katastrofę. Jest drażliwy, cierpi na problemy ze snem. Taki rodzaj lęku może towarzyszyć depresji

Reakcja lękowa na określone traumatyczne wydarzenie związane ze śmiercią, przemocą. Towarzyszy ofiarom wypadków i żołnierzom po misjach wojskowych. Najczęstsze objawy to: niepokój, trudności z koncentracją, bóle głowy, drżenie ciała.

  • agorafobia

Chorzy mogą obawiać się tłumów, miejsc publicznych, samotnego podróżowania środkami lokomocji, pustych przestrzeni w obawie, że spotka je w nich lęk i nie będą mogły sobie poradzić i uciec, spotka je nieszczęście lub kompromitacja. Częste objawy agorafobii to przyspieszone bicie serca, potliwość, zawroty głowy, nudności.

  • fobia społeczna

Dla osób zmagających się z tym zaburzeniem prawdziwą torturą jest nawiązywanie nowych znajomości, wystąpienia publiczne, a nawet wizyta w sklepie czy urzędzie. Towarzyszy im lęk przed oceną i kompromitacją. Najczęstsze objawy lęku społecznego to rumieńce na twarzy, szumy w uszach, drżenie rąk, mdłości czy jąkanie.

Lęk dotyczy konkretnej sytuacji czy osoby, np. lęku przed mężczyznami, pająkami czy ciemnością.

Inaczej zaburzenie obsesyjno-kompulsywne. Choremu towarzyszą natrętne myśli (obsesje) lub kompulsje (rytuały). Chory może sprawdzać wiele razy, czy zakręcił gaz lub zamknął drzwi. Innym razem boi się brudu lub choroby.

Zobacz także: Lęk społeczny: 4 sposoby, jak sobie z nim radzić

Zaburzenia lękowe - u dzieci

Często obserwuje się nerwowość i problemy ze snem. Dziecko może się nieustannie zamartwiać problemami w szkole, bać się złej oceny, wyśmiania lub choroby członka rodziny. Innym razem lęk może przybierać postać zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych (ciągłe mycie rąk, porządkowanie książek i zabawek). Wszystko to ma związek z niepokojem, jaki przeżywa dziecko.

Zaburzenia lękowe mogą też przybrać postać lęku separacyjnego - dziecko nadmiernie boi się rozdzielenia z rodzicem i domem rodzinnym.

Jeśli zaniepokoiły cię objawy lękowe u twojego dziecka, skonsultuj się z psychologiem.

Zaburzenia lękowe - przyczyny

Jakie są przyczyny zaburzeń lękowych? Coraz częściej mówi się o genach, jednak nie bez znaczenia jest także środowisko. Żyjemy coraz szybciej, pracujemy więcej, odczuwamy ciągłą presję, nic dziwnego, że organizm zaczyna się buntować i reagować na różne sytuacje lękiem.

Zaburzenia lękowe częściej występują u osób o słabej konstrukcji psychicznej, nadwrażliwych. Czasem przyczyna może leżeć w dzieciństwie i niewłaściwym wychowaniu, nadopiekuńczości, zaniedbaniu lub zbyt wygórowanych wymaganiach rodziców.

Zaburzenia lękowe - leczenie

Łagodne stany lękowe można leczyć psychoterapią. Jeśli pacjent wie, czego się boi, odczuwa lęk w określonych sytuacjach, najskuteczniejsza będzie psychoterapia poznawczo-behawioralna. Uczy ona pozytywnego myślenia i pozwala poradzić sobie z codziennym lękiem

Jeśli lęk jest nieuświadomiony, bardziej pomocna może okazać się terapia psychodynamiczna. Trwa ona o wiele dłużej, ale z jej pomocą pacjent będzie mógł dotrzeć do źródeł swoich problemów i przepracować lęki.

W przypadku przykrych i silnych napadów lęku można o pomoc poprosić lekarza psychiatrę, który przepisze  leki antydepresyjne lub przeciwlękowe.

Zobacz także: Uciążliwe natręctwa - jak okiełznać gnomy

Zaburzenia lękowe zdecydowanie obniżają komfort naszego życia. Dlatego tak ważne jest rozprawienie się z nimi. Jeśli przyjmują one łagodne objawy, wystarczy udać się na psychoterapię, która powinna poradzić sobie z problemem. Jeżeli znaczni utrudniają nam funkcjonowanie, powinniśmy udać się do psychiatry po leki. Czasami tylko one pozwolą nam wrócić do normalności i przywrócą nam dawne życie. Najważniejsze jest jednak ustalenie, skąd się biorą nasze lęki. Mieliście kiedyś podobne problemy? A może obserwujecie je u swoich znajomych?