Zamknij

Stres może być przyczyną wielu poważnych chorób. Poznaj jego negatywne skutki

11.12.2020 18:00
zestresowana kobieta siedząca przy stole
fot. Shutterstock

Stres spotyka nas codziennie. Nie można od niego uciec. Długotrwałe napięcie może prowadzić do wielu poważnych chorób. Zobacz, jakie są przyczyny stresu i jak się on objawia.

Stres jest twoim wrogiem - słyszymy ze wszystkich stron. O negatywnych skutkach stresu wiele się mówi. Ale co to tak naprawdę znaczy? Czym objawia się stres i jakie są jego przyczyny oraz do jakich chorób może prowadzić? Odpowiedź na to pytanie znajdziesz w artykule.

Stres można nazwać chorobą cywilizacyjną - każdy z nas go doświadcza codziennie w różnych sytuacjach. W XXI wieku żyjemy coraz szybciej i coraz mniej czasu mamy na relaks, nic dziwnego, że nasz organizm się buntuje i reaguje stresem. Jest to nic innego jak przykre odczucie, reakcja na wydarzenia (stresory), które zbytnio obciążają człowieka i zakłócają jego wewnętrzną równowagę. W rezultacie człowiek nie jest w stanie sobie z nimi poradzić.

Zobacz także: Nerwica to życie w strachu, lęku, napięciu. Jak leczyć to zaburzenie?

Stres - objawy

Pod wpływem sytuacji stresowej zwiększa się wydzielanie adrenaliny przez nadnercza, wzrasta ciśnienie, tętno i poziom glukozy we krwi. Organizm otrzymuje komunikat: walcz albo uciekaj.

Pocenie się dłoni, gula w gardle, niemożność zebrania myśli - te uczucia zna każdy z nas. Objawy stresu mogą być różne w zależności od osoby, której dotyczą. Jedno jest pewne - nie należy ich lekceważyć. Jeśli dopadł cię stres, to znak, że należy zwolnić - w trosce o nasze dobro. Zmienić tryb życia, dietę, nauczyć się technik relaksacyjnych, a czasem także porozmawiać z terapeutą. Jakie są pierwsze sygnały, że z naszym organizmem dzieje się coś niepokojącego? 

Wyróżniamy 3 typy objawów stresu:

Fizyczne objawy stresu:

  • Ból żołądka
  • Ból głowy
  • Ból serca (ból w klatce piersiowej),
  • Przyspieszone tętno
  • Zawroty głowy
  • Nudności
  • Spocone dłonie
  • Zmęczenie
  • Napięcie mięśni
  • Dzwonienie w uszach
  • Nadwaga lub niedowaga
  • Rozstrój żołądka
  • Biegunka
  • Zaparcia
  • Niechęć do współżycia
  • Częste przeziębienia
  • Niestrawność
  • Zwiększona częstotliwość oddawania moczu
  • Nadkwaśność
  • Wypadanie włosów

Psychiczne i emocjonalne objawy stresu:

  • Problemy z koncentracją
  • Trudności z podejmowaniem decyzji
  • Drażliwość, zły humor
  • Utrata poczucia humoru
  • Niska samoocena
  • Niepokój i lęk
  • Ataki paniki
  • Wahania nastroju
  • Niezdolność do relaksu
  • Poczucie samotności i izolacji
  • Depresja
  • Bezradność

Behawioralne objawy stresu:

  • Kompulsywne jedzenie
  • Skłonność do nieprzemyślanych działań
  • Częste zmiany pracy
  • Nadużywanie alkoholu lub narkotyków
  • Wycofanie z relacji lub sytuacji społecznych
  • Zbyt długi lub za krótki sen
  • Izolowanie się od innych
  • Zachowania nerwowe (np. obgryzanie paznokci),
  • Tiki nerwowe

Stres - rodzaje i fazy stresu

Pojęcie stresu kojarzone jest z przykrą sytuacją, konfliktem, nieszczęściem, chorobą. Rozróżniamy dwa rodzaje stresu. Stres psychiczny wywołany jest przez bodziec wewnętrzny lub wewnętrzny i prowadzi do wzrostu napięcia emocjonalnego, może doprowadzić do wyczerpania i chorób psychosomatycznych. Stres fizjologiczny natomiast to reakcja organizmu na różne czynniki uszkadzające typu zranienie, wyziębienie czy przegrzanie. 

Na stres możemy reagować dwojako. Dystres - to stres zły, reakcja organizmu na zagrożenie. Z kolei eustres to dobry stres, motywujący do działania. 

Jak reaguje organizm w sytuacji stresu? Istnieją trzy fazy reakcji w zależności od stopnia nasilenia sytuacji stresowej. 

  • Reakcja alarmowa (faza szoku i faza przeciwdziałania szokowi) - reakcja zaskoczenia i niepokoju z powodu konfrontacji z sytuacją stresową, następuje mobilizacja sił obronnych organizmu.
  • Stadium przystosowania (odporności) - organizm uczy się radzić sobie ze stresem. Jeśli zaadaptuje się do nowych warunków, wszystko wraca do normy.
  • Stadium wyczerpania - długotrwały stres prowadzi do wyczerpania zasobów odpornościowych, co może prowadzić do chorób psychosomatycznych, a nawet do śmierci.

Zobacz także: Agorafobia: lęk przed wychodzeniem z domu. Jak się go pozbyć?

Stres - przyczyny

Przyczyny stresu mogą być różnorodne i problem ten może dotyczyć wielu płaszczyzn życia ludzi. Ze względu na zakres aktywności rozróżniamy następujące formy stresu:

  • trudne sytuacje życiowe, codzienne problemy;
  • zmiany życiowe, np. śmierć współmałżonka lub kogoś z rodziny, rozwód, separacja, kara więzienia, ślub, narodziny dziecka, utrata pracy;
  • stres w pracy (konfliktowe sytuacje, wypalenie zawodowe);
  • stres organizacyjny (dotyczący osób działających w organizacjach i instytucjach);
  • stres środowiskowy (hałas, brud, zbyt niska temperatura w środowisku pracy);
  • stres ekonomiczny (bezrobocie);
  • stres psychologiczny (zagrożenia, przeciążenia, monotonia);
  • stresory katastrofalne (wojny, katastrofy naturalne, zamachy terrorystyczne)

Negatywne skutki stresu

Długotrwały stres wpływa destrukcyjnie na człowieka i przyczynia się do rozwoju wielu chorób. Osoby, które przeżyły w życiu wiele stresujących sytuacji (rozwód, śmierć współmałżonka), są w większym stopniu narażone na takie choroby jak:

  • wrzody żołądka
  • choroba wieńcowa
  • zawał serca
  • depresja
  • nerwica
  • zaburzenia seksualne
  • miażdżyca (prowadząca do zawałów i udarów)
  • nowotwory
  • otyłość
  • choroby autoimmunologiczne
  • choroby skóry

Z kolei ekstremalny stres, towarzyszący takich wydarzeniom jak wojna czy klęski żywiołowe, może pozostawić trwały psychiczny ślad w człowieku w postaci:

  • stresu pourazowego
  • zaburzeń snu
  • bezsenności
  • nawracających wspomnień i traumy.

Stres może być powodowany przez wiele czynników. Jeśli jednak regularnie chodzimy zestresowani i przez to nie mamy siły normalnie funkcjonować, powinniśmy poszukać podłoża tego stanu. Krótkotrwały stres nie jest niebezpieczny, ale jeśli się utrzymuje, może doprowadzić do wielu poważnych chorób. Na szczęście ze stresem można walczyć i tym samym można uchronić się przed jego negatywnymi konsekwencjami. Jeżeli sami w ostatnim czasie odczuwacie nadmierne zdenerwowanie, koniecznie sprawdźcie, czy nie idzie za tym nic poważniejszego.