Nałogowe wyciskanie skóry. Czy cierpisz na dermatillomanię?

15.05.2019
Aktualizacja: 15.05.2019 16:01
Dermatillomania i wyciskanie

– Nie pozwalam zagoić się żadnej krostce i pryszczowi, wyciskam, gdy tylko widzę swoją twarz w lustrze. To silniejsze ode mnie – mówi pacjentka, u której zdiagnozowano dermatillomanię. 

Czym jest dermatillomania? 

To jeden z wielu zgłaszanych przypadków, gdy kompulsywne drapanie, wyciskanie, jednym słowem niszczenie skóry jest silniejsze od nas samych. Wyróżnia się dwa typy patologicznego skubania skóry: skubanie świadome, które jest inicjowane w celu rozładowania nieprzyjemnego napięcia psychologicznego lub negatywnych emocji, oraz skubanie automatyczne, przebiegające poza świadomością, zazwyczaj niepoprzedzone doświadczaniem negatywnych stanów emocjonalnych. 

Osoby te, jeśli są znudzone, zestresowane, sfrustrowane mogą godzinami szukać miejsc na skórze i nie będzie to tylko twarz, ale również ramiona, nogi, plecy. Będę wybierać strupy, pryszcze lub zdrowe obszary skóry i tworzyć zmiany, gdy ich nie ma. 

Co dokładnie powoduje dermatillomanię, nie do końca wiadomo. Ludzie robią te rzeczy, gdy są nadmiernie pobudzeni, zestresowani, a nawet podekscytowani, lub robią to, gdy są niedokładni lub znudzeni. W takich sytuacjach drapanie pozwala na uwolnienie negatywnych emocji, frustracji. Lęk i depresja mogą nasilić lub zaostrzyć problem, ale nie jest jego bezpośrednią przyczyną. 

Kiedy zaczynam się wyciskać, całkowicie się rozłączam. Taka moja sesja przed lustrem może trwać do 45 minut, co jest wynikiem nie tylko obolałej, czerwonej skóry twarzy, ale także nienawiści do siebie, za to, co zrobiłam ze swoim wyglądem. 

Osoba cierpiąca na dermatilomanię

Jest to jedna z grupy zachowań kompulsywnych, (wraz z trichotillomanią – kompulsywnym wyrywaniem włosów) zwanych zachowaniami powtarzalnymi skupionymi na ciele (BFRB) i została niedawno uznana za odrębną jednostkę w systemach klasyfikacji psychiatrycznej ICD-11. Choć zaklasyfikowano dermatillomanię jako „zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne i pokrewne”, stan ten uważa się za odmienny od zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, ponieważ nie jest ani szkodliwy dla siebie, ani koniecznie napędzany głębszym problemem lub nierozwiązaną traumą.

 

Jak rozwija się zaburzenie? 

Tuż przed skubaniem chory odczuwa napięcie, potem następuje ulga i chwilowe poczucie przyjemności. Później jednak najczęściej pojawia się poczucie winy, wstyd, zażenowanie. Powszechne są próby zaprzeczania, wypierania i ukrywania wszelkich ran np. pod makijażem.

Zaburzenie zrywania skóry może pojawić się w każdym wieku, najczęściej początek występuje w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania. Może to mieć katastrofalne skutki dla ciała i umysłu. Pierwsze objawy dermatillomanii zazwyczaj pojawiają się w okresie adolescencji, ale zaburzenie to może się rozpocząć także w późniejszym wieku, między 30. a 40. rokiem życia. 

Skuteczna w leczeniu jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT), choć warto pamiętać, że leczenie kompulsywnego zrywania skóry może być złożone, w zależności od ciężkości przypadku i prawdopodobnej przyczyny. Leczenie czasami polega na zakładaniu rękawiczek, nakładaniu maseczek,  zakrywaniu luster w domu, hipnoterapii, medytacji, uczeniu się uważności, koncentracji.

Dr Anjali Mahto, konsultant dermatolog z Cadogan Clinic w Londynie, mówi, że często widzi przypadki trądziku pospolitego, zaburzenie zrywania skóry, w którym pacjenci ściskają trądzik lub nawet zdrową skórę po trądziku. „Kiedy ludzie przychodzą do kliniki, nie widzisz miejsc – po prostu widzisz obszary skóry, które ludzie wydłubali, ponieważ próbowali pozbyć się plam”.

Do psychologicznych następstw patologicznego skubania skóry zalicza się zaburzenia codziennego funkcjonowania, izolację społeczną, wysoki poziom stresu i lęku oraz obniżenie nastroju. Patologiczne skubanie skóry może także prowadzić do negatywnych skutków natury medycznej, takich jak nawracające infekcje. Dermatillomania jest zaburzeniem o przebiegu chronicznym. Często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak: zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju, a także z innymi zaburzeniami kontroli impulsów.