Zamknij

Depresja klimatyczna - czym jest, objawy, jak sobie z nią radzić

22.04.2021
Aktualizacja: 23.04.2021 12:48
Depresja klimatyczna Światowy Dzień Ziemi
fot. Shutterstock

Być może cierpisz na depresję klimatyczną, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Choć lęk przed zmianami klimatu jest jeszcze słabo opisany przez naukowców, to nie zaprzeczają oni, że depresja klimatyczna istnieje. O zatroskaniu o klimat świadczą także sondaże, które były przeprowadzane wśród Polaków.

  1. Co to jest depresja klimatyczna?
  2. Jak się objawia lęk przed zmianami klimatu?
  3. Czy Polacy przejmują się zmianami klimatu?
  4. Jak sobie radzić z depresją klimatyczną?

Nie sposób ignorować coraz lepiej dostrzegalnych zmian klimatycznych: suszy, powodzi, upałów, smogu, topniejących lodowców – ekolodzy o zmianach klimatu alarmują już od lat. Wielu z nas ignoruje te doniesienia, robią to również niektórzy naukowcy, choć ostatnio nieco rzadziej. Pojawiły się też głosy łączące trwającą właśnie epidemię koronawirusa z coraz większym zawłaszczaniem przez ludzkość naszej planety. Faktem jest, że ludzie zaczynają odczuwać niepokój związany ze zmianami klimatycznymi. I choć specjaliści wzbraniają się przed stawianiem diagnozy depresja psychologiczna”, to takie zjawisko istnieje.

Co to jest depresja klimatyczna?

Depresja klimatyczna to zaburzenie psychiczne związane z obawą przed zmianami klimatycznymi, objawia się obniżonym nastrojem, niepokojem, lękiem. Stany te potęguje bezsilność związana z brakiem wpływu na to, co dzieje się na świecie. Próbę opisania depresji klimatycznej już w 2017 r. podjęło Amerykańskie Stowarzyszenie Psychologiczne oraz organizacja ecoAmerica. Z opublikowanej pracy jednoznacznie wynika, że psychologiczne skutki zmiany klimatu mogą mieć istotny wpływ na zdrowie psychiczne i jakość życia. - Wśród realnych zagrożeń wymienia się między innymi: zaburzenia lękowe, zaburzenia snu, pamięci, depresję, zachowania antyspołeczne, a nawet samobójstwa – wylicza dr Marzena Cypryańska-Nezlek, psycholożka społeczna z Uniwersytetu SWPS.

Jak się objawia lęk przed zmianami klimatu?

Depresja klimatyczna może objawiać się w sposób silniejszy lub słabszy, zawsze jednak czynnikiem wywołującym są obawy o przyszłość planety związaną z niekorzystnymi zmianami klimatycznymi. Mogą to być:

  • stany lękowe
  • kłopoty ze snem
  • zaburzenia pamięci
  • ataki paniki
  • stany depresyjne
  • próby samobójcze

Dr Magdalena Budziszewska, psycholożka, w wywiadzie dla „Wysokich Obcasów” na pytanie, czy oficjalnie stawiana jest diagnoza „depresja klimatyczna” powiedziała, że „ wśród profesjonalistów panuje opinia, że nie powinno być takiej diagnozy”. – Wszyscy, którzy mają objawy utrudniające im codzienne funkcjonowanie, mogą, a nawet powinni skorzystać z pomocy psychologicznej czy psychiatrycznej. Nie chcemy medykalizować czegoś, co jest zwyczajnym ludzkim doświadczeniem – wyjaśniła psycholożka. Jednak przyznała, że „ludzie mają prawo używać tego określenia, nawet jeśli nie są chorzy”.

Czy Polacy przejmują się zmianami klimatu?

Sondaże są różne - niektóre pokazują, że przejmujemy się klimatem, inne, że nie za bardzo. Jeden z nich daje nadzieję, że coraz większa liczba z nas zyskuje świadomość, że czas zacząć działać, a nie poddawać się depresji. W 2019 r. tuż przed Młodzieżowym Strajkiem Klimatycznym brytyjska organizacja Hope not Hate, opublikowała sondaż, w którym wzięli udział także Polacy. Przeprowadzono go z uwzględnieniem wszystkich możliwych czynników demograficznych i politycznych. Sondaż pokazał, że ankietowani w naszym kraju:

  • 56 proc. uważa zmiany klimatu za największe zagrożenie
  • 54 proc. wskazuje, że to zanieczyszczenie środowiska naturalnego jest największym zagrożeniem
  • 83 proc. sądzi, że świat stoi w obliczu kryzysu klimatycznego (55 proc. „zdecydowanie” i 28 proc. „częściowo”)
  • 81 proc. uznaje zmiany klimatu za bezpośrednie zagrożenie dla zwykłych ludzi.
  • 15 proc. uważa, że nie musimy nic robić z kryzysem klimatycznym, bo przyszłe pokolenia będą dysponowały technologiami i pieniędzmi, by cofnąć niekorzystne zmiany"
  • 78 proc. zmieniłoby swoje nawyki, by ograniczyć emisję gazów cieplarnianych, gdyby inni zrobili to samo.

Jak sobie radzić z depresją klimatyczną?

Depresja klimatyczna może też mieć dobre strony, choć sam lęk czy niepokój nie jest odczuciem pozytywnym. Jeśli lęk klimatyczny nie jest przewlekły czy paraliżujący, może dać motywację do działania, by zmienić aktualny stan rzeczy. Takie działanie pomaga w radzeniu sobie ze niepokojem i przygnębieniem związanymi ze zmianami klimatu. Osoby, które nie są w stanie podjąć działań, powinny zwrócić o pomoc do specjalistów. Co warto robić?

  1. Mów o zmianach klimatycznych i o tym, jak się z tym czujesz. Nie bądź jednak nachalny i nie przekonuj nikogo na siłę – może to przynieść skutek odwrotny do zamierzonego.
  2. Angażuj się w działania na rzecz środowiska – dołącz do grup, które działają dla klimatu.
  3. Możesz się martwić, ale nie pozwól, aby strach ciebie paraliżował.
  4. Bądź blisko przyrody – taki kontakt uspokaja.
  5. Rób małe rzeczy dla ekologii – sumiennie segreguj śmieci, zużyty sprzęt elektroniczny oddawaj do właściwych miejsc, używaj materiałowych woreczków na owoce i warzywa (zamiast plastikowych) itd.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: swps.pl/strefa-psyche / wysokieobcasy.pl / dane sondażowe za: onet.pl