Zamknij

Ciągle szukasz informacji o Ukrainie? To może być FOMO

07.03.2022
Aktualizacja: 07.03.2022 16:20

Stale szukasz informacji na temat wojny w Ukrainie? Boisz się, że coś cię ominie? To może być FOMO. Dowiedz się, czym jest i jak go rozpoznać.

FOMO czym jest
fot. Shutterstock

Czy czujesz ciągłą potrzebę sprawdzania telefonu i najnowszych informacji na temat wojny w Ukrainie? Czy pierwszą rzeczą, jaką robisz po przebudzeniu, to sprawdzenie najnowszych informacji w sieci? Czy nerwowo sprawdzasz telefon i zasięg internetu, gdy idziesz na spacer lub na zakupy do sklepu? Jeśli tak, jesteś sFOMOwany.

Pierwszy raz o FOMO większość z nas usłyszała, gdy Facebook miał globalną awarię i wiele osób straciło dostęp do swojego profilu i wiadomości na Messengerze. Nerwowe odświeżanie aplikacji, sprawdzanie połączenia internetowego i poszukiwanie informacji, dlaczego serwis nie działa były właśnie objawami FOMO, czyli lęku przed wypadnięciem z obiegu, strachu przed pozbawieniem aktualnych do informacji. Skrót ten pochodzi od angielskiego zwrotu fear of missing out.

W dobie internetu, smartfonów czy serwisów społecznościowych problem ten stał się bardzo aktualny i stanowi przedmiot zainteresowania psychologów. Szczególnego znaczenia nabrał w czasie pandemii koronawirusa SARS-CoV-2, a także teraz w czasie wojny w Ukrainie.

– Odkąd wybuchła wojna w Ukrainie mam problemy ze snem. Śpię z telefonem przy łóżku. Gdy się przebudzam, pierwsze, co robię, to sięgam po telefon i sprawdzam, co się dzieje w Ukrainie – opowiada Joanna i dodaje: – I tak przez cały czas. Aż do wieczora. Ostatnią rzeczą, jaką widzę przed snem, jest telefon.

– Mam ustawione filtry na wiadomości na temat wojny w Ukrainie, gdy przyjdzie jakieś powiadomienie na telefon, od razu patrzę. Nawet jak jestem na spotkaniu, u fryzjera czy w kościele (mam ustawione wibracje) – zdradza Marta i dodaje: – Podobnie było na początku pandemii, gdy panikowałam i nie mogłam się oderwać od telefonu czy komputera. Ciągle musiałam odświeżać strony serwis ogólnoinformacyjnych.

Czym jest FOMO?

Jako pierwszy terminu FOMO użył w połowie lat 90. XX wieku Dan Herman. Określił nim „obawy przed niewykorzystaniem wszystkich dostępnych możliwości i jednocześnie utratę spodziewanej radości, związanej z wyczerpaniem wszystkich tych możliwości”. Chodziło mu nie tylko o media społecznościowe, ale również o codzienną prasę, taką jak „New York Times” czy „The Guardian”. Jednak o wiele bardziej znana jest definicja stworzona przez Andrew K. Przybylskiego i jego współpracowników, która FOMO definiuje jako „wszechogarniający lęk, że inne osoby w danym momencie przeżywają bardzo satysfakcjonujące doświadczenia, w których ja nie uczestniczę”. Przy czym nie chodzi tylko o rozrywkę.

Kto ma FOMO?

Według raportu z 2018 r. "FOMO – lek przed odłączeniem – raport z badań", przygotowanego przez A. Jupowicz-Ginalską i jej współpracowników, około 27 mln osób w Polsce korzysta z internetu, z czego aż 16 proc. osób jest wysoko sfomizowana, zaś 65 proc. zalicza się do średnio sfomizowanych. Tylko 19 proc. użytkowników internetu ma niski wskaźnik FOMO. Co istotne, w grupie młodych ludzi, w wieku 15-19 lat, wysokiego i średniego poziomu FOMO doświadcza aż 94 proc.

Jednak te dane m.in. z powodu pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 oraz obecnie trwającej w Ukrainie wojny, mogą być już nieaktualne. Rośnie liczba osób z FOMO. To niestety niebezpieczne zjawisko.

– Pamiętajmy, że od FOMO niedaleka droga do nadużywania urządzeń cyfrowych, a nawet uzależnienia – wyjaśnia Marta Witkowska, ekspertka ds. edukacji cyfrowej NASK, autorka poradników poświęconych FOMO skierowanych do rodziców i nauczycieli.

Jak sprawdzić, czy jesteśmy sFOMOwani?

Aby sprawdzić, czy należymy do osób sFOMOwanych, warto przeprowadzać test i szczerze odpowiedzieć "tak" lub "nie" na kilka prostych stwierdzeń:

  • Obawiam się, że inni ludzie – w tym moi znajomi – mają więcej satysfakcjonujących doświadczeń w życiu.
  • Czuję niepokój w sytuacji, kiedy moi znajomi bawią się beze mnie, kiedy nie wiem, jakie mają plany, obawiam się, że przeoczę zaplanowane lub spontaniczne spotkanie.
  • Ciągle sprawdzam, co robią moi znajomi, chcę być na bieżąco z ich życiem.
  • Czuję potrzebę, a czasem przymus, relacjonowania swojego życia w internecie (zwłaszcza tych pozytywnych wydarzeń).
  • Muszę mieć telefon zawsze w zasięgu ręki tak, aby nic mi nie umknęło.

Jeśli identyfikujesz się z kilkoma powyższymi stwierdzeniami, prawdopodobnie masz FOMO.

Objawy FOMO to:

  • strach przed byciem pozbawionym informacji,
  • przymus korzystania ze smartfona, m.in. zaraz po przebudzeniu, podczas posiłków, drogi do pracy/szkoły, przed zaśnięciem czy nawet w trakcie spotkań ze znajomymi,
  • potrzeba ciągłego sprawdzania informacji,
  • potrzeba ciągłego dzielenia się szczegółami ze swojego życia,
  • intensywne korzystanie z portali społecznościowych,
  • posiadanie konta na wielu serwisach społecznościowych.

Czy FOMO może być niebezpieczne?

Niestety FOMO jest niebezpiecznym zjawiskiem i może prowadzić do negatywnych konsekwencji, np. zaniedbywania relacji rodzinnych, towarzyskich, obowiązków domowych oraz zawodowych. Osoby z wysokim FOMO korzystają z internetu właściwie wszędzie, wykorzystują media społecznościowe m.in. do tego, aby śledzić i żyć życiem innych. Takie zachowanie wpływa również na psychikę osób sfomowanych. Może skutkować:

  • niską samooceną,
  • niskim poczuciem własnej wartości,
  • problemami natury psychicznej.

Mam FOMO – co zrobić?

Jest kilka kroków wyjścia z FOMO.

  1. Uświadomienie sobie, że mamy FOMO.
  2. Zróbmy sobie detoks od internetu. Można to zrobić małymi kroczkami, np. odłożyć telefon na godzinę przed snem i przeglądać go godzinę, dwie po przebudzeniu. Można też wypróbować terapię szokową, czyli odciąć się od internetu na cały weekend, ale ten ostatni sposób jest trudny do wykonania.
  3. Pomocne w walce z FOMO jest JOMO, czyli Joy of missing out (zadowolenie z ucieczki przed natłokiem informacji). Metoda ta polega na skupianiu się na teraźniejszości i eliminowaniu nadmiaru bodźców, oraz ograniczeniu aktywności na portalach społecznościowych w celu skupienia się na sobie i odpoczynku.
  4. Starajmy się podtrzymywać relacje w realu, a nie przez media społecznościowe. Umówmy się na spotkanie, zamiast wymieniać się informacjami np. przez messengera.
  5. Gdy widzimy się z bliskimi, korzystajmy z tej relacji, skupmy się na rozmówcy i odłóżmy telefony komórkowe.
  6. Rozwijajmy się, znajdźmy sobie hobby niezwiązane z mediami, dzięki temu będziemy w stanie ograniczyć nieco kontakt z nimi.
  7. Skupmy się na sobie: wyglądzie, kondycji fizycznej i zdrowiu.
  8. Celebrujmy czas spędzony z najbliższymi, idźmy na wspólny spacer, pograjmy w gry planszowe czy zorganizujemy wyprawę rowerową.

Pozbycie się FOMO nie jest łatwe 

Próba wyjścia z FOMO nie jest łatwa (trochę przypomina walkę z uzależnieniem). Osoby z wysokim FOMO mogą na początku bardzo źle się czuć. Mogą odczuwać:

Inne objawy, które mogą temu procesowi towarzyszyć to:

Pamiętaj!

Internet to bardzo przydatne narzędzie. Jednak korzystając z niego, należy zachować równowagę.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Jupowicz-Ginalska A. i in., FOMO – lek przed odłączeniem – raport z badań, Warszawa 2018/ gov.pl/ sciencedirect.com/ Medicover