Boisz się koronawirusa? Psycholog odpowiada, dlaczego tak jest

02.03.2020
Aktualizacja: 25.03.2020 12:23
Koronawirus: czego Polacy boją się najbardziej?
fot. Shutterstock

Najprawdopodobniej zbliża się do nas koronawirus, a wciąż oficjalnie nie wiadomo, czy jesteśmy przed nim odpowiednio chronieni. Docierają do nas nikłe informacje. W sklepach, szpitalach, przychodniach brakuje maseczek i żeli antybakteryjnych. Co mamy robić, gdy będziemy mieli kontakt z zakażonymi? O społecznych lękach spowodowanych koronawirusem wyspowiada się Katarzyna Kucewicz, psycholożka i psychoterapeutka z Ośrodka Psychoterapii i Coachingu Inner Garden.

Wiktoria Dróżka: Wielu z nas popada w paniczny lęk, a może nawet hipochondrię. Boimy się o swoje dzieci, ludzi starszych i o siebie. Nikt z nas nie wie, czy jeśli zarazimy się koronawirusem, to otrzymamy odpowiednią pomoc. Tracimy zaufanie. Czego najbardziej boimy się podczas epidemii koronawirusa?

Katarzyna Kucewicz: Lęk związany z koronawirusem może mieć postać racjonalną, naturalną w sytuacji, w której dowiadujemy się, że mamy do czynienia z epidemią na skalę światową. To, że czytamy wiadomości, chcemy wiedzieć i rozmawiać o zagrożeniu jest jak najbardziej normalną reakcją. Niestety część osób doświadcza paraliżującego lęku, który opiera się nie na faktycznych doniesieniach, a na wierze w różnego rodzaju teorie spiskowe, których nie brakuje. Internet zalany jest różnymi sprzecznymi komunikatami dot. koronawirusa i spośród licznych informacji trudno nam wyłuskać te rzetelne. Czujemy bezradność i zagrożenie. Jeśli nie do końca rozumiemy, czym jest ten wirus, to dopowiadamy sobie sami, pod wpływem emocji.

Warto wiedzieć:  Tych 4 rzeczy nigdy nie mów osobie, która odczuwa lęk i stres

Wiktoria Dróżka: Co dokładnie powoduje, że lęk związany z koronawirusem rośnie?

Katarzyna Kucewicz: Myślę, że dużo lęku bierze się z wyobrażeń, jak straszne może być doświadczenie epidemii - czym to grozi, jakie może mieć skutki. Psychologicznie trudno może być nam udźwignąć informacje, że wirus rozwija się w przeciągu kilkunastu dni, więc tak naprawdę nie możemy być pewni czy osoba, z którą rozmawiamy, jest zdrowa, czy chora.

Wiktoria Dróżka: Czemu nie wierzymy politykom w przekazywane przez nich informacje dotyczące koronawirusa?

Katarzyna Kucewicz: Nie wierzymy politykom, bo podają sprzeczne informacje. Nie wierzymy też często, wtedy kiedy jesteśmy ogólnikowo uspokajani frazesami - zamiast tego lepiej by było podawać w mediach konkretne dane, liczby, procenty. Edukować, zachęcać ekspertów do wyjaśniania jak duże jest ryzyko i co zrobić, by zachować wszelkie środki ostrożności. A zamiast edukacji media często fundują nam świecące na czerwono alerty, że ktoś ma podejrzenie, ktoś nie ma. Media niestety podkręcają ten lęk, często nie dając żadnej rzetelnej wiedzy.

Wiktoria Dróżka: Myślę, że wiele osób chciałoby się tego lęku pozbyć. Jak zrobić to na własna rękę? Jak zaopiekować się sobą i bliskimi na czas epidemii koronawirusa?

Katarzyna Kucewicz: Przede wszystkim warto czytać te strony i portale, które podają wiarygodne informacje, a nie wszystko, co wpadnie nam w oko. Zachęcam też do pamiętania, by w ogóle dbać o zdrowie i higienę nie tylko w obliczu zagrożenia wirusem. Chorób jest cała masa. Wierzę w to, że koronawirus nauczy nas by bardziej uważnie i rozważnie podchodzić do zdrowia swojego i innych. By przestrzegać zasad higieny, ot np. myć ręce po wejściu do domu, by unikać tłumów, gdy sami jesteśmy przeziębieni tak, żeby nie zarażać innych. Jeśli lęk trzyma nas niemiłosiernie mocno, to znaczy, że być może ma to podłoże nerwicowe, czyli koronawirus jest wtedy pretekstem, by uruchomić w sobie system ciągłego zamartwiania się. Jeśli tak- to warto sobie pomoc konsultacja z psychologiem.

Co robić, aby się nie zarazić. 10 zaleceń WHO

Dyrektor generalny Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus przedstawił "Dziesięć rad jak uniknąć zakażenia koronawirusem".

  1. Myć często ręce z użyciem środka antyseptycznego, a jeśli nie mamy go pod ręką - wodą i mydłem. Wirus może być przenoszony przy dotykaniu zakażonych powierzchni lub przez kontakt z osobami chorymi, a ostrożne zachowanie zmniejsza ryzyko zakażenia.
  2. Regularnie czyścić takie powierzchnie, jak blaty biurek w miejscach pracy bądź stołów w kuchni.
  3. Upewniać się, czy informacje o COVID-19 pochodzą z wiarygodnych źródeł, takich jak krajowe instytucje służby zdrowia, personel medyczny czy sama WHO. Należy np. pamiętać, że infekcja zaczyna się zazwyczaj od gorączki i suchego kaszlu, nie zaś od dolegliwości w rodzaju kataru.
  4. Unikać podróży, gdy mamy gorączkę lub kaszel. Jeśli choroba dosięgnie nas w czasie podróży samolotem, należy niezwłocznie poinformować załogę, a po powrocie do domu skontaktować się z zawodowym personelem medycznym i opowiedzieć skąd właśnie powróciliśmy.
  5. Należy kichać i kaszleć zasłaniając się rękawem (nie dłonią) lub używać jednorazowej chusteczki, którą trzeba niezwłocznie wyrzucić do śmieci i umyć ręce.
  6. Jeśli masz więcej niż 60 lat i problemy ze zdrowiem w rodzaju niewydolności sercowo-naczyniowej lub oddechowej bądź cukrzycy, ryzyko ciężkiej choroby w razie zakażenia zwiększa się. Dlatego należy podejmować dodatkowe środki ostrożności, unikać zatłoczonych miejsc, gdzie łatwo o kontakt z potencjalnymi źródłami zakażenia.
  7. Jeśli poczujemy się źle, należy pozostać w domu i wezwać lekarza lub zawodowego pielęgniarza, który powinien zapytać nas o symptomy złego samopoczucia, dokąd podróżowaliśmy i z kim się kontaktowaliśmy.
  8. Jeśli zachorujemy, należy pozostać w domu, odizolować się od pozostałych członków rodziny - również podczas posiłków - i korzystać z osobnych nakryć, talerzy, półmisków.
  9. W razie uczucia duszności wezwać lekarza.
  10. To naturalne, iż żyjąc w otoczeniu atakowanym przez chorobę, odczuwamy niepokój. Należy poszukiwać sposobu, jak sobie w tej sytuacji poradzić, szukać pomocy i sposobu zagwarantowania sobie bezpieczeństwa w miejscu pracy, szkole czy miejscu kultu religijnego.

Źródło: WHO