Zamknij

Lęk przed pająkami to jedna z najczęstszych fobii. Jak się ją leczy?

01.05.2021
Aktualizacja: 12.10.2021 14:13
arachnofobia - lęk przed pająkami
fot. Shutterstock

Arachnofobia to lęk, a właściwie strach przed pająkami. Ta fobie może bardzo utrudniać codzienne funkcjonowanie. Na szczęście istnieją metody terapeutyczne, pozwalające ją skutecznie leczyć.

  1. Arachnofobia – jakie mogą być przyczyny?
  2. Arachnofobia – jakie są objawy?
  3. Arachnofobia – jak wygląda leczenie?

Arachnofobia, czyli lęk przed pająkami lub innymi, podobnymi do nich bezkręgowcami, to jedna z najczęstszych fobii. Ludzie różnie reagują, gdy widzą pająki. Część osób po prostu odczuwa strach, inni krzyczą, płaczą, a nawet uciekają. Czym się charakteryzuje to schorzenie?

Osoba cierpiąca na arachnofobię nie tylko odczuwa lęk na widok pająka, ale też widzi go w zniekształcony sposób. Sądzi, że jest niebezpieczny, podstępny, zagraża życiu, a nawet zdrowiu. Strach wywołuje nawet wyobrażenie pajęczaka chodzącego po ręku czy zaplątującego się we włosy.

Naukowcy z Ohio State University dowiedli, że u osób z arachnofobią zmienia się percepcja. Uważają one pająki za większe i groźniejsze, niż są w rzeczywistości. 

Arachnofobia – jakie mogą być przyczyny?

Skąd się bierze arachnofobia? Lęk przed pająkami prawdopodobnie ma swój początek w dzieciństwie. Dzieci widząc, że ich rodzice lub rodzeństwo reagują strachem na widok pająków, same zaczynają odczuwać przed nimi strach. Według innej teorii, za arachnofobię odpowiada pierwotny lęk zapisany w genach. To on podpowiada, by na widok niebezpieczeństwa, czyli pająków, brać nogi za pas.

Według psychoanalizy lęk przed pająkami to projekcja skłonności analnych. Pająk jest postrzegany jako coś brudnego i odrażającego. Źródeł fobii dopatruje się też między 4. a 7. rokiem życia dziecka, w okresie edypalnym. W tym przypadku pająk to symbol agresywnego samca. Niektórzy psychoanalitycy sądzą, że pająk uosabia własną wypartą agresję. Na co dzień taka osoba nie przyznaje się do uczuć złości, więc lęk przed nimi projektuje na pająka.

Arachnofobia – jakie są objawy?

Jak osoby z arachnofobią reagują na kontakt z pająkiem? Na ogół unikają miejsc, w których można go spotkać – terrariów, strychów czy piwnic. Jeśli już natkną się na niego, piszczą albo krzyczą, inni płaczą. Są przypadki, że osoby dotknięte tą popularną fobią nie potrafią się ruszyć, są jak skamieniałe.

Nie przemawiają do nich żadne racjonalne argumenty, że większość pająków nie jest jadowita. Co więcej, większość osób z arachnofobią zdaje sobie sprawę z tego, że tylko niewielki odsetek pajęczaków jest w stanie im zagrozić.

Arachnofobia to nie tylko lęk przed pająkami. Tej częstej fobii towarzyszą inne objawy fizyczne, przeżywane w momencie silnego stresu, takie jak:

Arachnofobia – jak wygląda leczenie?

W większości przypadków lęk przed pająkami nie wymaga leczenia. Osoba z arachnofobią po prostu unika miejsc, gdzie mogłaby się natknąć na pajęczaki. Problem pojawia się w sytuacji, gdy arachnofobia utrudnia codzienne funkcjonowanie. W takich przypadkach konieczna jest psychoterapia. 

W przypadku lęku przed pająkami najczęściej stosuje się terapię opartą na desensytyzacji (odwrażliwianiu) i wygaszaniu reakcji. Chodzi o stopniowe zmniejszanie reakcji na dany bodziec. Osoba z arachnofobią ogląda zdjęcia pająków i słucha wyjaśnień terapeuty, który stawia je w pozytywnym świetle (mówiąc np. że są pożyteczne). Kolejnym etapem jest oswajanie z pająkami, np. oglądanie ich w terrarium, podchodzenie do szyb, a nawet dotykanie. Metoda desensytyzacji na ogół daje dobre efekty, trwające nawet kilka miesięcy po zakończeniu terapii.

Inną metodą leczenia arachnofobii jest terapia implozywna. Tu nie ma czasu na oswajanie, pacjent jest rzucany "na głęboką wodę". Terapeuta umieszcza pająka na ramieniu lub ręku osoby odczuwającej strach. Z każdym kolejnym razem lękowa reakcja na bodziec powinna być coraz słabsza.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Zdrowie Radio ZET na Facebooku!