Strach przed liczbami – skąd ta fobia liczb?

27.09.2019
Aktualizacja: 27.09.2019 13:07
Strach przed liczbami - fobia liczb

Lęk towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów i jest nam niezwykle potrzebny. To dzięki niemu wyczuwamy zagrożenie, to on nas mobilizuje do działania i sprawia, że stajemy się ostrożniejsi. Jednak czasem jest nieproporcjonalny do sytuacji i działa paraliżująco. Pojawia się w kontakcie z różnymi osobami, zwierzętami, przedmiotami, a nawet... liczbami czy literami.

Fobie liczb czy też liter to jedne z najciekawszych fobii specyficznych i – co zaskakujące – wcale nie takie rzadkie. Strach przed liczbami i literami dotyka osób na całym świecie. Najpopularniejszymi liczbami wzbudzającymi niepokój są: 4, 9, 13, 17, 39 czy 666.

Strach przed liczbą 13 (triskaidekafobia)

Wiele osób uważa, że liczba 13 jest pechowa, a także odczuwa przed nią strach. Każdego 13. dnia miesiąca unika załatwiania ważnych spraw, nie lubi się umawiać na 13.00, nie zamieszka pod numerem 13, ani na 13. piętrze. Ten strach przed liczbą 13 (zwany jako triskaidekafobia) odczuwał np. Napoleon Bonaparte, Richard Wagner czy Franklin Roosevelt. Wiele hoteli na świecie, z uwagi na osoby z fobią liczby 13, nie oznacza 13. piętra, ani nie ma pokoju o numerze 13.

Skąd się bierze strach przed liczbą 13? Po raz pierwszy ta fobia została opisana w 1910 r. To wtedy szukano jej źródeł w wierzeniach religijnych czy mitologii nordyckiej. Na przykład według biblijnych przekazów podczas Ostatniej Wieczerzy do stołu zasiadło 12 apostołów i Jezus. Trzynastą zaproszoną do stołu osobą był Judasz – apostoł, który wydał Jezusa.

Ta niechęć do 13 może też mieć uzasadnienie w mitologii nordyckiej. Zgodnie z jej przekazami na początku boskiej uczty świętowało 12 bogów. Jednak w trakcie jej trwania zjawił się nieproszony gość Loki — bóg będący symbolem ognia i oszustwa. Podczas ucztowania cisnął strzałą w swojego brata Baldura, boga piękna i radości. Po tym wydarzeniu – według przekazów – nastał zły i pechowy dzień.

Co ciekawe, z fobią liczby 13 wiąże się triakontenneafobia, czyli fobia liczby 39. Ta ostatnia jest wielokrotnością 13. Strach przed liczbą 39 odczuwają głównie Afgańczycy. Fobia tej liczby – podobnie jak w przypadku innych liczb – wiąże się z wymową tego słowa. Ta liczba w tym kraju tłumaczona jest  jako „martwa krowa” i właśnie z tego powodu Afgańczycy nie lubią tej liczby.

Strach przez liczbą 666 (heksakosjoiheksekontaheksafobia)

Liczba 666 to w kulturze chrześcijańskiej imię bestii, czyli diabła (zostało to zapisane w Apokalipsie św. Jana). Strach przed liczbą 666 odczuwają głównie osoby religijne, chrześcijanie. Znanymi osobami z tą fobią byli Nancy i Ronald Reaganowie. Podobno, przenosząc się do dzielnicy Bel Air w Los Angeles, zmienili adres nowego miejsca zamieszkania z 666 St. Cloud Road na 668 St. Cloud Road.  

Jednak, co warto zaznaczyć, nie wszystkim ta liczba kojarzy się negatywnie. Na Wschodzie na przykład liczba 666 jest symbolem powodzenia.

Strach przed liczbą 4 (tetrafobia)

Lęk przed liczbą 4 to chyba najbardziej powszechna fobia liczb. Występuje ona głównie w Azji, np. w Chinach, Korei, Japonii, Wietnamie, Malezji i Singapurze. Wiąże się ona z silnym przesądem, mającym swoje źródło w chińskim słowie „śmierć”, które brzmi bardzo podobnie do słowa „cztery”. Co ciekawe, strach przed tą liczbą ma również przełożenie na inne liczby, w których 4 występuje, np. 14, 24 czy 74. W niektórych kantonach chińskich liczby zawierające czwórkę są uznawane za jeszcze bardziej pechowe, ze względu na wymowę. Na przykład 14 brzmi podobnie do „chcieć śmierci”, a 24 jako „łatwa śmierć”.

Ten strach przed liczbą 4 (i jej pochodnymi) jest tak wielki, że unika się oznaczania tą liczbą pięter czy mieszkań. Na przykład w Korei Południowej, w szpitalach nie ma piętra 4. (zamiast tej liczby stosuje się inne oznaczenie, np. literę F lub 3A).  
Firmy działające na rynkach azjatyckich biorą to pod uwagę, planując sprzedaż swoich produktów. Tak na przykład Nokia zrezygnowała z produkcji telefonu Nokia 4000 series.

Strach przed liczbą 9 (enneafobia)

Strach przed liczbą 9 odczuwają głównie Japończycy, ponieważ w ich języku liczbę tę wymawia się podobnie, jak słowa „tortury” lub „cierpienie”.

Strach przed liczbą 17 (heptadecafobia)

Fobię liczby 17 mają głównie Włosi – w tym kraju liczba źle się kojarzy, ze względu na jej zapis rzymskimi liczbami. Anagram XVII to VIXI, co może być tłumaczone „żyłem” (moje życie się skończyło). Strachu przed tą liczbą można się również doszukiwać w mitologii – Ozyrys zmarł 17 lutego, co zdaniem niektórych może oznaczać, że liczba ta jest liczbą... śmierci.

Źródło: Wikipedia, artykuł "Rzadkie fobie specyficzne — rodzaje i leczenie" Katarzyna Adamczyk, Dorota Adamczyk, Rafał Wójcik, Urszula Fałkowska, Ewelina Soroka