Tych kilka sygnałów może zwiastować, że bliska osoba chce popełnić samobójstwo

28.08.2018
Osoby, które chcą targnąć się na swoje życie wysyłają zazwyczaj sygnały ostrzegawcze
Fot. Shutterstock

Samobójstwo to zjawisko wstrząsające, które jest wynikiem dramatycznej, ostatecznej decyzji człowieka. Ofiarą samobójstwa jest nie tylko osoba, która odebrała sobie życie, ale także jej bliscy, którym zawsze nasuwa się pytanie: czy można było zrobić coś więcej? Tymczasem większość osób, które zamierza popełnić samobójstwo, komunikuje to otoczeniu na różne sposoby. Czasami prawidłowe odczytanie sygnałów może zapobiec tragedii.

Osoby, które są w złym stanie psychicznym i myślą o samobójstwie, często wysyłają sygnały świadczące o tym, że znajdują się na życiowym zakręcie. Nie wolno ich ignorować. Ktoś, kto swoim zachowaniem daje znać, że szuka pomocy, jest osobą zdesperowaną. Gdy tej pomocy nie uzyska, może targnąć się na swoje życie.

Statystyki dotyczące samobójstw są niestety tragiczne. Każdego dnia w Polsce śmiercią samobójczą ginie 15 osób. W zeszłym roku zmarło w ten sposób aż 5276 Polaków, czyli więcej, niż w wyniku wypadków drogowych (dane za 2017 rok). Choć jest to wyraźny problem społeczny, to o zapobieganiu samobójstwom mówi się wciąż niewiele.

Niestety w wielu kręgach społecznych choroby czy problemy psychiczne, a także myśli samobójcze czy próby targnięcia się na swoje życie są powodem do wstydu i tematem tabu dla całych społeczności.

Tymczasem kryzys samobójczy może dotknąć każdego. Nikt jednak nie uczy się, jak pomóc osobie, która znalazła się na zakręcie lub gdzie szukać pomocy, gdy ten kryzys dotknie nas samych.

Osoba, która zamierza odebrać sobie życie:

  • opowiada o śmierci, mówi, że chce się zabić;
  • wygłasza wypowiedzi typu „lepiej byłoby wam beze mnie”;
  • szuka sposobów pozbawienia się życia, np. wyszukuje na stronach internetowych informacji na ten temat, gromadzi leki;
  • ma poczucie beznadziei, powtarza, że nie ma żadnego powodu, by żyć;
  • mówi o „bólu psychicznym”, wycofuje się z życia, unika kontaktów społecznych;
  • porządkuje swoje sprawy (pisze testament, płaci zaległe rachunki, żegna się ze znajomymi, następuje nagła poprawa stanu psychicznego);
  • podaje, że jest ciężarem dla innych;
  • odbywa nieoczekiwane wizyty u bliskich osób sprawiające wrażenie żegnania się;
  • jest zaniepokojona, pobudzona psychoruchowo;
  • ma zaburzenia snu (ktoś nie może zasnąć lub budzi się bardzo wcześnie);
  • jest impulsywna, rozdrażniona, chce się na kimś zemścić;
  • ma obniżony nastrój lub duże wahania nastroju;
  • nie widzi rozwiązania problemów;
  • ma poczucie winy, niedostosowania; 
  • zaczyna inaczej jeść lub ma obniżony apetyt;
  • zmienia wzorzec swojego zachowania;
  • samooskarża się.

Jak reagować, gdy ktoś z naszego otoczenia zacznie przejawiać podobne zachowania? Eksperci przekonują, że pierwszym, absolutnie podstawowym krokiem jest szczera i życzliwa rozmowa bez oceniania i wyszydzania. Niezwykle ważnym elementem takiej rozmowy jest aktywne słuchanie. Już samo wysłuchanie osoby znajdującej się w kryzysie samobójczym, najlepiej przez przyjaciela lub innego powiernika, może ją uratować.

Uwaga! Niepokojąca powinna być także nagła, nieuzasadniona poprawa nastroju u osoby, która do tej pory prezentowała nasilony smutek, lęk. Może to świadczyć o tym, że podjęła ona ostateczną decyzję, która ma rozwiązać dotychczasowe problemy.

Komu należy poświęcić szczególną uwagę?

Szczególną opieką należy otoczyć osoby, które z powodu swojego stanu zdrowia, stanu psychicznego czy tragicznych przeżyć znalazły się w ślepej uliczce. Ważne, by zachować czujność i schować do kieszeni własne uprzedzenia. Osoby z otoczenia, które znajdują się w głębokiej depresji lub zmagają się z traumą, powinny otrzymać pomoc i wsparcie najbliższych. 

Stany o podwyższonym ryzyku próby samobójczej:

  • przeżycie traumatycznych wydarzeń;
  • wcześniejsza próba samobójcza lub samobójstwo wśród bliskich osób;
  • depresja (szczególnie w jej początkowym i końcowym okresie);
  • ciężkie stany psychiczne (psychoza, schizofrenia, głęboka depresja) – te wymagające leczenia szpitalnego podnoszą ryzyko samobójstwa 5–10 razy, natomiast stany lżejsze, nadające się do prowadzenia ambulatoryjnego, 3–4 razy.
  • uzależnienie od alkoholu i substancji psychoaktywnych (ok. 25 proc. ofiar samobójstw spożywało alkohol bezpośrednio przed śmiercią);
  • choroby przewlekłe, nieuleczalne lub trudne w leczeniu – choroby przewlekłe, szczególnie nierokujące dobrze, wymagające trudnego, bolesnego leczenia i ogólnie powodujące ból, powodują ostre kryzysy psychiczne.
  • śmierć bliskiej osoby, utrata pracy, stabilności finansowej, rozpad długoletniego związku.

Zobacz: Prokuratura wstępnie: Leszek Miller Jr. popełnił samobójstwo [NOWE FAKTY]

Nie istnieje coś takiego jak „typ samobójcy”. Chwile załamania, choroby lub ciężkie przeżycia zdarzają się każdemu – nie ma na to wpływu wykształcenie, wygląd, pozycja społeczna czy materialna.

Co zrobić, gdy bliska osoba chce targnąć się na swoje życie?

Nigdy nie opuszczaj osoby, która chce popełnić samobójstwo. Jeśli podejrzewasz, że bliska osoba może próbować targnąć się na swoje życie, nie zostawiaj jej samej. Usuń z jej otoczenia alkohol, leki, ostre obiekty, które mogłyby być użyte podczas próby samobójczej.

Zadzwoń na infolinię dla osób w kryzysie i szukaj pomocy u lekarza lub w poradni zdrowia psychicznego (www.pokonackryzys.pl).

Staraj się rozmawiać z bliską osobą i przekonać ją do rozmowy ze specjalistą. Osoby pełnoletnie mogą także dobrowolnie zgłosić się na izbę przyjęć do szpitala psychiatrycznego. Choć wielu osobom wydaje się to krytycznym rozwiązaniem, to leczenie w szpitalu zapewnia całodobową pomoc, terapię i przede wszystkim pewną izolację od problemów, środowiska domowego lub towarzyskiego.

Gdzie osoby będące w kryzysie samobójczym mogą szukać pomocy?

  • Centrum Wsparcia: 800 70 2222
  • Telefon Zaufania dla Dorosłych: 116 123
  • Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111
  • www.liniawsparcia.pl
  • www.pokonackryzys.pl
  • Numer alarmowy: 112.

Myślisz, że osobie, która znajduje się w kryzysie lub depresji, nie wolno się narzucać? To błąd! Gdy osoba, która cierpi i nie chce dłużej żyć, usuwa się w cień, trzeba się narzucać, pytać i słuchać! Dzięki temu można uratować czyjeś życie.

ZOBACZ TAKŻE:

Źródło: zdrowie.pap.pl; psychiatria.mp.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk