Co 40 sekund ktoś popełnia samobójstwo. Najczęściej w... poniedziałek!

Monika Piorun
10.09.2018 13:20
Samobójstwo, Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom, 10 września 2018, pacjent, choroby psychiczne, psychoza
fot. Shutterstock

Statystyki mówią same za siebie. W Polsce więcej osób popełnia samobójstwo niż... ginie na drogach! Wśród samobójców dominują mężczyźni, głównie żonaci w wieku ok. 40 lat. Panowie odbierają sobie życie 6 razy częściej niż kobiety. Jesteśmy w światowej czołówce pod tym względem.

Nie ma znaczenia, czy jesteś bogaty, czy biedny. Czy wielbią Cię tłumy i bijesz rekordy popularności – czy wręcz przeciwnie – nikt Cię nie zna i możesz pozwolić sobie na anonimowość. Myśli samobójcze mogą doprowadzić do autodestrukcji każdego człowieka – nawet jeśli z pozoru wydaje się pogodny i stabilny psychicznie. Robin Williams, Avicii, Anthony Bourdain – ich samobójcza śmierć była zaskoczeniem nawet dla ich najbliższej rodziny. Nikt nie spodziewał się, że odejdą tak szybko i tak niespodziewanie.

Niestety każdego roku około 800 tys. osób na świecie popełnia samobójstwo. Miliony ludzi muszą zaś poradzić sobie z tym, że ich bliscy zdecydowali się odebrać sobie życie – co zwykle jest dla nich potężnym ciosem i brzemieniem, które muszą nosić do końca swych dni.

Codziennie ok. 15 osób w Polsce odbiera sobie życie – najczęściej w... poniedziałek

W 2017 roku w Polsce samobójstwo popełniło 5276 osób – o 129 mniej niż w 2016 roku i nieco mniej niż w latach 2010-2014, kiedy (jak wynika ze statystyk Komendy Głównej Policji) liczba samobójstw przekraczała 6 tys. Ubiegły rok był pierwszym od lat, w którym spadła liczba samobójstw zakończonych zgonem. Stale wzrasta jednak liczba prób samobójczych. Gorsze statystyki pod tym względem ma tylko Litwa i Białoruś – niestety pod względem samobójstw Polska nadal zaliczana jest do europejskiej czołówki.

Najwyższe wskaźniki samobójstw dotyczą Śląska, Dolnego Śląska i Małopolski. Najmniejszy problem ma z tym Opolszczyzna i Podlasie. Wśród ubiegłorocznych samobójców sporą grupę stanowiły osoby starsze – aż 600 seniorów odebrało sobie życie. Wśród osób nieletnich samobójstwo popełniło 116 nastolatków. Na świecie to druga przyczyna śmierci wśród młodych ludzi pomiędzy 15. a 29. rokiem życia. Najwięcej prób samobójczych (udanych lub nie) miało miejsce w poniedziałki – na początku tygodnia. Dlaczego aż tylu ludzi zdecydowało się odebrać sobie życie?

Zobacz także

Nie da się ustalić jednoznacznej przyczyny co drugiego samobójstwa

Ze statystyk policyjnych wynika, że blisko połowa samobójstw została popełniona bez żadnej jednoznacznej przyczyny. Listy pożegnalne, które mogłyby wyjaśnić motywy tego desperackiego czynu, zostawiane są coraz rzadziej. Najczęściej uznaje się, że powodem odebrania sobie życia były zaburzenia psychiczne lub długotrwała choroba, depresja, a także problemy rodzinne lub niepowodzenia w sprawach miłosnych. Na kolejnych miejscach pod tym względem sklasyfikowano długi, problemy finansowe lub stratę pracy/utratę źródła utrzymania itp. 

Jak wyjaśnia prof. Agnieszka Gmitrowicz, przewodnicząca Zespołu ds. Prewencji Samobójstw i Depresji, każdy sygnał zmian w zachowaniu może być niepokojący. Samobójstwo jest zjawiskiem złożonym i wielowymiarowym – nie ma prostej odpowiedzi na to, dlaczego ludzie odbierają sobie życie: choć na statystyki mogą wpływać m.in. uwarunkowania klimatyczne (np. niedobór światła słonecznego), geopolityczne (konflikty zbrojne), kulturowe (rytualne samobójstwa) czy społeczne (wykluczenie):

Jeżeli ktoś krzyczy czy awanturuje się, to też może być sygnał, ale nie ma symptomów czytelnych i jednoznacznych. Niewątpliwie należy jednak reagować na wszystkie zaburzenia zdrowia psychicznego:

  • gorsze funkcjonowanie,
  • zmianę stylu życia,
  • zmianę wzorca snu/bezsenność.

Zdaniem ekspertki spory wpływ na to, że stosunkowo łatwo popełnić samobójstwo mają m.in. niezabezpieczone torowiska, na które można po prostu wtargnąć, masowy dostęp do leków, które w nadmiarze mogą wywołać skutki śmiertelne, a także sensacyjne informacje o samobójstwach, które „rozgrzewają” media i wzburzają opinię publiczną.

Przeczytaj: Tych kilka sygnałów może świadczyć o tym, że ktoś chce popełnić samobójstwo

Mężczyźni odbierają sobie życie aż 6 razy częściej niż kobiety

Jak potwierdzają eksperci, przed samobójstwem mogą nas chronić silne więzi rodzinne – niestety mężczyznom jest o nie trudniej zadbać niż kobietom i to właśnie oni popełniają samobójstwa aż sześciokrotnie częściej niż kobiety. Instynkt macierzyński i atawistyczna potrzeba pomagania w przetrwaniu dzieciom, która przez tysiące lat ewoluowała wśród płci żeńskiej, pozwoliła paniom wykształcić umiejętność budowania trwałych relacji społecznych i wyrażania emocji (co dawało większe szanse na to, by przeżyć w trudnych warunkach). Czy to dlatego panie odbierają sobie życie dużo rzadziej niż  mężczyźni? Inny sposób okazywania uczuć ma spory wpływ na ich długość życia (kobiety żyją dłużej niż mężczyźni).

Dla panów łzy i nadmierne okazywanie uczuć przez setki lat było „niemęskie”. Zamiast pokazywać bezsilność mężczyzn zachęcano do natychmiastowej konfrontacji – zarówno na polu walki, jak i z własnymi problemami, które trapiły ich duszę. Skłonność do agresywnych zachowań – jak się okazuje – sprzyja także autodestrukcji, a podjęcie ostatecznej walki z własnymi problemami skłania także do podejmowania prób samobójczych.

Zobacz także

Szczera rozmowa  – najskuteczniejszy „lek” dla tych, którzy nie chcą dłużej żyć

Wbrew pozorom osoby, które planują się targnąć na własne życie, wysyłają wiele sygnałów do otoczenia z prośbą o pomoc. Niestety ich „krzyk rozpaczy” nie zawsze jest rozpoznawany na tyle wcześnie, by móc odwieść ich od samobójstwa. Jeżeli czujesz, że potrzebujesz pomocy, ale wstydzisz się lub po prostu nie potrafisz porozmawiać o tym z najbliższymi, możesz zwrócić się do Centrum Wsparcia dla Osób w Stanie Kryzysu Psychicznego – zarówno telefonicznie, dzwoniąc pod bezpłatny numer: 800 702 222 (czynny całą dobę), jak i przez internet. Z psychologami, terapeutami, pedagogami, a także psychiatrami, prawnikami praz pracownikami socjalnymi można porozmawiać także po przekierowaniu z numeru alarmowego 112 – jeśli poinformujemy o tym, że nękają nas myśli samobójcze. Specjaliści będą z nami utrzymywać kontakt telefoniczny aż do momentu przybycia służb ratunkowych. Można też dzwonić pod bezpłatny numer zaufania dla dzieci i młodzieży (116 111).

Do szczerych rozmów z najbliższymi o swoich problemach od lat zachęcają synowie księżnej Diany – książę William i Książę Harry, którzy potwierdzają, że po tragicznej śmierci ich matki tylko dzięki wsparciu bliskich byli w stanie poradzić sobie z tragedią, jakiej doświadczyli w dzieciństwie.

Przeczytaj: Szczera rozmowa – najlepszy sposób na rozwiązanie problemów psychicznych. Książę William rozmawia z Lady Gagą

Zobacz dramatyczne wyznanie niedoszłego samobójcy, który już pięciokrotnie próbował odebrać sobie życie. Co go do tego skłoniło? Wstrząsający materiał z kanału „Reżyser Życia”.

Zobacz także

Z okazji Światowego Dnia Zapobiegania Samobójstwom 10 września można wziąć udział w akcji „Zapal świeczkę” i zapalić światełko w oknie o godzinie 20.00. W ten sposób można okazać symboliczne wsparcie dla osób, które muszą poradzić sobie z tym, że ich bliscy odebrali sobie życie. To także szansa na wyrażenie poparcia dla działań służących zapobieganiu samobójstwom.

Podobne wsparcie można okazać również, przyłączając się do corocznego projektu „Rowerem Dookoła Świata”, w ramach którego można razem z innymi okrążyć świat – w domu, na rowerze stacjonarnym, w siłowni lub gdziekolwiek indziej, by pokazać, że wspólnie da się dokonać niemożliwego – nawet jeśli niektórym wydaje się, że na świecie nie ma już dla nich miejsca...

Zrzut ekranu 2018-09-13 o 15.24.02

źródło: PAP/GIS/World Suicide Preventon Day/Reżyser Życia

Czy jesteś zagrożony DEPRESJĄ? Test online

Rozwiąż quiz

Czy masz depresję?

Czy wieczorem łatwo jest Ci zasnąć?

Pytanie 1.

TO CIĘ ZAINTERESUJE:

________

zdrowie.radiozet.pl/π