Choroba afektywna sezonowa atakuje jesienią. Jak leczyć ChAS?

17.09.2020
Aktualizacja: 28.10.2020 16:30
Choroba afektywna sezonowa
fot. Shutterstock

Choroba afektywna sezonowa (ChAS) to gwałtowny spadek formy, obserwowany zawsze o tej samej porze roku. Przyczyną jest niedobór światła słonecznego. Dobra wiadomość jest taka, że można ją leczyć. 

Choroba afektywna sezonowa (ChAS) to nagły spadek energii, nawracający zawsze o tej samej porze roku. Najczęściej pojawia się u osób w wieku 20-30 lat, zdecydowanie częściej u kobiet (70-80% pacjentów). Schorzenie może występować rodzinnie.

Choroba afektywna sezonowa - przyczyny

Choroba afektywna sezonowa to stan wywoływany przez niedobór światła słonecznego, co skutkuje desynchronizacją rytmów dobowych. Choroba afektywna sezonowa rozpoznawana jest na podstawie charakterystycznych objawów, utrudniających codzienne funkcjonowanie. Nieprzyjemne objawy muszą nawracać o tej samej porze roku przez trzy kolejne lata i utrzymywać się przez co najmniej dwa tygodnie.

Choroba afektywna sezonowa - objawy:

  • zmęczenie,
  • smutek,
  • rozdrażnienie,
  • lęk,
  • apatia.

Warto podkreślić, że lekki spadek energii, ospałość czy wzmożone łaknienie to nie ChAS, choć w rzadkich przypadkach mogą być objawami utajonej postaci choroby afektywnej sezonowej.

Choroba afektywna sezonowa - leczenie

Choroba afektywna sezonowa to zaburzenie, które można leczyć. Skutecznym rozwiązaniem jest fototerapia. To kilkutygodniowy cykl (2-4 tygodnie) codziennego naświetlania specjalnymi lampami o wysokim natężeniu światła.

W ciężkiej postaci konieczne może być zastosowanie leków antydepresyjnych. Pomóc może również psychoterapia.

Decyzję o doborze odpowiedniej metody leczenia podejmuje psychiatra.

Fototerapia - cena

Fototerapia prowadzona jest za pomocą oświetlenia o natężeniu co najmniej 2500 luksów (zwykle 5000-10000 luksów), codziennie, od pół godziny do dwóch godzin, w zależności od natężenia światła. Po dwóch tygodniach poprawę samopoczucia obserwuje się u ok. 70% pacjentów.

Czasem zalecane się stosowanie fototerapii podtrzymującej, czyli powtarzanie zabiegów co 2-4 dni.

Cena za cały cykl fototerapii uzależniona jest od liczby zabiegów. Koszt pojedynczego zabiegu to wydatek rzędu 10 zł.

Lampa do fototerapii

Lampę do fototerapii można też kupić samemu. Ważne, aby pochodziła ze sprawdzonego źródła. Gwarancją jakości jest wpis do Rejestru Wyrobów Medycznych, potwierdzony specjalnym certyfikatem. O szczegóły warto dopytać lekarza. Koszt takiej lampy to wydatek rzędu kilkuset złotych.

W Polsce choroba afektywna sezonowa występuje głównie jesienią (tzw. depresja jesienna), choć może też zaatakować wczesną wiosną. Trwają badania nad zidentyfikowaniem genetycznego podłoża choroby afektywnej sezonowej. Na celowniku znalazły się m.in. geny regulujące melatoniny, serotoniny i norepinefryny oraz geny odpowiedzialne za struktury nerwowe dna oka.

Choć ChAS ma już swoją nazwę, wyodrębnione objawy i ustalony protokół leczenia, wciąż trwają dyskusje, czy powinna się znaleźć jako osobna jednostka w międzynarodowej klasyfikacji chorób ICD.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: podyplomie.pl, psychologia.edu.pl