Zamknij

Choroby psychiczne - czym są i jak je rozpoznać?

Marta Wilczkowska
14.06.2018 16:57
kobieta chora psychicznie
fot. Shutterstock.com

Choroby psychiczne mogą dotknąć każdego z nas. Coraz więcej osób zgłasza się do lekarza, bo są zaniepokojeni swoim zdrowiem psychicznym. Pacjenci ci mogą cierpieć na depresję lub nerwicę. W przeciwieństwie do osób np. ze schizofrenią - są świadomi swoich problemów i odróżniają rzeczywistość od fikcji. Zobacz, jakie wyróżniamy choroby psychiczne i jak je leczyć.

Choroby psychiczne, inaczej zaburzenia psychiczne są coraz bardziej powszechne. Umysł człowieka jest tak samo podatny na choroby jak ludzkie ciało. Żyjemy coraz szybciej, mamy coraz więcej problemów - nic dziwnego, że znajdują one ujście w naszej psychice. Choroby psychiczne powodują ogromny dyskomfort i cierpienie, utrudniają funkcjonowanie w społeczeństwie. 

Zobacz także: Leczenie depresji wymaga czasu. Jak pomóc osobie z depresją?

Choroby psychiczne - rodzaje

Według tradycyjnego podziału zaburzenia psychiczne można podzielić na:

  • zaburzenia psychotyczne (psychozy) -  powodują stany chorobowe, w których występują urojeniaomamy, zaburzenia świadomości, duże zaburzenia emocji i nastroju oraz zaburzenia myślenia;
  • zaburzenia niepsychotyczne - nerwice, reakcje adaptacyjne, zaburzenia psychosomatyczne, niepełnosprawność intelektualna, zespoły organiczne, zaburzenia osobowości, uzależnienia od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, niektóre dewiacje seksualne.  

Podział zaburzeń psychicznych według klasyfikacji ICD-10:

  • zaburzenia psychiczne organiczne, włącznie z zespołami objawowymi, np. zespół czołowy (F00-F09);
  • zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane używaniem środków (substancji) psychoaktywnych - alkoholizm (F10-F19);
  • schizofrenia, zaburzenia typu schizofrenii (schizotypowe) i urojeniowe (F20-F29);
  • zaburzenia nastroju (afektywne) - depresja, choroba dwubiegunowa, zaburzenia depresyjne nawracające (F30-F39);
  • zaburzenia nerwicowe, związane ze stresem i pod postacią somatyczną - nerwica lękowa, nerwica natręctw, zespół lęku napadowego (atak paniki), agorafobia, fobia społeczna (F40-F48);
  • zespoły behawioralne związane z zaburzeniami fizjologicznymi i czynnikami fizycznymi - bulimia, anoreksja, lęki nocne, wytrysk przedwczesny (F50-F59);
  • zaburzenia osobowości i zachowania dorosłych - osobowość borderline, zaburzenia preferencji seksualnych (F60-F69)
  • upośledzenia umysłowe - niepełnosprawność intelektualna (F70-F79);
  • zaburzenia rozwoju psychicznego - autyzm dziecięcy, zespół Aspergera (F80-F89); 
  • zaburzenia zachowania i emocji rozpoczynające się zwykle w dzieciństwie i w wieku młodzieńczym - ADHD (F90-F98);
  • zaburzenia psychiczne bliżej nieokreślone (F99).

Zobacz także: Stale odczuwasz lęk? Sprawdź, czy nie dopadły cię objawy nerwicy

Choroby psychiczne - objawy

Rozpoznanie choroby psychicznej nie jest łatwe. Często granica między zachowaniem wynikającym z ukształowania charakteru czy chorobą psychiczną jest bardzo cienka. W przypadku schizofrenii czy psychoz głównymi objawami choroby psychicznej są omamy czy urojenia. Zaburzenia nerwicowe mogą objawiać się lękiem i objawami somatycznymi, z kolei zaburzenia nastroju smutkiem i spowolnieniem ruchowym. Jeśli czyjeś zachowanie nagle się zmienia lub odbiega od tego, co jest społecznie akceptowane, można zacząć podejrzewać zaburzenie psychiczne.

Objawy chorób psychicznych można podzielić na trzy podstawowe typy:

  • objawy nerwic - manifestują się lękiem, który może występować w postaci napadów paniki, strachu przed wyjściem z domu, lękiem przed innymi ludźmi lub w postaci różnych fobii. W przeciwieństwie do zaburzeń psychotycznych osoba z nerwicą jest w pełni świadoma swoich problemów i walczy z nimi.
  • objawy psychoz - urojenia, omamy. Najczęściej powodowane są przez silny stres, nadużywanie alkoholu i zażywanie narkotyków. Psychozy mogą być również skutkiem chorób organicznych. Osoba cierpiąca na psychozę nie zdaje sobie sprawy ze swoich problemów, bo nie odróżnia rzeczywistości od fikcji, np. choroba afektywna dwubiegunowa i schizofrenia.
  • objawy upośledzenia - osoba upośledzona odczuwa trudności na każdym polu codziennego życia - w komunikacji z innymi, dbaniu o swoje potrzeby, zdrowie, higienę, prowadzeniu domu i rozumieniu otoczenia. IQ osoby upośledzonej psychicznie to zwykle około 70, a jej rozwój odpowiada mentalności dziecka. Nie zdaje sobie ona sprawy ze swojej nieporadności.

Do innych objawów chorób psychicznych należą:

  • brak poczucia sensu w życiu,
  • niska samoocena,
  • derealizacja,
  • depersonalizacja,
  • autoagresja,
  • nagłe zmiany zachowania,
  • nieuzasadnione stany euforii,
  • brak apetytu lub wzmożone łaknienie,
  • problemy ze snem, zmiana trybu funcjonowania w ciągu doby,
  • gonitwy myśli,
  • lęk,
  • znaczne obniżenie nastroju, smutek, poczucie beznadziei,
  • "czarne myśli",
  • apatia,
  • problemy w kontaktach z ludźmi,
  • problemy z jedzeniem w przypadku bulimii lub anoreksji.

Zobacz także: DDD, czyli w pułapce dzieciństwa. Kim są dorosłe dzieci z rodzin dysfunkcyjnych?

Choroby psychiczne - przyczyny

Choroby psychiczne mogą wystąpić z rozmaitych powodów. Zwraca się szczególnie uwagę na genetyczne, psychologiczne, biologiczne lub środowiskowe podłoże problemów pacjenta.

W toku terapii często okazuje się, że osoba zmagająca się z chorobą psychiczną miała trudne dzieciństwo. Mogła wychowywać się w rodzinie patologicznej, gdzie panował chłód emocjonalny i brakowało miłości.

Częstym powodem choroby psychicznej jest trudna sytuacja chorego wywołana takimi zdarzeniami, jak: śmierć bliskiego, rozwód, wypadek czy zwolnienie z pracy.

Choroby psychiczne - leczenie

Leczenie chorób psychicznych jest często długotrwałe i zależy od rodzaju choroby. Leczenie depresji i nerwicy wyglądają podobnie. W tym przypadku najskuteczniejsza jest psychoterapia. Jeśli pacjent cierpi na uciążliwe i przykre objawy, można wdrożyć leki przeciwdepresyjne lub przeciwlękowe.

W przypadku psychoz leczenie należy rozpocząć szybko. Osoba zmagająca się z urojeniami i omamami nie przyjmuje do wiadomości, że jest chora, dlatego leczenie schizofrenii i psychoz może być trudne. Podstawą leczenia są leki. Pacjenta poddaje się też psychoterapii. W chorobach psychicznych niezwykle ważne jest też wsparcie bliskich osób.

Zobacz także:Schizofrenia paranoidalna to najczęstsza odmiana schizofrenii. Jakie są rokowania?

Bądź na bieżąco. Polub fanpage Chillizet na Facebooku!