Zamknij

Zakupoholizm stanowi poważne zagrożenie. Jak się go leczy?

Redakcja
14.12.2020
Aktualizacja: 14.12.2020 20:58
Zakupoholizm stanowi poważne zagrożenie. Jak się go leczy?
fot. Shutterstock

Zakupoholizm może nie wydawać się groźny, ale dla osób, które na niego cierpią potrafi skutecznie uprzykrzyć życie. Czym dokładnie jest?

Najprościej mówiąc, zakupoholizm to uzależnienie od kupowania często niepotrzebnych rzeczy. Osobę, która na niego cierpi, potrafi narazić na koszty zarówno finansowe, jak i emocjonalne. Zakupoholik nie może się obyć bez kupienia wszystkiego, co akurat wpadnie mu w ręce, mimo faktu, że ma już milion podobnych rzeczy. Czym dokładnie jest zakupoholizm i czy da się go wyleczyć?

Zakupoholizm – definicja

Zakupoholizm, pomimo tego, że z całą pewnością jest uzależnieniem, nie jest klasyfikowany jako choroba czy zaburzenie psychiczne. Można go definiować jako całkowicie niekontrolowany przymus kupowania różnych rzeczy.

Na pojęcia zakupoholizmu składa się m.in. obsesyjność i przejawia się to faktem, iż zakupoholik musi kupić daną rzecz, aby pozbyć się napięcia nerwicowego i lęku. Osoba, której doskwiera to uzależnienie, ma także problemy z kontrolowaniem impulsów. Kiedy w głowie zakupoholika pojawia się myśl o zakupie danej rzeczy, nie zastanawia się on nawet przez chwilę, tylko kupuje.

Kupowanie coraz to nowych rzeczy to dla osoby uzależnionej sposób wynagradzania sobie np. niepowodzeń na gruncie towarzyskim oraz metoda radzenia sobie z problemami. Nieprzepracowana frustracja czy konflikty zostają zepchnięte do podświadomości, a cała uwaga zakupoholika skupia się na nowych zakupowych celach.

Zakupoholizm – przyczyny

Pomimo tego, że zakupoholizm zaburzeniem psychicznym nie jest, zalicza się go do grupy zaburzeń kontroli nawyków i popędów. Traktuje się go jako uzależnienie behawioralne, a jego przyczyny nie są jeszcze do końca zbadane.

Przyjmuje się, że na rozwój zakupoholizmu mają wpływ czynniki środowiskowe, społeczne oraz biologiczne. Możliwą przyczyną biologiczną zakupoholizmu jest deficyt lub nieprawidłowości w systemach neuroprzekaźników takich, jak serotonina czy noradrenalina. Inna przyczyną może być występowanie uzależnienia w rodzinie danej osoby.

Jako środowiskową przyczynę tego uzależnienia podaje się ciągłe próby nadążania za trendami w otoczeniu danej osoby. Powoduje to ciągłą potrzebę posiadania najnowszych gadgetów czy najmodniejszych ubrań i dodatków. Może to powodować rozwój uzależnienia.

Kiedy mowa o społecznych przyczynach zakupoholizmu, można zakwalifikować do nich m.in. wymagania grupy społecznej, w której funkcjonuje dana osoba. Zdarza się często, że tożsamość i pewność siebie członków takiej grupy budowana jest w oparciu o styl, czyli ubrania i kosmetyki.

Inną przyczyną społeczną może być dostępność pożyczek, które umożliwiają nieplanowany zakup, łatwość zakupów bez wychodzenia z domu (zakupy online) czy ciągła obecność reklam i promocji.

Zobacz także: Skąd bierze się agresja i jak z nią walczyć?

Zakupoholizm – objawy

Głównym objawem zakupoholizmu jest kupowanie dla samego faktu kupienia czegoś nowego. Zakupoholik często po dokonaniu zakupu, odkłada nową rzecz do pozostałych. Zdarza się, że nawet jej nie rozpakuje i nigdy nie użyje. Jedynym celem takiego zakupu jest uczucie satysfakcji.

Dokonywaniu zakupu towarzyszy bardzo silna ekscytacja. Symptomami, po których można rozpoznać zakupoholizm u bliskiej osoby, jest także częste pożyczanie pieniędzy lub ich brak na inne potrzeby. Taka osoba może cały czas kupować nowe buty czy drogie meble, a nie mieć środków na opłacenie rachunków.

Zakupoholik często zdaje sobie sprawę ze swojego uzależnienia, a nawet może się go wstydzić, dlatego będzie okłamywał bliskich. Wielokrotne kłamstwa mogą prowadzić do konfliktów.

Zakupoholizm – leczenie

Zakupoholizm może wyrządzić wiele szkód w życiu osoby, która na niego cierpi. Będą to nie tylko liczne długi, zaciągane na poczet kolejnych i kolejnych zakupów, ale także szkody emocjonalne. Kiedy zakupoholik zda sobie sprawę ze swojego problemu lub po ingerencji osoby bliskiej zdecyduje się wybrać do specjalisty, będzie to pierwszy krok na drodze do wyzdrowienia.

W leczeniu zakupoholizmu skuteczna będzie psychoterapia, a najczęściej stosowaną jej formą w tym przypadku będzie terapia poznawczo-behawioralna. Oprócz dobrze dobranej terapii zakupoholik będzie potrzebował także wsparcia przyjaciół i rodziny. Pomogą oni uporać się z uzależnieniem oraz ewentualnymi problemami finansowymi takiej osoby.

Zobacz także: Jak rozpoznać perfekcjonistę i czym charakteryzuje się taka osoba?

Z początku zakupoholizm może wydawać się całkiem niewinny. Jeśli jednak obserwujemy u swoich bliskich jego objawy, musimy zacząć działać. Zakupoholizm to poważne zaburzenie, które może doprowadzić do naprawdę złych rzeczy. Osoba, która cierpi na tę przypadłość, nie ma żadnych granic i limitów. Może też przy okazji skrzywdzić kogoś innego - np. swojego partnera albo przyjaciela. Na szczęście zakupoholizm da się leczyć, trzeba tylko zachęcić chorą osobę do tego, żeby udała się na terapię. Rozmowa ze specjalistą na pewno przyniesie pożądane efekty.