Anioły i demony. Dlaczego dominującym typem osobowości są zawistnicy?

Monika Piorun
19.09.2016 16:30
Typy osobowości, zawistnicy
fot. Najwięcej z nas ma zawistny typ osobowości

Według algorytmu komputerowego stworzonego przez hiszpańskich naukowców ludzką osobowość można sklasyfikować na cztery typy - optymistyczny, pesymistyczny, ufny i zawistny. Najliczniejszą grupę stanowią Ci ostatni, którzy odczuwają satysfakcję w rywalizacji z innymi.

Każdy chciałby być aniołem, niestety większość z nas ma zbyt wiele na sumieniu, by zasłużyć na to miano. Wcale nie chodzi o żadne poważne przestępstwa czy zwykłą nieuprzejmość, ale o uczucie, które zaliczane jest do siedmiu grzechów głównych. Zawiść zwykliśmy łączyć z zachowaniem, które odbiega od normy i nie jest niczym pozytywnym. Okazuje się jednak, że to właśnie odczuwanie niechęci, a nawet wrogości w stosunku do osób, które są od nas w czymś lepsze, jest charakterystyczne dla dominującego wśród ludzi typu osobowości.

Opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma "Science Advances" wyniki badań wskazują, że najwięcej z nas wykazuje obojętną postawę w stosunku do innych, dopóki nie okaże się, że są w gorszej sytuacji od pozostałych. Wtedy w ich zachowaniu można zauważyć element rywalizacji i zazdrości o to, czego sami nie mają, a chcieliby zdobyć.

Cztery typy osobowości

typ zawistny

fot. East News

W badaniu przeprowadzonym przez Uniwersytet Karola III w Madrycie wzięło udział 541 ochotników, których pytano o różnego typu zachowania społeczne. Naukowcy starali się ustalić, do czego mogliby być zdolni uczestnicy badania broniąc własnych interesów - czy byliby w stanie poskromić ego i nawiązać współpracę, czy może zdecydowaliby się na otwarty konflikt lub zdradę.

W klasyfikacji reakcji opisanych przez ochotników pomógł specjalny algorytm. Dzięki niemu udało się wykazać, że większość zachowań (90%) można podzielić na cztery typy, które mogą służyć do opisu osobowości. Optymiści, pesymiści, ludzie ufni i zawistni - tak wygląda jeden z kolejnych podziałów typów osobowości.

Najliczniejszą grupę - około 30% - stanowią osoby zawistne, które jeśli tylko nie mają czego komu zazdrościć, wykazują się obojętną postawą wobec innych a 20% to optymiści wierzący, że wszyscy chcą wspólnego dobra.

Nieco mniej wśród nas pesymistów kierujących się na wszelki wypadek zasadą "mniejszego zła", ponieważ zawsze mają na uwadze, że mogłoby być gorzej niż jest w danej chwili. Najrzadziej występującym typem jest osobowość ufna, nastawiona na współpracę bez względu na potencjalne zyski lub straty z tego powodu.

Zawistnik na polowaniu

Jak tłumaczą autorzy badania zachowania różnych typów osobowości można doskonale przeanalizować na przykładzie polowania.

Ludzie z osobowością typu zawistnego wolą samodzielnie upolować małe zwierzęta - np. króliki niż współpracować z innymi i upolować trudnego do schwytania jelenia, na co ochoczo przystaliby optymiści.

Pesymiści dokonaliby tego samego wyboru co zawistni, ale ich zachowanie wynikałoby z zupełnie innych pobudek. W obawie przed tym, czy uda im się cokolwiek złapać, woleliby wybrać "mniejsze zło" i podjęliby się pozornie łatwiejszego zadania.

Ufni - podobnie jak optymiści - podjęliby kooperację i nie mieliby wątpliwości, że warto dołożyć wszelkich starań i wspólnymi siłami osiągnąć hipotetycznie trudniejszy cel. 

Jeśli żaden z powyższych opisów zachowań nie pasuje do Ciebie, pewnie należysz do 10% bardziej złożonych osobowości, które są nieco bardziej skomplikowane niż reszta społeczeństwa. Ustalenie kolejnych podtypów osobowości wymaga jednak dalszych badań i uwzględnienia szczegółowych parametrów analizy dla algorytmu.

źródło: Science Advances

Syndrom Małej Mi?

little my-down

fot. East News

Bazując na wynikach badań hiszpańskich naukowców można dojść do wniosku, że skoro dominującym typem osobowości wśród ludzi jest typ zawistny, to co trzeci z nas na co dzień zachowuje się trochę jak Mała Mi - kultowa postać z serii książek o Muminkach autorstwa Tove Jansson, odznaczająca się wyjątkową złośliwością i zawiścią w stosunku do otoczenia.

Mimo niewielkich rozmiarów udało się jej odznaczyć swoim zachowaniem na tyle mocno, że do dziś ma swoich wiernych zwolenników. Diabelsko niecierpliwa, stawiająca na swoim, mówiąca zawsze to, co myśli indywidualistka zdobyła serca czytelników na całym świecie i widzów kreskówek stworzonych na bazie historii o Muminkach. Czy to dlatego, że tak wielu ludzi może w niej odnaleźć podobieństwo do własnych zachowań?

A może to pozytywne nastawienie, którym emanowała mała bohaterka, ma decydujący wpływ na to, czy oceniamy innych dobrze lub źle? Nieodpartemu urokowi osobistemu czarujących zawistników nie mogą się przecież oprzeć nawet ludzie o anielskiej cierpliwości. Dobre relacje z innymi zależą jednak tylko od tego, czy nie będziemy zachowywać się agresywnie. Jeśli zawiść nie skłoni nas do tego, by zaszkodzić innym, to wtedy nawet mały diabeł tkwiący w wielu z nas może z łatwością stać się aniołem. Czyż nie?

devil

fot. East News

____

Redakcja Radio Zet Zdrowie/π