Zamknij

Jakie zasady należy stosować przy opiece nad chorym? Psycholog podpowiada

12.11.2020
Aktualizacja: 12.11.2020 23:01
Choroba w domu. Jak zadbać o siebie, gdy choruje bliski.
fot. Shutterstock

Choroba przewlekła wpływa nie tylko na życie pacjenta, ale także na jego najbliższe otoczenie. Kiedy wszyscy dookoła starają się zadbać o stan osoby chorej, w tym samym czasie potrzeby opiekunów, schodzą na dalszy plan. Jak uchronić się przed wypaleniem psychicznym i fizycznym, gdy w domu odpowiadamy za kogoś chorego. 

Zadbanie o siły, stan fizyczny i emocjonalny opiekuna są równie ważne, jak opieka nad przewlekle chorym pacjentem. Zapominają o tym sami opiekunowie – odkładają realizację swoich potrzeb na później lub na „wieczne nigdy”, nie potrafią o nich mówić. 

W teorii wszystko wydaje się proste, jednak faktyczne przyjrzenie się własnym potrzebom, nauczenie się rozplanowywania opieki, rozmowa z bliskimi na temat choroby, wymagają przełamania barier. – Rola opiekuna jest bardzo trudna i odpowiedzialna. Dlatego tak ważne jest, aby nauczył się nazywać swoje potrzeby, dzielić się obowiązkami, prosić o pomoc i ją przyjmować – wyjaśnia Adrianna Sobol, psychoonkolożka z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. – Najlepszą nauką zadbania o własne potrzeby i korzystania z pomocy jest po prostu odważenie się na pierwsze, małe kroki, i poradnik w tym właśnie pomaga.

Oto kilka zasad, które pomagają opiekunom osób chorych, przetrwać ten trudny czas. 

Ćwiczenie 1: Zaplanuj szczegółowo kolejny dzień

Rozpisuj czynności, które chcesz podjąć, ale pamiętaj, by ich liczba i zakres były realne do wykonania w danym terminie. Na samej górze wypisz te, które są priorytetowe, a poniżej mniej ważne i zacznij realizację od tych kluczowych. Zrealizowane zadanie wykreślaj z listy.

– Dzięki jasnemu planowi w nieprzewidzianej sytuacji mniej istotne zadania możesz przełożyć na inny dzień. W ten sposób także budujesz w sobie poczucie skuteczności. A świadomość, że dałeś radę dziś, daje Ci poczucie, że dasz radę również jutro – podpowiada Adrianna Sobol. 

Ćwiczenie 2: Stwórz listę 10 przyjemności 

Zaplanuj kilka drobnych, codziennych przyjemności (np. 10 minut na ulubioną kawę). Staraj się każdego dnia pozwolić sobie choćby na 1 przyjemność z listy codziennych oraz zaplanować raz w tygodniu coś większego tylko dla siebie!

– Pamiętaj, że bez zadbania o siebie  nie będziesz w stanie pomóc drugiej osobie. Twój organizm jest narażony na bardzo duży wysiłek, zarówno psychiczny, jak i fizyczny. Właśnie dlatego oprócz zdrowej diety i aktywności fizycznej sprawiającej Ci przyjemność i dającej odprężenie, powinieneś pamiętać także o czynnikach mogących wpłynąć pozytywnie na twój dobrostan psychiczny – wyjaśnia psychoonkolożka. 

Ważna informacja

Tego nie mów choremu

• Wszystko będzie dobrze.• Myśl pozytywnie.• Wiem, co czujesz.• Weź się w garść.• Poradzisz sobie ze wszystkim.• Kto jak nie Ty? Zawsze byłeś silny.

Ćwiczenie 3: Zwołaj naradę rodzinną

Wspólnie zastanówcie się, w jakim obszarze każdy może coś zrobić dla pacjenta. Wszystkie działania powinny być precyzyjnie określone i zaplanowane w tygodniowym kalendarzu z podziałem na osoby za nie odpowiedzialne. Ważne, żeby spotkanie zostało podsumowane pisemnie, by każdy mógł się z nim zapoznać i potwierdzić ustalenia. Pozwoli to usystematyzować cały proces opieki. Jeżeli masz taką możliwość, przekaż każdemu z członków narady kopię podsumowania, by mógł w dowolnym momencie sprawdzić, jakie są jego zadania.

– O ile to możliwe, opieka nad chorym powinna być rozłożona na co najmniej kilka osób. Jeśli masz taką możliwość, nie obciążaj siebie wszystkim, ale zaangażuj do pomocy innych członków rodziny. Nawet jeśli to ty jesteś osobą, na której barkach spoczywa odpowiedzialność za pacjenta, nie bój się prosić o pomoc. Często otoczenie boi się zapytać, czy nie potrzebujesz pomocy w obawie wywołania u Ciebie poczucia bezradności. Masz prawo, a nawet obowiązek, do odpoczynku, a Twoje otoczenie powinno to uszanować – dodaje ekspertka. 

Źródło: Fundacja Nutricia