Toksyczne dzieciństwo zostawia ślad w umyśle. 4 rady, jak sobie z tym radzić

25.05.2020
Aktualizacja: 25.05.2020 21:46
Toksyczne dzieciństwo: jak sobie z nim radzić?
fot. Shutterstock

Toksyczne dzieciństwo bardzo często prowadzi do głębokiego wyniszczenia psychicznego. Doświadczenia z przeszłości są jak znamiona w umyśle osoby dorosłej, pochodzącej z rodziny dysfunkcyjnej. Toksyczne dzieciństwo może zatem zmienić psychikę, osobowość, wzorce myślowe, a nawet pracę mózgu. Jak poradzić sobie z toksycznym dzieciństwem w dorosłym życiu?

  • Toksyczne dzieciństwo zaczyna się  tam, gdzie rodzice doprowadzają do psychicznego i fizycznego wycieńczenia, np. rodzice są emocjonalnie zimni, krytyczni, uzależniają finansowo, dyrygują życiem.
  • Negatywne wzorce postępowania stosowane przez rodziców zaszczepiają wiele niewłaściwych schematów, które tkwią  nawet w dorosłości takiej osoby.

Co dzieje się w przypadku, kiedy dzieciństwo zdominowane jest przez toksycznego rodzica?  Dzieci, podlegające silnemu stresowi od wczesnego dzieciństwa, aż do okresu dorosłości wykazują bardzo wysoki poziom kortyzolu, adrenaliny i noradrenaliny we krwi. Te hormony i neuroprzekaźniki powodują zmiany w strukturach takich jak hipokamp, ciało migdałowate czy płat czołowy.

To z kolei przenosi się na obszar behawioralny i emocjonalny. Pojawiają się braki w funkcjach pamięci, takie jak na przykład zdolność rozwiązywania problemów. Bez uświadomienia i przepracowania problemu toksyczne dzieciństwo może się za nami ciągnąć przez całe życie. Psychologowie proponują 4 sposoby wyjścia z trudnej przeszłości.

1. Ćwicz inteligencję emocjonalną

Wiele osób, wychowywanych przez toksycznych rodziców, ma deficyty inteligencji emocjonalnej, czyli zdolności rozpoznawania stanów emocjonalnych drugiej osoby. Trening w tym obszarze jest bardzo ważny i należy go zacząć od 4 rzeczy:

  1. Rozpoznawania własnych emocji i emocji innych oraz umiejętności precyzyjnego wyrażania emocji.
  2. Wykorzystywania emocji do nadawania priorytetu myśleniu i zarządzanie wahaniami nastroju.
  3. Precyzyjnego etykietowania emocji, interpretowania emocji i rozpoznawania mieszanych emocji.
  4. Regulowania emocji, w tym umiejętność radzenia sobie zarówno z pozytywnymi, jak i negatywnymi uczuciami, zdolności monitorowania uczuć w sobie i innych oraz zdolność do angażowania się lub oderwania od emocji w zależności od sytuacji.

Zwróć uwagę na momenty, w których reagujesz złością, i daj sobie czas na zastanowienie się, jak sobie radzisz z trudniejszymi emocjami. Musisz dowiedzieć się, co wywróciło cię z równowagi, prześledź to bardzo uważnie. Jedno z kluczowych pytań brzmi – czy ta reakcja miała związek z twoim dzieciństwem?

2. Śledź swoje wyzwalacze

Zwróć uwagę na momenty, w których reagujesz złością, i daj sobie czas na zastanowienie się, jak sobie radzisz z trudniejszymi emocjami. Musisz dowiedzieć się, co wywróciło cię z równowagi, prześledź to bardzo uważnie. Jedno z kluczowych pytań brzmi – czy ta reakcja miała związek z twoim dzieciństwem?

3. Porzuć poczucie winy i pracuj nad współczuciem

Obwinianie siebie to domyślna postawa wielu niekochanych dzieci. Musisz uzmysłowić sobie, że nie jesteś winny za to, że rodzice bądź opiekunowie nie obdarzyli cię bezwarunkową miłością. Pora na wypracowanie miłości własnej. Jednym z popularnych ćwiczeń, które pozwoli na spojrzenie na siebie z czułością, jest przyjrzenie się zdjęciem z czasów, gdy byłeś mały. Zadaj sobie pytanie, dlaczego ktokolwiek mógłby pomyśleć, że nie byłeś uroczy. Szczerze porozmawiaj ze swoim wewnętrznym dzieckiem.

Inną strategią jest skupienie się na trzech rzeczach, które lubisz w sobie; mogą to być atrybuty fizyczne, talenty lub umiejętności. Jest to jeden ze sposobów odpowiedzi na krytyczny głos, który podpowiadają ci złe rzeczy.

4. Ustal cele

Dorosłe życie wymaga ustalenia priorytetów. Po życiu w toksycznej rodzinie można winić siebie za nieudane związku, nie taką pracę, za słabe wyniki, osiągnięcia itd. Często winny jest za to krytyk wewnętrzny, który działa na podświadomie i osądza bardzo surowo.

Pomyśl o realizacji marzeń, celów, jako fascynującej podróży. Chcesz zbudować ciekawy związek, może warto najpierw zainwestować w swoją osobowość i lepiej poznać siebie. Chcesz zmienić pracę, zastanów się, co tak naprawdę lubisz robić i w czym jesteś dobry. Może chcesz się rozwijać w tym, od czego kiedyś uciekałeś, bo bałeś się porażki. Każda zmiana wymaga wstępnego planu, realnego spojrzenia i szczerej rozmowy z samym sobą.

Badania sugerują, że pomocne może być myślenie o niektórych celach w sposób abstrakcyjny. Na początku skup się na tym, czego brakuje w twoim życiu, co jest twoim spoiwem.

Źródło: psychologytoday.compieknoumyslu.com