Zamknij

Przemoc religijna. Sygnały ostrzegawcze, które mogą wskazywać na nadużycia religijne

26.09.2022
Aktualizacja: 26.09.2022 17:21

Bycie osobą wierzącą i bycie członkiem grupy religijnej jest dla większości osób dopełnieniem życia. Czymś, co ma na nie pozytywny wpływ, daje poczucie bezpieczeństwa, pomaga pokonywać przeciwności i jest życiowym kompasem. Dla niektórych jednak obecność w grupie wyznaniowej jest źródłem smutku lub traumy. Jak rozpoznać, że dochodzi do przemocy religijnej? Kilka ważnych znaków ostrzegawczych.

Przemoc religijna
fot. Shutterstock

Przemoc kojarzy się głównie ze znęcaniem fizycznym lub psychicznym obecnym w niektórych związkach, w relacjach domowych, w pracy lub szkole. Przemoc ma jednak niejedno oblicze. Nadużycia religijne również są formą przemocy, choć nie każdy zdaje sobie z tego sprawę.

W trudnych chwilach ludzie często zwracają się ku religii, odnajdują spokój i wsparcie w grupach wyznaniowych. Gdy są bezbronni, odczuwają ból, mają problemy, stają się bardziej podatni na manipulację i przemoc religijną ze strony przywódców religijnych oraz członków tej społeczności.

Przemoc religijna, określana również jako przemoc duchowa, to rodzaj nadużycia, który ma miejsce w społecznościach religijnych, jest motywowana przykazaniami religijnymi, tekstami lub doktrynami. Może to być przemoc przejawiająca się poprzez potępianie członka kościoła z powodu jego orientacji seksualnej, życiowych wyborów, płci, rasy. Przemocą religijną jest również wykorzystywanie seksualne członka kościoła przez osobę duchowną lub inną osobą ze społeczności religijnej, która wykorzystuje do tego podstęp lub powołuje się na "wartości" religijne, zasady funkcjonowania społeczności, swoją pozycję w hierarchii kościelnej.

Choć każda grupa wyznaniowa funkcjonuje na określonych zasadach, to jej przywódcy lub poszczególni członkowie, nie powinni nadużywać swojej pozycji lub powoływać się na wiarę, by podporządkować sobie psychicznie lub fizycznie innych wyznawców. 

*Przemoc religijna obejmuje przemoc wobec instytucji religijnych, ludzi, przedmiotów lub wydarzeń. Przemoc na tle religijnym nie nie dotyczy wyłącznie czynów popełnianych przez grupy religijne, ale obejmuje też akty popełnione przeciwko grupom religijnym.

Objawy nadużyć religijnych. To częste znaki ostrzegawcze

Wczesną oznaką nadużyć są subtelne formy kontroli. Na przykład, osoba stosująca przemoc ma silną opinię na temat osób, z którymi członkowie społeczności spędzają czas, spotykają się lub przyjaźnią. Uważa też, że ma autorytet do tego, by mówić innym, jak mają się ubierać, co powinni mówić, gdzie chodzić. Stosuje zakazy i nakazy, usprawiedliwiając je "siłą wyższą" lub prawami i zasadami związanymi z daną religią/wierzeniem. Za pomocą takich działań, uniezależnia od siebie i swojej opinii członków społeczności lub poszczególne osoby.

Członkowie społeczności religijnej lub jej przywódcy, powołując się na władzę, mogą stosować przymus seksualny, dopuszczać się nadużyć finansowych, wywoływać atmosferę strachu i posłuszeństwa.

Przykładowe alarmujące sformułowania:

  • Jeśli czegoś nie zrobisz (lub zrobisz), to pójdziesz do piekła.
  • Jeśli będziesz kwestionować moje rozumowanie lub przeciwstawiać się mojej woli, zostaniesz wydalony z kościoła/zboru/innej społeczności religijnej.
  • Powiem innym członkom społeczności, co robisz/jaki jesteś i spotka się ostracyzm/wykluczenie.
  • Swoim strojem/myśleniem/postępowaniem zawodzisz Boga.

Znaki ostrzegawcze, które mogę wskazywać na przemoc religijną:

  • częste namawianie do przekazywania pieniędzy,
  • zawstydzanie i wyśmiewanie,
  • zastraszanie, przywoływanie kar, które mogą kogoś spotkać,
  • niewłaściwy dotyk, zmuszanie do czynności seksualnych,
  • komentarze dotyczące wyglądu - stroju, makijażu, ogólnej aparycji,
  • nieakceptowanie życiowych wyborów - wykluczanie z powodu wyborów miłosnych, towarzyskich itp.

Skutki przemocy religijnej

Każda forma przemocy, również przemoc religijna, silni odbija się na psychice człowieka. Może skutkować znacznym obniżeniem własnej wartości, poczuciem beznadziei, utratą pasji, zainteresowań, a nawet szacunku do samego siebie. Nadużycia religijne i manipulacje mogą być też przyczyną utraty kontaktów z rodziną i przyjaciółmi, depresji, mogą prowadzić do myśli samobójczych, są często przyczyną traumy. 

Dla niektórych przemoc religijna jest przyczyną porzucenia wspólnoty i oddalenia się od wiary, która była dla nich wcześniej czymś niezwykle ważnym. Inni trwają we wspólnocie, w której doznają przemocy z powodu strachu, przywiązania lub braku innych perspektyw.

Nadużycia na tle religijnym mogą pozbawić całego systemu przekonań, oddalić od bliskich, zepchnąć na margines społeczny. Wpływ nadużyć może być druzgocący. Osoby, które doświadczają nadużyć (nie tylko na tle religijnym) w dzieciństwie, są bardziej narażeni na problemy związane z nadużywaniem substancji psychoaktywnych, poważnymi chorobami fizycznymi i niekorzystnymi skutkami dla zdrowia psychicznego.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: verywellmind.com