Powstał poradnik dla opiekunów seniorów. Publikacja jest bezpłatna

06.03.2019 13:55
Powstał poradnik dla opiekunów seniorów
fot. Shutterstock

Opieka w chorobie, bezpieczne podnoszenie i przenoszenie czy toaleta ciała to tylko niektóre aspekty, które poruszono w przewodniku dla rodzin i opiekunów seniorów „Zrozumieć starość”.

Starość to naturalny proces, podczas którego zmienia się równowaga środowiska wewnętrznego, odpowiadająca m.in. za zdolność do zwalczania chorób i zdolność do wysiłku fizycznego. Pogorszeniu ulega nie tylko funkcjonowanie zmysłów, ale także uwaga, koncentracja, pamięć czy cierpliwość. Opieka nad seniorem bywa stresująca, ale jest również naturalnym etapem w życiu dojrzałego człowieka.

Opieka nad osobą starszą

W zachodnim kręgu kulturowym jedną z najbardziej stresujących czynności jest toaleta ciała drugiego człowieka. Autorzy przewodnika „Zrozumieć starość” przytaczają podstawową zasadę dotyczącą tej czynności: „Podczas wykonywania toalety ciała pamiętajmy o poszanowaniu godności drugiego człowieka poprzez: uzyskanie zgody na wykonanie toalety, a następnie informowanie o wykonywanych czynnościach, ich celu i przebiegu; zapewnianie intymności i poczucia bezpieczeństwa; odsłanianie tylko tych części ciała, które w danej chwili myjemy (dotyczy toalety w łóżku) oraz przykrywanie umytych i osuszonych części ciała, zapobiegając wyziębieniu”.

W publikacji wymieniono też kolejność wykonywania czynności pielęgnacyjnych:

  • toaleta jamy ustnej;
  • golenie (u mężczyzn);
  • kończyny górne (od pachy w kierunku dłoni);
  • dekolt i klatka piersiowa;
  • głowa – oczy i twarz, uszy, szyja;
  • toaleta intymna (od przodu do tyłu);
  • brzuch; kończyny dolne (od stopy do pachwiny);
  • plecy i pośladki;
  • czesanie;
  • czyszczenie paznokci.

W poradniku znaleźć można praktyczne wskazówki dotyczące diety seniora, bezpiecznego podnoszenia i przenoszenia osoby starszej, pierwszej pomocy przedmedycznej czy opieki w chorobie.

Są także porady związane z psychologicznym aspektem opieki nad seniorami, m.in.:

  • „Pozwalaj seniorowi wykonywać czynności, które sam chce robić. Nigdy nie wyręczaj go np. przy posiłkach, jeśli nie ma takiej konieczności”.
  • „Zdarza się, że w wyniku zebranego doświadczenia życiowego i zmiany sytuacji senior zaczyna mieć inny stosunek do wiary. Nie próbuj wpływać na jego decyzje”.
  • „Trudne sytuacje pokonuj humorem – śmiech jest zaraźliwy”.

Zobacz także: Samotność osób starszych – czy można temu przeciwdziałać?

Zespół stresu opiekuna

Autorzy poradnika „Zrozumieć starość”, zwracają uwagę na fakt, że w psychologii funkcjonuje pojęcie „zespołu stresu opiekuna”. Jest to fizyczne, psychiczne i emocjonalne wyczerpanie, wynikające z obciążenia obowiązkami i poczucia odpowiedzialności za samopoczucie drugiego człowieka.

Przede wszystkim, do codziennych obowiązków domowych i zawodowych dochodzi opieka nad osobą starszą. Zdarza się, że po bezsennej ze stresu nocy pędzimy do pracy. Po pracy jedziemy do seniora ugotować mu obiad na następny dzień. Wieczorem odrabiamy z dziećmi lekcje. W weekend robimy podwójne zakupy, bo dieta seniora bywa różna. Sprzątamy dwa domy. Dzielimy uczucia i uwagę pomiędzy dzieci, partnera i wymagającego coraz więcej opieki seniora.

Z drugiej strony, pojawia się ogromne obciążenie psychiczne i emocjonalne. Do odpowiedzialności za małoletnie jeszcze często dzieci dochodzi podejmowanie decyzji dotyczących seniora. Trzeba nauczyć się rozmawiać. Czasem osoby bardzo sobie dalekie muszą na nowo nawiązać nić porozumienia. A relacji tej dodatkowo towarzyszy stres związany z pogarszaniem się stanu zdrowia osoby starszej.

„Najczęstsze uczucia, które deklarują nieformalni opiekunowie seniorów, to, oprócz poczucia dobrze spełnionego obowiązku, frustracja, zmęczenie, rozdrażnienie i poczucie izolacji. Jeśli odczuwasz podobne emocje, nie wiń się, to zupełnie naturalne” – uspokajają autorzy poradnika „Zrozumieć starość”.

Zrozumienie mechanizmu powstawania „zespołu stresu opiekuna” może być kluczową kwestią w prowadzeniu dialogu międzypokoleniowego. Każdy z nas przecież będzie kiedyś osobą starszą.

Autorami poradnika „Zrozumieć starość” są: Zespół Ekspertów Promedica24; Iwona Pawluczuk, ekspert TEB Edukacja; Przemysław Wiśniewski, Prezes Fundacji Zaczyn; dr Rafał Bakalarczyk z Instytutu Polityki Społecznej UW oraz Marta Goroszkiewicz z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego.

Poradnik można pobrać na stronie: zrozumiecstarosc.pl

Źródło: Zrozumieć starość. Poradnik dla Rodzin i Opiekunów Seniorów