Zamknij

Przewlekłe zażywanie opioidów nasila ból związany z odrzuceniem

22.01.2021
Aktualizacja: 22.01.2021 14:50
Przewlekłe zażywanie opioidów nasila ból związany z odrzuceniem
fot. Shutterstock

Przez cały czas trwa dyskusja w środowisku pacjentów, lekarzy i naukowców, czy opioidy, wykorzystywane do leczenia m.in. depresji, mają właściwości uzależniające. Nowe badanie pokazuje, że leczenie przewlekłego bólu opioidami może wywołać cykl bólu fizycznego i lęku społecznego, zwiększając ryzyko uzależnienia.

Ból psychiczny, emocjonalny, fizyczny nakładają się na siebie

W rzeczywistości nasz mózg radzi sobie z bólem fizycznym, w ten sam sposób co z bólem emocjonalnym wywołanym odrzuceniem, z nakładającymi się obwodami mózgowymi zaangażowanymi w oba te procesy. Pomaga to wyjaśnić dwustronny związek między bólem a stresem emocjonalnym. Badania pokazują, że każdy rodzaj cierpienia może zaostrzać drugi.

W analizach naukowych endogenne opioidy, które są lekami przeciwbólowymi dla organizmu, mogą wpływać negatywnie na tworzenie więzi społecznych. Wadą jest to, że kiedy przewlekłe stosowanie silnych opioidów zakłóca działanie endogennych systemów opioidowych, to nie tylko utrwala to ból, ale może również sprzyjać stresowi społecznemu, izolacji i depresji.

W niedawno opublikowanym artykule w czasopiśmie „Annals of Family Medicine” badacze wyjaśniają, że długotrwałe stosowanie opioidów wytwarza cykl bólu fizycznego i lęku społecznego. Dochodzi do tłumienia naturalnego systemu organizmu, który reguluje poziom bólu i dystresu.

To działa podobnie jak w przypadku zażywania narkotyków. Ludzie biorą narkotyki, aby uniknąć bólu fizycznego i emocjonalnego oraz lęku społecznego. To z kolei może prowadzić do uzależnienia.

Opioidy powinny być stosowane krótkoterminowo

Autorzy badania - Mark D. Sullivan i Jane C. Ballantyne z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w Seattle, przepisują opioidy swoim pacjentom, ale uważają, że te leki powinny być zarezerwowane do krótkotrwałego stosowania, które trwa nie dłużej niż miesiąc. Twierdzą, że potrzebne są alternatywne strategie leczenia bólu przewlekłego.

„Jako lekarze przepisujący medyczne opioidy musimy zdawać sobie sprawę, że kiedy współistnieje ból fizyczny i emocjonalny, to długoterminowa terapia opioidowa może nie być skuteczna. Długoterminowa terapia opioidowa, trwająca miesiące, a może nawet lata, powinna być rzadkością, ponieważ nie leczy dobrze przewlekłego bólu, upośledza funkcje społeczne i emocjonalne człowieka i może prowadzić do uzależnienia od opioidów” - wyjaśniają specjaliści.

Kryzys opioidowy

Istnieje silny związek między chorobą psychiczną a niewłaściwym stosowaniem opioidów. Osoby z zaburzeniami psychicznymi częściej otrzymują leki na receptę od swoich lekarzy i są bardziej skłonne do ich nadużywania.

Leki prowadzą nie tylko do uzależnienia, ale stwarzają też ryzyko przedawkowania. Narodowy Instytut ds. Nadużywania Leków podał, że w 2018 roku w USA, aż 128 osób dziennie umierało z przedawkowania opiatów.

„Endogenne systemy opioidowe mają kluczowe znaczenie dla więzi społecznych między ludźmi, ale po uszkodzeniu odgrywają rolę w utrwalaniu izolacji i przewlekłej choroby” - dodają badacze.

Izolacja społeczna a opioidy

Kiedy przewlekłe stosowanie opioidów zagraża systemowi nagrody i łagodzenia bólu organizmu, to dochodzi do wzajemnego wzmacniania się skutków bólu fizycznego i emocjonalnego, tworząc błędne koło.

Okazuje się, że ludzie, którzy decydują się na długotrwałe używanie opioidów, to zwykle osoby z bardzo złożonymi formami przewlekłego bólu, które zawierają zarówno elementy fizyczne, jak i społeczne. W rezultacie osoby te są szczególnie narażone na uzależnienie.

„Mechanizmy przetrwania, które zostały już naruszone przez fizyczne i społeczne obrażenia, są jeszcze bardziej zagrożone, ponieważ opioidy mogą pokonać naturalne endogenne mechanizmy obronne” - ostrzegają specjaliści.

Uważają, że może to częściowo wyjaśniać, dlaczego ludzie, którzy przestają brać opioidy po długotrwałym leczeniu, są bardziej narażeni na samobójstwo lub śmierć z jakiejkolwiek innej przyczyny, np. wskutek wypadku.

„Ten wgląd w nakładanie się bólu fizycznego i lęku społecznego powinien pomóc skierować opiekę nad tymi pacjentami z dala od leczenia opioidami, aby uniknąć ostatecznego pogorszenia ich dolegliwości i izolacji społeczną”.

Jako alternatywę dla długoterminowego przepisywania opioidów autorzy badania podpowiadają multimodalną opieką nad przewlekłym bólem, która łączy interwencje fizyczne, psychologiczne i edukacyjne. Na dzień dzisiejszy na całym świecie stanowi to wyzwanie.

Źródło: medicalnewstoday.com