Osobowość neurotyczna: czy da się ją zmienić?

17.09.2020
Aktualizacja: 17.09.2020 15:22
Kim jest neurotyk?
fot. Shutterstock

Osoby neurotyczne silnie przeżywają  negatywne emocje: smutek, lęk, przygnębienie. Często przeżywają też stany lękowe, mają trudności w radzeniu sobie z sytuacjami stresowymi. Czy da się to zmienić? Poznaj sposoby, które mogą pomóc w lepszym radzeniu sobie ze stanami neurotycznymi. 

Typowe cechy neurotyka:

  • Neurotycy mocno przejmują się oceną innych, jednocześnie pozostają surowi wobec samych siebie.
  • Nadmiernie krytykują samych siebie, jednocześnie dążąc do perfekcji.
  • Zamartwiają się o siebie i swoje życie, rzadko są z niego zadowoleni.
  • Są skryci i z niechęcią informują bliskich o swoich problemach.
  • Mają tendencję do wyolbrzymiania sytuacji i rozpamiętywania ich przez długi czas.
  • Długo  rozpamiętują swoje porażki i niepowodzenia.
  • Długo trwają w stanie smutku  i niezadowolenia.
  • Trudno im nabrać dystansu do swoich przeżyć.
  • Są wrażliwi na swój temat.
  • Wiele codziennych sytuacji odnoszą do własnej osoby, odbierają je jako krytykę lub ocenę.

Przeczytaj: Odczuwasz napięcie w ciele? To może być objaw nerwicy

Neurotyzm: czym jest?

Neurotyzm najczęściej ma podłoże genetyczne. Osoby z neurotycznym rysem od urodzenia są zmienne emocjonalnie i wydają się bardziej wrażliwe od innych – mówi się o nich wysoko wrażliwi (WWO). Neurotyzm może być też wynikiem wychowania, charakteru czy wpływu środowiska.

Neurotyk odczuwa silny lęk, wrogość wobec świata, zagrożenie, osamotnienie i bezradność, przy tym, ma niskie poczucie własnej wartości. Ma potrzebę bycia zaopiekowanymi i w pełni zaakceptowanym.

Duża część neurotyków nieustannie analizuje wewnętrzne życie, podaje w wątpliwość jego sens, dąży do idealnych sytuacji, które w prawdziwym życiu są niemożliwe. Od otoczenia potrzebują ciągłej uwagi, pochwał, podziwu.

Od neurotyka słyszy się często  komunikaty o rezygnacyjnym, pesymistycznym zabarwieniu:

  • „wszyscy są wobec mnie źle nastawieni";
  • "jestem do niczego”;
  • „nikt mnie nie docenia”;
  • „świat jest zły”;
  • „wciąż mnie ranisz”;
  • „nie jestem agresywny";
  • "jestem doskonały, tylko nikt tego nie dostrzega";
  • „nikt we mnie nie wierzy, a ja się tak staram”.

Osoba neurotyczna może nieświadomie sięgać po toksyczne zachowania. Neurotyczna osoba jest bardzo często egocentryczna, skupiająca się na własnym cierpieniu. Oznacza to, że rzadko kiedy jest zdolna do dawania czegoś od siebie, opiekowania się innymi, etatyzowania i wspierania.

Może próbować sięgać po manipulacyjne sposoby zachowań, głównie dlatego, że nie potrafi wyrażać swoich potrzeb, własnego zdania, próśb. Bywa też nadmiernie agresywna. W związku z silnym poczuciem krzywdy wykształca się w neurotyku zawiść, wrogość, poczucie, że świat jest niesprawiedliwy. Pozostanie w samotności i goryczy doprowadza do nieszczęśliwego życia, z ryzykiem uzależnienia od używek. Ucieczka w alkohol, ryzykowne zachowania to strategia ucieczki, która wydaje się łatwiejsza od konfrontacji z życiowymi trudnościami.

Według Karen Horney znanej psychonalityczki i psychiatry większość ludzi posiada przynajmniej niektóre cechy neurotyczne.

Jak poradzić sobie z neurotyzmem?

Jednym ze sposobów radzenia sobie z ciężkim stanem emocjonalnym może być medytacja i relaksacja, która pomogą zatrzymać się, uspokoić i wczytać w swoje potrzeby. Warto także spróbować jogi, która odpręża nie tylko ciało, ale także poprawi samopoczucie.

Najlepszą radą dla neurotyka jest praca nad wyrażaniem swoich emocji i nie duszenie ich w sobie. Jeśli na początku rozmowa wydaje się zbyt trudna, warto zacząć od pisania dziennika uczuć i myśli.

Osoby neurotyczne bardzo często potrzebują  pomocy psychoterapeutycznej, która pozwala na wgląd w siebie. Warto skorzystać z pomocy specjalisty, który ukierunkuje pracę na poprawę samooceny i negatywne przekonania o świecie. 

Źródło: klinika-lmc.pl ; psychologia.edu.pl