Zamknij

Naukowcy: problemy psychiatryczne są kombinacją TRZECH CZYNNIKÓW

15.12.2021 10:30
Psychoterapia
fot. Shutterstock

Problemy psychiczne nie biorą się znikąd. Zdaniem kanadyjskich naukowców na ich występowanie mają wpływ trzy konkretne czynniki. Badacze ustalili, że takie choroby jak depresja, zaburzenia odżywiania, ADHD mogą wynikać z indywidualnych predyspozycji biologicznych i psychologicznych, a także z doświadczeń wczesnego dzieciństwa.

Naukowcy z kanadyjskiego McGill University sugerują, że prawie wszystkie wczesne problemy psychiatryczne — od depresji i stanów lękowych, po uzależnienie, dysleksję, bulimię i ADHD mogą być w dużej mierze spowodowane kombinacją zaledwie trzech czynników:

  1. biologicznego: wynikającego z indywidualnej zmienności w mózgowym szlaku przyjemności (czyli szlaku dopaminergicznym),
  2. społecznego: związanego z zaniedbaniami lub nadużyciami z okresu wczesnego dzieciństwa,
  3. psychologicznego, który odnosi się do temperamentu człowieka, a szczególnie skłonności do zachowań impulsywnych i trudności w kontrolowaniu emocji.

Odkrycie to ma duże znaczenie zarówno dla zrozumienia przyczyn szerokiego zakresu zaburzeń psychicznych, jak i cech, na które warto zwrócić uwagę we wczesnej interwencji.

Artykuł naukowy na ten temat został opublikowany na łamach ''Neuropsychopharmacology''.

Kombinacja tych czynników może wpływać na zdrowie psychiczne

- Do niedawna sądzono, że zaburzenia psychiczne odzwierciedlają odrębne jednostki chorobowe, z których każda ma swoje unikalne przyczyny — powiedział prof. Marco Leyton, starszy autor omawianego badania.

- Obecne dowody naukowe obalają tę ideę, sugerując, że większość wcześnie ujawniających się zaburzeń w dużej mierze odzwierciedla kombinację niewielkiej liczby czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych — przyznał naukowiec.

Wcześniejsze badania sugerowały, że każdy z tych trzech czynników osobno ma pewien wpływ na rozwój zaburzeń psychicznych, jednak autorzy omawianej publikacji jako pierwsi w historii zbadali je wszystkie łącznie.

W tym celu wykonali badanie obrazowe mózgu (PET i MRI) 52 młodym Kanadyjczykom (30 kobietom i 22 mężczyznom) między 11 a 16 rokiem życia. Chcieli przyjrzeć się charakterystycznym cechom szlaków dopaminergicznych uczestników, czyli ścieżek odgrywających ważną rolę w kontroli zachowań związanych z przyjemnością, nagrodą, motywacją itp. Cechy te zostały następnie zestawione z informacjami o cechach temperamentu badanych nastolatków oraz z historią ich życia, a szczególnie dużymi przeciwnościami losu, z którymi zetknęli się we wczesnym dzieciństwie.

Okazało się, że obecność tych trzech czynników u danej osoby pozwalała z ponad 90-proc. pewnością przewidzieć, że miała ona lub ma problemy ze zdrowiem psychicznym w przeszłości, lub podczas trzyletniego okresu obserwacji.

Ponieważ otrzymane wyniki były bardzo nowatorskie i znaczące, Kanadyjski Instytut Badań nad Zdrowiem (CIHR) przeznaczył dodatkowe 2 mln dolarów na przeprowadzenie dalszych badań na większej próbie i śledzenie uczestników aż do ukończenia przez nich 20 roku życia.

Źródło: PPA/Katarzyna Czechowicz