Osoby narcystyczne – czy mogą być wrażliwe? Poznaj 6 kluczowych znaków

30.04.2020
Aktualizacja: 30.04.2020 16:33
Osoby narcystyczne – czy mogą być wrażliwe? Poznaj 6 kluczowych znaków
fot. Shutterstock

Ludzie z cechami narcystycznymi wierzą, że są wyjątkowi  i już. Z jednej strony bardzo pewni siebie, przekonani o swoich talentach, mocy, nieomylności, a z drugiej chwiejni, wylęknieni, z obniżoną samooceną. Czy narcyz może być wrażliwy, delikatny i czuły? Czy narcyzm zawsze oznacza to samo?

  • Osoba mająca skłonności narcystyczne potrafi być arogancka i egocentryczna, ale też wrażliwa na krytykę, nawet konstruktywna opinia, skutkuje wycofaniem.
  • Występują dwa oblicza narcyzmu: narcyz wielkościowy i narcyz wrażliwy.
  • Wrażliwy narcyz często czuje zawstydzenie. 

Narcyz: jak go rozpoznać?

W rozumieniu klinicznym narcyzm jest zaburzeniem osobowości, zgodnie z DSM-5, czyli klasyfikacją zaburzeń psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Jednak, aby osobowość można było uznać za zaburzoną, musi ona „rodzić” wzorzec myślenia i zachowania, który sprawia, że osoba nie jest w stanie funkcjonować w społeczeństwie. Na przykład może nie być w stanie przestrzegać podstawowych zasad społecznych lub utrzymać pracy.

W języku potocznym „narcyzm” nie odnosi się do zaburzenia klinicznego. Raczej przedstawia kłopotliwą osobowość, która powoduje u innych ludzi wielki niepokój i konflikty. Typowy styl funkcjonowania narcyza powoduje duże cierpienie członków rodziny i przyjaciół, a czasem nawet nieznajomych. Niestety, narcyz bardzo często zaprzecza temu, co robi i nie widzi cierpienia, jakie wyrządza innym.

Psychologowie zauważyli, że osoby mające skłonności narcystyczne dzielą się na dwa typy: narcyz wielkościowy i narcyz wrażliwy. Pierwsi charakteryzuje się ekstrawersją, niskim neurotyzmem i jawnie wyrażanym poczucia wyższości. Podczas gdy wrażliwy narcyz cechuje się wysokim neurotyzmem oraz występowaniem skrajnych uczuć, np.: nadmiernej dumy i głębokiego wstydu. Wrażliwy narcyz jest o wiele bardziej subtelny i trudniejszy do rozpoznania. 

Osoby bliskie zazwyczaj opisują taką osobę jako zamartwiającą się, negatywnie nastawioną, krytykującą i przyjmującą postawę obronną. Jako czynniki kształtujące wskazuje się m.in. na styl wychowawczy bazujący na „miłości warunkowej”, uzależnionej od osiągnięć lub posiadanych zdolności.

Oto 6 jego najczęstszych cech u osób, które mają w sobie wrażliwego narcyza.

1.Jesteś zamknięty w sobie.

Jeśli jesteś wrażliwym narcyzem,  masz zdecydowanie introwertyczną osobowość. Wydajesz się być nieosiągalny, nieprzyjazny, czasami nawet zimny. Aby zdjąć z siebie pancerz, potrzebujesz naprawdę dużo czasu. Musisz mieć też sporo przestrzeni dla siebie, wszystko dla równowagi psychicznej. Gdy wychodzisz do ludzi, stronisz od tłumów – zdecydowanie wolisz cichy kąt niż gwarne miejsce.

2. Masz neurotyczną osobowość.

Jeśli jesteś wrażliwym narcyzem, najprawdopodobniej masz wysoki poziom neurotyzmu. Neurotyzm charakteryzuje się wysokim lękiem, depresyjnością, wrogością, samoświadomością, wrażliwością. Jeśli masz zarówno wysoki poziom neurotyzmu, jak i egocentryzm, prawdopodobnie zamartwisz się głównie o swój status, wygląd, perspektywy kariery, oszczędności, związek lub cokolwiek innego, co buduje twój obraz w oczach innych.

3. Lubisz uwagę innych.

Chcesz przeglądać się w oczach świata, dlatego stale poszukujesz „naturalnych” możliwości autopromocji. Szczególnie chętnie podejmujesz się zadań, które inni zauważą. Niechętnie godzisz się na robienie rzeczy, które zwykle pozostają niezauważone. Jeśli ukończenie godnego uwagi zadania nie przyniesie ci wyróżnienia, którego szukałeś, to dołożysz wszelkich starań, aby pokazać, jak wiele cię to kosztowało. 

4. Łatwo się zawstydzasz.

Twój obraz siebie podzielony jest na pozytywny i negatywny. Choć charakteryzuje cię nadmierna duma, łatwo cię zawstydzić, a nawet zranić. Ten podział sprawia, że jesteś nadwrażliwy nawet na delikatne opinie i konstruktywną krytykę. Otrzymując pozytywne informacje zwrotne o sobie, jesteś w stanie ukryć negatywny, pełen wstydu obraz siebie. Tak naprawdę ukrywasz go przed własnym świadomym umysłem. Ale kiedy postrzegasz czyjąś opinię, jako negatywną, bardzo szybko wpadasz w poczucie niechęci i winy.

5. Winisz innych za swoje błędy.

Rzadko też przyjmujesz odpowiedzialność za swoje działania. Gdy coś pójdzie nie tak, masz wrażenie, że to nie twoja wina. W twoim mniemaniu to raczej inne osoby lub okoliczności są winne za wszelkie niepowodzenia. Jeśli złamiesz obietnicę złożoną znajomemu, to dlatego, że twój szef jest zbyt wymagający i musiałeś zostać dłużej w pracy. Jeśli nie przychodzisz na czas do pracy, to dlatego, że twój współlokator zajmuje łazienkę każdego ranka. Jeśli nawet przyznasz się do jakiś błędów, jest to pozbawiona poczucia winy, żalu lub wyrzutów sumienia.

6. Bierzesz, ale rzadko dajesz.

Zazwyczaj chcesz otrzymać więcej niż dajesz. Niechętnie pierwszy płacisz za kawę, dokładasz się do wspólnego prezentu dla przyjaciół, rzadko też robisz komuś bliskiemu miłą niespodzianki. Jeśli mimo wszystko zdecydujesz się coś podarować, to prawdopodobnie dlatego, że może to przynieść jakąś korzyść.

Źródło: psychologytoday.comemocje.pro