Pracę mózgu spowalnia ubóstwo. Zobacz, co robi z układem nerwowym

12.06.2020
Aktualizacja: 12.06.2020 13:53
Potencjał mózgu niszczy bieda.
fot. Shutterstock

Czy to prawda, że ubóstwo zmienia ludzki mózg? Wiele z badań przeprowadzonych w ostatnich 50 latach koncentrowało się na badaniu wpływu bogatego środowiska. Okazało się, że mniejsza stymulacja społeczna i intelektualna wywołują zmiany strukturalne i funkcjonalne w mózgu.

  • Według licznych badań ubóstwo zmienia ludzki mózg.
  • Najbiedniejsi ludzie muszą zmagać się z brakiem różnych zasobów: edukacyjnych, odżywczych i związanych ze spędzaniem czasu wolnego. Wpływa to na rozwój mózgu już w okresie dziecięcym. Zmiany te są zazwyczaj trwałe. 

Jak ubóstwo zmienia ludzki mózg? Badania

Pierwsze badania skupiały się na próbach odkrycia sposobu, w jaki różnice społeczno-ekonomiczne wpływają na zachowanie danej osoby oraz jej umiejętności poznawcze. Z kolei inne starały się odkryć różne sieci nerwowe, funkcje i struktury związane z poziomem funkcjonowania finansowego. 

Odkrycia naukowców dotyczą głównie populacji dzieci, ponieważ rozwijający się mózg jest bardziej podatny na oddziaływanie czynników zewnętrznych.

W magazynie „Science” opublikowano  badanie, w którym odkryto, że już same troski natury ekonomicznej wpływają na osiągnięcia poznawcze, a zwłaszcza funkcje wykonawcze, takie jak podejmowanie decyzji czy planowanie.  W badaniu naukowcy podzielili ludzi na dwie grupy, bazując na jednym kryterium: trudnościach z wykonywaniem działań arytmetycznych. W następnym etapie osoby z każdej grupy musiały zmierzyć się z sytuacją większych lub mniejszych problemów ekonomicznych.

Obie grupy uzyskały podobne wyniki w przypadku łatwiejszych zmiennych w równaniach. Jednak osoby z większymi problemami ekonomicznymi otrzymywane gorsze wyniki w przypadku trudniejszych zmiennych. Innymi słowy, wykazywali ograniczoną umiejętność hamowania niewłaściwych odpowiedzi. Poza tym mieli trudność z wyborem odpowiednich i zapamiętywaniem znaczących informacji.

1. Zmniejsza się hipokamp

Dzieci z biednych rodzin, mają mniejsze hipokampy. To obszar w mózgu, który odpowiada za procesy pamięciowe i odczuwane emocje. Mniejszy hipokamp efekt utrzymuje się przez kolejne pięć dekad ich życia, bez względu na ich warunki społeczno-ekonomiczne w dorosłości.

2.Swoje rozmiary zmienia ciało migdałowate

Z powodu ubóstwa, zmienia się też ciało migdałowate, czyli struktura mózgu, która odpowiada za przetwarzanie emocji, uczenie się oraz motywację. Okazuje się, że najuboższe dzieci mają mniejsze ciało migdałowate, co może przekłada się na zmniejszoną umiejętność panowania nad emocjami.

3. Mniejszy obszar mózgu odpowiedzialny za język

Język to jedna z umiejętności, która w największym stopniu wiąże się z poziomem społeczno-ekonomicznym w okresie dzieciństwa. Badania przeprowadzone w tym zakresie wykazały, że uboższe dzieci wykazują mniejszą specjalizację w obszarach mózgu, które dotyczą języka.

Istnieje wiele dodatkowych czynników, które w połączeniu z ubóstwem wpływają na umysł człowieka

1.Brak dostępu do innych zasobów 

Ograniczenia w zasobach, takich jak książki, zabawki i możliwości edukacyjne, bez wątpienia wywiera wpływ na ilość i jakość stymulujących bodźców, które otrzymuje dana osoba.

2. Odżywianie

Odżywianie odgrywa kluczową rolę dla ludzkiego mózgu. Niedobór witamin B12, kwasów tłuszczowych omega-3, cynku i żelaza odbija się na rozwoju mózgu. Dzieje się tak, ponieważ substancje te wywierają wpływ na plastyczność, ekspresję generyczną oraz regulują produkcję sieci nerwowych.

3. Stres

Życie w biedzie wiąże się z wpływem silnego stresu. To z kolei doprowadza do wysokiego poziomu kortyzolu, który jest hormonem steroidowym produkowanym w warstwie pasmowatej kory nadnerczy. Nawet niewielkie stężenia kortyzolu we krwi stwarza ryzyko powstania depresji, anoreksji, zaburzeń snu. 

Źródło: Piękno Umysłu