Koronawirus: jak poradzić sobie z kryzysem psychicznym?

16.03.2020 19:01
Koronawirus a kryzys psychicznym.
fot. Shutterstock

Nagle wszystko się zmieniło, a ty czujesz bezsilność? Czujesz coraz większy lęk i dezorientację? Przyszłość widzisz w czarnych barwach? Prawdopodobnie przechodzisz kryzys psychiczny. Jak poradzić sobie w tej trudnej sytuacji?

Koronawirus a kryzys psychiczny: jak sobie poradzić?

Kryzys jest reakcją na nową sytuację, z którą w żaden sposób nie potrafimy sobie poradzić. Przypomina to stan zagubienia, dezorganizacji i zamieszania. W tej sytuacji osoba traci zdolność do racjonalnego myślenia i działania. Ma poczucie utraty kontroli nad sobą i swoim życiem. Taka reakcja trwa zwykle od 6 do 8 tygodni. Kryzys jest więc zjawiskiem ograniczonym w czasie, o ile znajdzie rozwiązanie i nie przejdzie w stan chronicznego stresu.

Zanim nastąpi kryzys, pojawia się zwykle jakaś nieoczekiwana przeszkoda, trudność czy wydarzenie losowe. Może to być tak jak obecnie epidemia koronawirusa oraz inne współwystępujące problemy, takiej jak: utrata pracy, stabilności finansowej, problemy małżeńskie lub rodzinne, choroba bliskiej osoby.

Różni nas to, że niektórym dojście do równowagi psychicznej zajmuje mniej czasu, a innym może znacznie pogorszyć sytuację  życiową i pogłębić chorobę. Zależy to przede wszystkim od tendencji reagowania na sytuację trudne.

Pierwszą reakcją na kryzys jest zwykle szok i poczucie odrętwienia, po czym następuje okres mobilizacji i koncentracji na trudnościach. Próbujemy poradzić sobie z nimi za pomocą znanych nam nawykowych sposobów rozwiązywania problemów. Jednak dotychczasowe strategie nie skutkują, więc lęk i napięcie wzrastają.

Szukamy rozwiązania problemu metodą prób i błędów. Miotamy się, podejmując różne, często sprzeczne ze sobą działania. Czujemy się bezsilni. Z kryzysu zwycięsko wychodzą ci, którzy postrzegają go, jako szansę na zmianę, a nawet rozkwit. Raczej nie skupiają się na tym, dlaczego ich to spotkało, lecz co pomoże im się pozbierać. 

Przede wszystkim nie należy zapominać o tym, że kryzys wiąże się nie tylko z trudnościami, ale szansą na wzrost w wybranych dziedzinach życia. Może zdarzyć się tak, że przez wybranych doceniona zostanie wartość życia, nastąpi pogłębienie relacji interpersonalnych, wzrośnie satysfakcja w związkach intymnych, zwiększy się poczucie osobistej siły, wzrośnie wiara we własne kompetencje oraz wzbogaci się życie duchowe.

Kryzys oznacza nie tylko groźbę dla rozwoju osobowości, lecz także szansę dla niej. Jak Feniks z popiołów możemy odrodzić się z głębi kryzysu i rozpocząć dalsze życie, „z nowymi siłami oraz możliwościami.

rof. dr. hab. Zygfryd Juczyński

Warto podkreślić, że już samo stawianie czoła życiowym problemom przyczynia się do rozwoju rezyliencji. W psychologii oznacza to elastyczność, odporność psychiczną, zahartowanie, zdolność do przetrwania i rozwoju pomimo trudnych warunków i niesprzyjających okoliczności. Nabyta w czasie poważnych kryzysów życiowych rezyliencja pozwala pewniej patrzeć na swoją przyszłość.

Psychologowie zwracają uwagę na tych, którzy mają tendencje do unikania, przesadzania i kontrolowania. To grupa osób, która dużo gorzej radzi sobie z trudnościami. Wyobrażają sobie najgorsze scenariusze i przesadnie reagują nawet na drobne problemy. Ten rodzaj katastroficznego myślenia prowadzi ludzi do skupienia się na najgorszym możliwym wyniku sytuacji, co może prowadzić do niepotrzebnie ekstremalnych działań i złych decyzji. Po prostu, panika rodzi panikę.

Warto wiedzieć: Koronawirus i epidemia paniki. Z przeszłości powraca trauma "pustych półek"

W miarę rozwoju pandemii nie możemy być pewni przyszłości ani całkowicie pozbyć się tych uprzedzeń. Jednak ich rozpoznanie może pomóc nam w podejmowaniu bardziej świadomych decyzji.

W tej trudnej dla wszystkich sytuacji warto poszukać różnych specjalistycznych źródeł pomocy. W czasie pandemii koroanwirusa, wielu terapeutów i psychologów oferuje bezpłatne wsparcie na Skypie. Również rząd stara się zapewnić szersze wsparcie.  

Rzecznik Praw Pacjenta na okres zagrożenia epidemicznego wywołanego koronawirusem zmienił sposób funkcjonowania Rzeczników Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, którzy na co dzień wykonują swoją pracę na terenie szpitali psychiatrycznych w całej Polsce. ”Pamiętajcie, jeśli odczuwacie jakiekolwiek napięcie czy lęk, możecie o tym porozmawiać zarówno z personelem medycznym oddziału, w którym przebywacie, ale także skontaktować się z nami.” – poinformował Bartłomiej Chmielowiec.

Czy planujesz skorzystać z profesjonalnej pomocy?

Źródło: Psychology Today, PAP