Jak rozpoznać imię nieznajomej osoby? Zaskakujące odkrycie psychologów

Monika Piorun
28.02.2017 15:24
Jak rozpoznać imię nieznajomej osoby? Zaskakujące odkrycie psychologów
fot. Czy Twój wygląd pasuje do Twojego imienia? Nowe ustalenia naukowców

Czy jesteśmy w stanie rozpoznawać imiona zupełnie obcych osób? Naukowcy twierdzą, że stereotypy kulturowe zaszczepione w różnych społecznościach pozwalają nam uzyskać prawidłową odpowiedź znacznie częściej niż gdybyśmy strzelali na chybił trafił. Co ciekawe, podobne efekty osiągają również komputery, które zaprogramujemy w taki sposób, by oceniały nasz wygląd tak, jak ludzie.

Intuicyjnie czujemy, że między "zakręconą" Mariolką a stateczną Marią istnieje spora różnica. Typowy Seba częściej kojarzy się nam z podwórkowym patriotą-szalikowcem niż eleganckim dżentelmenem. Z jakiego powodu prędzej jesteśmy w stanie uwierzyć, że mężczyzna o takim imieniu wykłada chemię w supermarkecie niż na uniwersytecie? Czy imię, które otrzymujemy na początku swojej życiowej drogi, jest w stanie determinować naszą przyszłość?

Mamy coraz więcej dowodów na to, że nawet, jeśli nie mamy pojęcia, jak się ktoś nazywa, to w pewnym stopniu potrafimy dopasować jego imię do osobowości jedynie na podstawie bardzo powierzchownych przesłanek opartych na stereotypach związanych z wyglądem i cechami kulturowymi. Psychologom udało się ustalić, że zależność tę można zaobserwować z zaskakującą trafnością u wielu różnych narodowości. Dlaczego tak się dzieje?

Magia imienia

Zrzut ekranu 2017-02-28 o 16.30.23

Obrazy z kamery termoaktywnej przedstawiające te obszary twarzy, które wydają się nam istotne dla właścicieli poszczególnych imion. Na czerwono zaznaczono miejsca, na które zwracamy uwagę w pierwszej kolejności a na niebiesko szczegóły, jakie są najczęściej pomijane podczas dopasowywania hipotetycznego imienia do właściciela (źródło: Zwebner, Rosenfeld, Sellier, Goldenberg, Mayo/The Hebrew University of Jerusalem)

Na łamach American Psychological Association opublikowano wyniki badań Yonata Zwebnera - doktoranta z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie - który przeprowadził serię eksperymentów z udziałem studentów z Izraela oraz z Francji.

Kiedy ochotników poproszono o to, by z listy liczącej do 5 imion wybrać te, które najbardziej pasuje do twarzy widniejącej na fotografii, okazało się, że uczestnicy badania podawali prawidłową odpowiedź znacznie częściej niż gdyby pozostawiali swój wybór ślepemu losowi.

Jeśli samodzielnie dobierali imię do danej osoby, trafność ich wyborów plasowała się na poziomie 40 proc. Gdy strzelali na chybił trafił, mieli tylko około 20-25 procent szans, że uda się im wylosować właściwe imię. Wyniki badań potwierdziły się również w przypadku różnych kultur.

Francuzi byli w stanie lepiej dopasować twarze o fizjonomii zgodnej z cechami występującymi w ich społeczeństwie do francuskich imion. Studentom z Izraela łatwiej zaś było dobrać funkcjonujące w ich kulturze imiona do twarzy osób wyglądających na przedstawicieli ich narodowości. 

Twoja twarz brzmi znajomo?

Najlepiej z dopasowywaniem imion do twarzy poradził sobie jednak komputer. Kiedy zaprogramowany za pomocą specjalnego algorytmu sprzęt poddano testom, okazało się, że po przeanalizowaniu ponad 94 tys. zdjęć udało się mu uzyskać prawidłowe wyniki na poziomie od 54 do 64 procent, czyli znacznie częściej niż w podczas doboru losowego.

Według autora badania, normy kulturowe funkcjonujące w różnych społeczeństwach są na tyle silne, że przez lata nabieramy cech, na podstawie których inni ludzie (pochodzący z naszego kręgu kulturowego) są w stanie identyfikować imię, którym się na co dzień posługujemy. Często zdarza się bowiem, że niektórzy wolą, by zwracać się do nich inaczej niż mają to zapisane w swojej metryce.

Stereotypy, którymi posługujemy się przez lata, są w stanie wpłynąć na nasze zachowanie na tyle mocno, że nasze imię zaczyna być stosunkowo łatwe do odczytania dla osób potrafiących odczytywać kody kulturowe funkcjonujące w poszczególnych społeczeństwach. 

Czy to dlatego wielbicieli tradycji, uwielbiających grillować na działce kiełbasę (obowiązkowo w sandałach i idealnie dobranych do "klasycznego stylu" białych skarpetach) łatwiej jest nam określić mianem "Januszy", którzy w ostatnich latach zdobyli zaskakującą popularność w internecie? Niestety naukowcy nie przyjrzeli się bliżej przedstawicielom polskiej kultury. 

Autor badania - Yonat Zwebner z Uniwersytetu Hebrajskiego - wyjaśnia jednak, że podobne mechanizmy można zauważyć w wielu różnych społeczeństwach:

Wcześniejsze badania wykazały, że istnieją stereotypy kulturowe związane

z tym, jak powinien wyglądać ktoś, kto nosi dane imię. Wyniki wskazują, że

ludzie są bardziej skłonni wyobrażać sobie, że panowie o imieniu Bob mają

bardziej zaokrągloną twarz niż mężczyźni o imieniu Tim.

Prawdopodobnie przez lata tego typu przeświadczenia są w stanie

wpływać w pewnym stopniu na wygląd ich właścicieli.

źródło: American Psychology Association

Zagłosuj

Czy zdarzyło Ci się prawidłowo rozpoznać imię zupełnie obcej osoby?

Liczba głosów:

Choć z zapamiętywaniem imion możemy mieć nieco problemu, to jednak w przypadku nazwisk - szczególnie tych, które pochodzą od rzeczowników (lub dzięki naszym osiągnięciom się nimi stają) - sprawa wydaje się być nieco mniej skomplikowana...

____

Redakcja radiozet.pl/π