Zamknij

Jak pomóc osobie, która przeżywa szok psychiczny? Zobacz, co robić

02.06.2022
Aktualizacja: 02.06.2022 08:40
Szok psychoiczny: objawy, jak pomóc
fot. Shutterstock

Szok psychiczny to inaczej naturalna, ostra reakcja na stres. Choć objawy mogą być bardzo intensywne, zwykle dość szybko ustępują. Wiele zależy jednak od tego, czy dana osoba otrzyma odpowiednią pomoc. Jak rozpoznać szok psychiczny i w jaki sposób pomagać, by nie zaszkodzić poszkodowanemu?

  1. Szok psychiczny:  jak rozpoznać? Ważne objawy somatyczne
  2. Ostra reakcja na stres a PTSD: czym się różnią?
  3. Jak pomóc, gdy widzimy u kogoś objawy szoku psychicznego? 5 wskazówek

Ostra reakcja na stres to stan, który pojawia się u człowieka zwykle bezpośrednio po doświadczeniu traumy (związanej na przykład z wypadkiem drogowym czy wiadomością o śmierci bliskiego). Choć w większości przypadków szok psychiczny mija po kilku godzinach lub dniach, u niektórych osób może utrzymywać się wiele tygodni. Szok psychiczny może wystąpić w wyniku wspomnienia (stresora traumatycznego). Do Polski nadal przyjeżdżają uchodźcy, którzy przeżyli wielką tragedię. U tych ludzi nawet normalne wydarzenia (na przykład odgłos pociągu czy lecącego helikoptera) mogą wywołać chwilowy szok. Jak się zachować, gdy widzimy zdezorientowaną osobę, która wyraźnie przeżywa bardzo silne emocje, z którymi sobie nie radzi? Może się zdarzyć, że poprosi nas ona o pomoc lub wręcz odwrotnie; będzie panicznie unikała kontaktu.

Szok psychiczny:  jak rozpoznać? Ważne objawy somatyczne

Ostra reakcja na stres to silny wstrząs psychiczny, który wpływa na funkcjonowanie wielu narządów w organizmie. Szok psychiczny może manifestować się poprzez objawy somatyczne, takie jak:

  • problemy z oddychaniem
  • biegunka
  • wymioty
  • dezorientacja, zagubienie
  • poczucie odcięcia od rzeczywistości
  • przyśpieszone bicie serca
  • pocenie się
  • odrętwienie

W skrajnych przypadkach może nastąpić również utrata przytomności.

Ostra reakcja na stres a PTSD: czym się różnią?

Ostra reakcja na stres to nie jest tym samym co PTSD. Utrzymywanie się objawów szoku psychicznego lub wystąpienie nowych dolegliwości jest jednak bezpośrednią przyczyną PTSD. Nie oznacza to, że ostra reakcja na stres zawsze prowadzi do zespołu stresu pourazowego. PTSD rozwija się u odsetka osób, które zostały dotknięte traumą, natomiast ostra reakcja na stres to naturalny mechanizm organizmu, pojawiający się u większości osób po dramatycznych wydarzeniach.

Jak pomóc, gdy widzimy u kogoś objawy szoku psychicznego? 5 wskazówek

To, w jaki sposób udzielimy pomocy poszkodowanemu, ma ogromny wpływ nie tylko na jego stan w chwili obecnej, ale również zdrowie psychiczne w przyszłości. Jednak taka pomoc może być bardzo trudna, dlatego warto pamiętać o kilku ważnych rzeczach, by dodatkowo nie zaszkodzić. O czym pamiętać?

  • Nawiąż kontakt. Osoba będąca w szoku nie będzie wdawała się w dyskusję (lub przeciwnie, będzie wypowiadała różne nielogiczne zdania), dlatego należy posługiwać się prostymi, jasnymi komunikatami („potakuj, jeśli mnie słyszysz”, „jak masz na imię?”). Można również zapytać o datę czy godzinę (to szansa na nawiązanie jakiejkolwiek rozmowy i pobieżne ocenienie, w jakim stanie jest poszkodowany).
  • Zapewnij poszkodowaną osobę, że nie jest sama. Człowiek przeżywający tragedię ma uczucie odrealnienia, braku kontroli nad własnym ciałem i umysłem. Bardzo ważne jest zapewnienie go, że jesteśmy obok, czuwamy i pomożemy mu przejść przez najgorsze.
  • Opisz najbliższe otoczenie. Powiedz poszkodowanemu, gdzie dokładnie się znajdujecie,  co dzieje się dookoła. Poinformuj o tym, co będziecie za chwilę robić. Mów o każdym najdrobniejszym szczególe („teraz wezmę cię za rękę, usiądziemy”, „zaraz wezwę pomoc”).
  • Nie udzielaj porad. Osoba przeżywająca szok absolutnie nie potrzebuje w takim momencie żadnych rad, zwłaszcza gdy nie wiemy, co dokładnie się wydarzyło. Poza tym, w pierwszych godzinach po przeżyciu tragedii, umysł człowieka pracuje nad tym, by jak najszybciej wyrzucić trudne wspomnienia z pamięci. Starajmy się rozmawiać  o błahych, aktualnych sprawach. Możemy jednak zaznaczyć, że gdyby osoba w szoku potrzebowała rozmowy, zawsze może na nas liczyć.
  • W razie potrzeby wezwij pomoc. Jeżeli widzimy, że nasza doraźna pomoc nie przynosi żadnych efektów, a objawy szoku cały czas się nasilają, należy zadzwonić po karetkę. Pamiętajmy, że tylko psychiatra może udzielić profesjonalnej pomocy w takiej sytuacji.

Źródło: elle.ua, psychomedic.pl